Кіріспе

Англиялық тоқыма саудагері, қаржыгер және қайырымдылық жасаушы (1580–1653)

Хамфри Четам (10 шілде 1580 – 1653) – ағылшын тоқыма саудагері, қаржыгер және қайырымдылық жасаушы, ағылшын тілді әлемдегі ең көне қоғамдық кітапхана болып табылатын Четам ауруханасы мен Четам кітапханасын құруға жауапты болған.

Өмір

Четам Англияның Ланкашир графтығындағы Крампсалл қаласында, табысты манчестерлік саудагер Генри Четамның және оның әйелі Джейннің (шамамен 1542-1616), Роберт Вроудың қызының ұлы болып дүниеге келді. 1635 жылы ол Ланкаширдің жоғары шерифі болды, бұл қызметтен бас тарта алмады, ал 1643 жылы Ланкаширдің бас қазынашысы лауазымына тағайындалды, ол оның жасына қарай өте қиын болды. Ол сондай-ақ қарыздар жинап, өлгеннен кейін парламент оның ақшасын тартып алады деп қорқыды. Сондықтан ол қырық кедей балаға арналған көк пальтолы мектеп ашуға ақша берді, ол кейін Четам ауруханасына, содан кейін Четам музыка мектебіне айналды. Ол сондай-ақ кітаптар сатып алуға қаражат қоса, Четам кітапханасын құру үшін ақша қалдырды. Кейіннен осы қаражатқа қосымша кітапханалар салынды.

Мұра

1653 жылы Четамның қайтыс болуынан кейін Клейтон-холлда мектеп және кітапхана ашылды. Четамның еңбегі Манчестер соборындағы мүсін мен терезе, сондай-ақ Манчестер қалалық әкімшілігіндегі мүсін мен қабырға суреті арқылы еске алынады. Бұрынғы келісім бойынша Клейтон-холл оның туысы Джорджға қалдырылды. Четам сонымен қатар 1843 жылы Четам кітапханасында өткен отырыста құрылған, Солтүстік-Батыс Англия тарихымен айналысатын «Четам қоғамы» атты мәтіндік баспа қоғамы арқылы да еске алынады.