Кіріспе

сол аттас адамдар
британдық классик, нумизмат, тарихшы және автор (1914–2004)

Майкл Грант (21 қараша 1914 – 4 қазан 2004) – ағылшын классик, нумизмат және ежелгі тарих туралы көптеген кітаптардың авторы. Оның 1956 жылғы Тациттің «Императорлық Рим жылнамалары» аудармасы осы еңбектің стандартты нұсқасы болып саналады. Ұлыбритания мен Таяу Шығыста оқып, бірнеше академиялық қызметтер атқарғаннан кейін, ол жазуға толыққандай берілу үшін ерте зейнетке шықты. Бір кезде ол өзін «ежелгі тарих саласындағы өте сирек фрилансерлердің бірі: құбылыстың сирегі» деп сипаттаған. Оның танымалдылығының белгісі – көптеген еңбектері және оқырмандарына қарапайымдап түсіндіруден немесе оларды кемсітуден бас тартуы. Ол 70-тен астам еңбек жариялаған.

Өмірбаян

Грант Лондонда дүниеге келді, ол полковник Морис Гранттың ұлы, ол Бур соғысында қызмет етті және кейін соғыстың ресми тарихының бір бөлігін жазды. Жас Грант Харроу мектебінде оқыды және Кембридждегі Тринити колледжінде классикалық әдебиеттерді оқыды (1933-37). Оның мамандығы академиялық нумизматика болды. Оның ғылыми-зерттеу диссертациясы кейіннен оның алғашқы басылып шыққан кітабы – «Империумнан Аукторитасқа дейін» (1946) – римдік қола монеталар туралы. Келесі онжылдықта ол римдік монеталар туралы төрт кітап жазды; оның пікірінше, рим императорларының ерекшелігі мен римдық монета соқтығысы (пропаганда және валюта ретінде пайдаланылатын) бірегей әлеуметтік жазбаны құрады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Грант бір жыл бойы Лондонда барлау офицері болып қызмет етті, содан кейін 1940 жылы Ұлыбританияның Түркиядағы алғашқы Британ Кеңесінің өкілі болып тағайындалды. Осы қызметінде ол өзінің досы, әйгілі тарихшы Стивен Рансиманның Стамбул университетіндегі орнын алуына көмектесті. Түркияда жүргенде ол Анна Софи Бесковқа үйленді (олардың екі ұлы болды). Соғыс аяқталғаннан кейін ерлі-зайыптылар Гранттың 700-ге жуық римдік монеталар жинағын (қазір Кембридждегі Фицвильям мұражайында сақталады) алып, Ұлыбританияға оралды. Кембриджге қысқа уақытқа оралғаннан кейін Грант Эдинбург университетінің гуманитарлық кафедрасына (латын тілі) үміткерлік қойды, оны 1948 жылдан 1959 жылға дейін басқарды. Екі жылдық (1956-1958) демалысы кезінде ол Хартум университетінің вице-канцлері (президенті) қызметін атқарды. Кетіп бара жатқанда ол университетті жаңадан тәуелсіз Судан үкіметіне тапсырды. Ол содан кейін Белфаст Король университетінің (1959-66) вице-канцлері болды, сосын толық уақытты жазушы ретінде мансап жасады. «Таймс» газетінде жарық көрген марқұм туралы хабарда ол «академиктердің де, қарапайым оқырмандардың да құрметіне ие болған классикалық тарихшылардың санаулы бірі» екені айтылды. Өте шығармашыл болған ол 70-тен астам ғылыми еңбек пен аударма жазды және оларды өңдеді, римдік монеталардың тарихынан бастап Везувий тауының атқылауына дейін, сондай-ақ Евангелияларға дейін әртүрлі тақырыптарды қамтыды. Ол ежелгі грек, рим және израиль тарихының жалпы шолуларын жасады, сондай-ақ Юлий Цезарь, Ұлы Ирод, Клеопатра, Нерон, Иса, Петір және Пауыл сияқты маңызды тұлғалардың өмірбаянын жазды. 1950 жылдары Гранттың жарияланымдары классицистер қауымдастығы арасында дау тудырды. «Таймс» газетінің хабарлауынша:

Гранттың классикалық тарихқа деген көзқарасы сыншыларды екіге бөле бастады. Нумизматистер оның ғылыми еңбегін сөкпеді, бірақ кейбір ғалымдар оның рим әдебиетінің 300 беттік шолуын жасауға тырысқанына наразылық білдірді және (бір сыншының сөзімен) «ең білімді және дарынды тарихшылардың өзі жылдамдық шегін сақтауы керек» деп ойлады. Ғалымдар пікір таластыра берді, бірақ жұртшылық оның кітаптарын сатып ала берді. 1966 жылдан бастап өмірінің соңына дейін Грант әйелімен бірге Тосканадағы Лукка қаласына жақын Гаттайола ауылында тұрды. Оның «Менің алғашқы сексен жылым» атты автобиографиясы 1994 жылы жарық көрді.

Қатысушы

"Латын прозасын аудару", АРИЕЛ: Халықаралық ағылшын әдебиетінің шолуы, 2-том, 2-сан; 1971 жылғы сәуір. (Радис Уильям мен Барбара Рейнольдс (1987), "Тержімашының өнері: Бетти Радис құрметіне арналған мақалалар", Хармондсворт: Пингвин, 81–91 бб.) Алғы сөз (1993), In: Лиддел Харт, Б. Х., Сципион Африкан, Наполеоннан асқан (1994), Нью-Йорк: Da Capo Press, v–xi бб. Мақала, "Юлий Цезарь" [1953 жылғы фильмге шолу], In: Карнес, Марк С., ред. (1995), Past Imperfect: Тарих кино бойынша, Нью-Йорк: Генри Холт және компания (Серия: Американдық тарихшылар қоғамы кітабы), 44–47 бб.