Кіріспе

Британдық жазушы және дін қызметкері (1800–1883)

Дервент Колридж (1800 жылдың 14 қыркүйегі – 1883 жылдың 28 наурызы), Сэмюэл Тейлор Колридждің үшінші ұлы, көрнекті ағылшын ғалымы және жазушысы болған.

Ерте өмір

Дервент Колридж 1800 жылдың 14 қыркүйегінде Камберленд графтығының Кесвик қаласында дүниеге келді (Дервент-Вотер көлі алыс емес). Ол ағасы Хартлимен бірге Амблсайд маңындағы шағын мектепке оқуға жіберілді. Сол кезде ағайынды екеуі Соти мен Вордсвортпен үнемі байланыста болды. Дервент Кембридждегі Сент-Джон колледжіне жіберілді, онда ол У. М. Прайд, Маколей, Джон Моултри, Сидни Уокер, Чарльз Остин және Булвермен жақын, өмір бойы сақталатын достық қарым-қатынас орнатты. 1822 жылдың күзінде ол «Knight's Quarterly Magazine» журналына үлескер ретінде қосылды. «DAVENANT CECIL» деген псевдониммен жазған мақалаларының көп бөлігі поэзиялық туындылар болды. Ол 1824 жылы бакалавр (B.A.), ал 1829 жылы магистр (M.A.) дәрежесін алды. Әкесімен арасы суықтанғаннан кейін Плимут қаласына көшіп, мұғалім болып жұмыс істеді. Ол қаланың рухани өміріне белсенді қатысып, «Плимут институтына» (қазіргі «Плимут Афинеумы») лекция оқушы ретінде қосылды. 1826 жылы Эксетер епископы Уильям Кэри оны дін қызметкері етіп тағайындады, жақын арада ол Корнуоллдағы Хелстон гимназиясының директоры болып тағайындалды. Оның ең белгілі шәкірттерінің бірі Чарльз Кингсли болды. Хелстонда жұмыс істеген кезінде ол өзінің ең ауқымды еңбегін – «Англия шіркеуінің Киелі кітаптағы бейнесі» (1839) атты кітабын жариялады. Ол Гладстонның келесі жылы жарияланған «Church Principles considered in their Results» еңбегінде қолдаған тұжырымдарымен келісті, бірақ Гладстон жоғары шіркеу өкілі ретінде жазғанмен, Кольридж әкесінің шіркеу мен мемлекетке қатысты көзқарастарын жеткізуді мақсат тұтты. Әкесінің шәкірті ретінде танылғысы келетінін айтуы Ф. Д. Мориске оның «Христостың Корольдігі» кітабын оған арнауға ықпал етті. Кольридждің кітабы көркем тілмен жазылғанмен, бейтараптығының арқасында кең танылмады.

Челси

1841 жылы ол Ұлттық қоғам жаңадан құрған Челсидегі Сент-Маркс колледжінің алғашқы директоры болып тағайындалды. Ол 1864 жылға дейін осы лауазымды атқарды және Англиядағы бастауыш білім беру бағытын қалыптастыруға зор үлес қосты. Ол ақыл-ой дамытуда латын тілін ынталы түрде қолдады, оны математика мен табиғаттанудан жоғары қойды. Оған тілдерді оқу әрқашан ұнаған. Артур Пенрин Стэнли оны Англиядағы ең білікті лингвист деп атады. Ол Сервантесті де, Альфьериді де Расин мен Шиллерді оқығандай оңай оқи алатын, сондай-ақ венгр және уэльс поэзиясын жақсы білді, әсіресе соңғысын ұнатты. Ол араб және копт тілдерін ғана емес, зулу және гавай тілдерін де оқи білді. Оның басшылығымен колледж студенттерінің білімінде қасиетті музыка маңызды орын алды. 1841 жылы хорлық айындар тек кафедральдарда ғана белгілі болды, ал Сент-Маркс колледжінің шіркеуінде құрылғаннан кейін, жаңалықты тыңдау үшін Лондонның түкпір-түкпірінен ғана емес, сонымен қатар елдің дін қызметкерлері де зыярат ететін. «Шіркеу қызметі – мұнараның кілітасы», – деп жазды ол 1842 жылы жарық көрген Архидиакон Синклерге жолдаған хатында. Директорлық қызметі кезеңінде ол бірнеше памфлеттер жариялады, олардың барлығы халықтың білімін шіркеудің қолына беруге деген ниеттен туындаған, бірақ шіркеудің өзіне және оның доктриналарына қатысты оның көзқарасы ешқандай шектеуге ұшырамады. Осы мәселе бойынша оның соңғы жарияланымы – міндетті білім беруге қарсы және діни мектептерді қолдау туралы манифест болды. 1846 жылы ол Сент-Пол соборындағы Ислингтон пребендары болып тағайындалды.

Әдеби шығармашылығы және кейінгі өмірі

1849 жылы жарық көрген ағасы Хартлидің өмірбаяны өте жақсы жазылған туынды, сонымен қатар ол әпкесімен бірлесіп әкесінің кейбір еңбектерін редакциялады. 1864 жылы Прайдтің шығармалары оның редакциясымен және оның естеліктерімен бірге жарияланды. 1854 жылы епископ Бломфилд оған Нортхольтте қызмет етуді ұсынды, бірақ ол бас тартты. Он жыл өткен соң ол епископ Тайттан Ханвеллдің пасторлық қызметін қабылдады. Парақшалық шіркеудің халқынан алыс екенін байқап, ол олардың арасында жаңа шіркеу салуға кірісті, ол 1879 жылдың соңғы күні салтанатты түрде ашылды, ол кезде ол сексен жасқа толған еді. Ол отставкаға кеткен келесі жылы оның ой-қиялы бұрынғыдай күшті болды, бірақ ол жиі қатты нейралгияға шалдықты және Торквейге зейнетке шықты, онда 1883 жылдың 28 наурызында қайтыс болды. Ол 55 жылдан астам бірге өмір сүрген әйелін артында қалдырды. Оның ұлы (Эрнест Хартли Колридж) және қызы (Кристабель Роза Колридж) бар еді. Оның екінші ұлы Дервент Моултри Колеридж 1880 жылы одан бұрын қайтыс болды.