Кіріспе

Американдық журналист және белсенді (1946–2023)

Дэвид Виктор Харрис (28 ақпан 1946 – 6 ақпан 2023) – американдық журналист және белсенді. Вьетнам соғысына қарсы күрестің белгілі бір символы болғаннан кейін, әскери шақыруға қарсы азаматтық наразылықты ұйымдастырды және өзінің әскери қызметке бару туралы бұйрығын орындаудан бас тартты, осы үшін ол шамамен екі жылға түрмеге қамалды. Содан кейін Харрис 50 жыл бойы көрнекті журналист және автор болып жұмыс істеді, отандық және халықаралық жаңалықтарды жариялады.

Ерте өмір және білім

Харрис 1946 жылғы 28 ақпанда Калифорния штатының Фресно қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Клифтон Г. Харрис – жылжымайтын мүлік саласындағы заңгер болған. Оның анасы Элейн Дженсен Харрис үй шаруасымен айналысып, христиан ғылымына берілген адам болған. Оның ағасы Клифтон Г. Харрис III Харристен 18 ай үлкен еді. Оның әулетінде Фресноға алғаш көшіп келгені – оның арғы атасы Леви Баррингер. Анасының әкесі, Дэниел Дженсен, Фресно пландық зауытында шебер ағаш өңдеуші болған. Әкесінің әкесі, Клифтон Г. Харрис аға, Юта штатының Магна қаласындағы Кеннекотт мыс кенінен кен шығаратын магистральдық теміржол желісін басқарған. Ол зейнетке шыққаннан кейін Дэвидтің үйінің қарсы бетіне көшіп келген. Дэвид Харрис пен оның ағасы екеуі де Фресно мемлекеттік мектептерінде оқыды. Фресно орта мектебінде Харрис футболдан хат алып, үздік оқушы болып, дебаттарда чемпион атанды. 1963 жылы мектепті бітіргенде Фресно орта мектебінің "Жылдың ұлы" деп танылып, Харрис стипендия бойынша Стенфорд университетіне қабылданды және көп ұзамай Азаматтық құқықтар қозғалысына қатысты.

Жолаққа төзімділік

1967 жылы Харрис әскери шақыруға және әскери шақыру жүйесінің тудырған соғысына қарсы азаматтық наразылықты жақтаған "Қарсылық" ұйымын құрғандардың бірі болды. 1967 және 1968 жылдары "Қарсылық" ұйымы қоғамдық жерлерде әскери шақыру қағаздарын қайтару акцияларын ұйымдастырды – мұндай әрекеттер бес жылға дейін түрмеге жабумен жазаланатын. Осындай шараларда он мыңға жуық жас жігіт үкіметке өз наразылықтарын білдіріп, тұтқындалуға дайын болды. 1968 жылдың қаңтарында Харрис әскери қызметке баруға шақырылды, бірақ ол бас тартты. Харрис 1980 жылдары және одан кейін Селективті қызметке қайта тіркелуге қарсы сөйледі және тіркелуден бас тартқандарды қолдады. Харрис 2020 жылы түсірілген "ЖОҚ деуші жігіттер" атты деректі фильмінде де көрсетілген, ол Вьетнам соғысы кезіндегі әскери шақыруға қарсылықтың тарихын баяндайды.

Журналистика

1973 жылдың наурыз айында "Роллинг Стоун" журналының негізін қалаушы және баспашысы Янн Веннер Харриске журналда өзін сынап көруге мүмкіндік берді. Бұл оның 40 жылдан астам ұлттық және халықаралық журнал тілшісі ретіндегі мансабының бастауы болды. 1978 жылы Харрис "Нью-Йорк Таймс" журналымен ынтымақтастық редактор шартына қол қойды, онда ол келесі он жыл жұмыс істеді. "Таймс" журналымен жұмысынан кейін Харрис кітап жазуға көшті, нәтижесінде он бір кітабы жарық көрді.

Джоан Баезмен қарым-қатынасы

1967 жылдың қазан айында халық музыкасының орындаушысы Джоан Баез, оның анасы және тағы 70-ке жуық әйел Калифорния штатының Окленд қаласындағы Қарулы Күштерге қабылдау орталығының есіктерін жауып, жас шақырушылардың кіруіне кедері келтіргені үшін, сондай-ақ әскери қызметке шақырудан бас тартқан жастарды қолдағандары үшін тұтқындалды. Олар Санта-Рита түрмесіне қамалды. Дэвид Харрис пен Джоан Баез Кармель аңғарындағы оның үйіне "Қарсылық" қозғалысына қаржы жинау үшін келген кезде танысты. Кейін олар жақын қарым-қатынас орнатып, Баез Калифорнияның Стэнфорд қаласының үстіндегі төбелерде орналасқан наразылық коммунасына көшіп өтті. Олар бір-бірін үш ай бойы танысып, үйленуге шешім қабылдады. Associated Press агенттігіне жаңалықты растағаннан кейін, БАҚ бұл жақын арада өтетін тойға көп көңіл бөлді (бір кезде Time журналы бұл оқиғаны "Ғасырдың тойы" деп атады). Бейес пен Харрис бейбітшілдік уағыздаушыны және бейбітшілік белгілерімен безендірілген шіркеуді тауып, епископальдық және квакерлік неке салтанатына арналған анттарды жазғаннан кейін 1968 жылдың 26 наурызында Нью-Йорк қаласында үйленді. Оның досы Джуди Коллинз тойда ән орындады. Тойдан кейін Баез бен Харрис Лос-Альтос төбелеріндегі 10 акр (4.0 гектар) жерге орналасқан "Күрес тауы" деп аталған үйге көшіп барды, ол коммунаның бір бөлігі болды. Баез келесі айларда, ең әйгілісі Вудсток фестивалінде, жүкті екенін жасырмады, онда ол таңертең бірнеше ән орындады. 1969 жылдың 2 желтоқсанында олардың ұлы Габриэль дүниеге келді. Харрис 15 айдан кейін Техас түрмесінен босатылды, бірақ жұбайлар одан үш ай өткен соң ажырасып, 1973 жылы татуласып ажырасты. Олар Баезбен бірге тұратын Габриэльдің қамқорлығын бөлісті. Фосбург 1993 жылы емделе алмаған сүт безі ісігінен қайтыс болды. 1996 жылы Харрис дәрігер Шери Форрестермен қарым-қатынас бастады. Олар 2011 жылы үйленді және Калифорния штатының Милл-Вэлли қаласында тұрды.

Өлім

Харрис 6 ақпан 2023 жылы 76 жасында Милл Валлидегі үйінде өкпе рагынан қайтыс болды. Dreams Die Hard: Three Men's Journey Through The Sixties (St. Martin's / Marek, 1982) – соғысқа қарсы қозғалыста дос болған үш адамның тарихы, олардың бірі 10 жылдан кейін екіншісін өлтірген. Лига: НФЛ-дің өрлеуі мен құлдырауы (1986) Ұлттық футбол лигасының иелері мен комиссары арасындағы билік күресін баяндайды. Соңғы тұғыр: Уолл-стрит пен қарапайым халық арасындағы Калифорнияның ежелгі секвоя ағаштары үшін болған соғыс (Times Books, 1996; Sierra Club Books paperback ed. 1997) – солтүстік Калифорниядағы ағаш өңдеу компаниясын басып алу және осы оқиға салдарынан туған экологиялық соғыс туралы есеп. Біздің соғысымыз: Вьетнамда жасағандарымыз және ол бізге тигізген әсері (Times Books, 1996) – Харрис 50 жасында Вьетнам соғысын қайта бағалайды. Айға оқ ату: ешқандай басқасына ұқсамайтын американдық кісі іздеудің шындығы (Little, Brown & Co., 2001) – Панама диктаторы генерал Мануэль Нориеганы тергеу және тұтқындауды зерттейді. Кризис: Президент, Пайғамбар және Шах. 1979 жыл және жауынгерлік исламның пайда болуы (Little, Brown & Co., 2004) – Ирандағы кешендік дағдарыстың 25 жылдығына орай қайта жасайды. The Genius: How Bill Walsh Reinvented Football and Created an NFL Dynasty (2008) – футбол жаттықтырушысы Билл Уолштің мансабын баяндайды. Менің елім, сен үшін: Есептер, саяхаттар және басқа жазбалар (2020) – Харрис журналындағы және басқа қысқаша көркем емес туындылардың жинағы.

Көркем әдебиет

Соңғы алаялық (Delacorte Press / Seymour Lawrence, 1981), Мексиканың Оахака штатындағы марихуана контрабандистері туралы роман.