Уильям Барнс: Ағылшын жазушысы, дін қызметкері және тіл білімі маманы

Кіріспе

Ағылшын жазушысы, дін қызметкері және филолог (1801–1886)

Уильям Барнс (22 ақпан 1801 – 7 қазан 1886) – ағылшын ғылымының көп саласын білген ғалым, діни қызметкер, математик. Ол 800-нен астам өлең, соның ішінде Дорсет диалектінде жазылған өлеңдер мен көптеген еңбектердің авторы, олардың ішінде 70-тен астам тілден мысалдар келтірілген толыққанды ағылшын грамматикасы бар. Тіл тазалығын сақтаушы Барнс ағылшын тіліне шетел тілінен сөздерді қабылдауға қарсы болды және "күшті, ескі англосаксон тілін" қолдану мен дамытуды жақтады.

Өмір және жұмыс

Барнс Дорсет графтығының Багбер ауылында, Блэкмор аңғарындағы шаруа Джон Барнстің ұлы ретінде дүниеге келді. 1818-1823 жылдары округ орталығы Дорчестерде заңгердің кеңсесінде жұмыс істеді, содан кейін көршілес Уилтширдегі Мереге көшіп, мектеп ашты. Барнс 1847 жылы Англия шіркеуінде дін қызметкері болып тағайындалды және 1851 жылы Кембридж университетінің Сент-Джон колледжінде білім алды. Ол 1847 жылдан 1852 жылға дейін, сондай-ақ 1862 жылдан бастап Дорсеттегі Уиткомб шіркеуінде пасторлық қызмет атқарды. 1862 жылдан өмірінің соңына дейін Дорсеттегі Винтерборн Фаррингдонның Винтерборн Кемедегі Сент-Петр шіркеуінің ректоры болды. Өліміне аз уақыт қалғанда Томас Харди мен Эдмунд Госс оны Олд Кейм Ректориясында барып көрді; Госс хатында Барнс "өмір сүргендей көркемдікпен қайтыс болғанын" жазды. Барнс ең көп танылған Дорсет диалектісіндегі өлеңдерін алғаш рет мерзімді басылымдарға, соның ішінде «Макмиллан журналына» ұсынды; 1844 жылы «Дорсет диалектісіндегі ауыл өмірі өлеңдері» атты кітабы жарық көрді. 1858 жылы «Hwomely Rhymes» атты екінші жинағы, ал 1863 жылы үшінші жинағы жарық көрді; 1879 жылы біріктірілген басылымы шықты. «Ауыл өмірі өлеңдері» атты «жалпы тілдегі» аудармасы 1868 жылы жарық көрді. Оның филологиялық еңбектеріне «Филологиялық грамматика» (1854), «Se Gefylsta» (англосаксондық таңдамалы өлеңдер, 1849), «Tiw, немесе тамырлар туралы көзқарас» (1862) және «Дорсет диалектісінің сөздігі» (1863) кіреді. Сонымен қатар, оның басқа жазбаларының ішінде 1834 жылы жарияланған «Математиканы білім саласы немесе оқу пәні ретінде кеңінен қабылдаудың артықшылықтары» атты кішкентай том бар. Барнс Винтерборн Кеме шіркеуінің зиратында кельт кресінің астына жерленген. Кресттің тұғырына: «Уильям Барнстің естелігіне, 7 қазан 1886 жылы қайтыс болды. 86 жасқа толды. 24 жыл бойы осы шіркеудің ректоры болды. Оның балалары мен немерелері оның естелігіне бұл ескерткішті орнатты» деп жазылған. 1889 жылдың 4 ақпанында Эдвин Роско Муллинстің (1848–1907) жасаған Уильям Барнстің қола мүсіні Дорчестердегі Хай-Уэст-стриттегі Сент-Петер шіркеуінің алдында ашылды. Ральф Воан Уильямс Барнстің төрт өлеңін музыкаға қойды: «My Orcha'd in Lindèn Lea» және «Blackmwore Maidens» өлеңдерін олардың «жалпы тілдегі» нұсқаларында («Linden Lea» және «Blackmwore by the Stour» сәйкесінше), «The Winter's Willow» және «In the Spring» өлеңдерін музыкалады.

Barnes was born in the parish of Bagber, Dorset, to John Barnes, a tenant farmer in the Vale of Blackmore. Between 1818 and 1823 he worked in Dorchester, the county town, as a solicitor's clerk, then moved to Mere in neighbouring Wiltshire and opened a school. Barnes was ordained into the Church of England in 1847, taking a BD degree from St John's College, Cambridge, in 1851. He served curacies at Whitcombe Church in Whitcombe, Dorset, from 1847 to 1852, and again from 1862. He became rector of St Peter's Church, Winterborne Came, with Winterborne Farringdon, Dorset, from 1862 to his death. Shortly before his death, he was visited at Old Came Rectory by Thomas Hardy and Edmund Gosse; in a letter, Gosse wrote that Barnes was "dying as picturesquely as he lived":

Barnes first contributed the Dorset dialect poems for which he is best known to periodicals, including Macmillan's Magazine; a collection in book form Poems of Rural Life in the Dorset Dialect, was published in 1844. A second collection Hwomely Rhymes followed in 1858, and a third collection in 1863; a combined edition appeared in 1879. A "translation", Poems of Rural Life in Common English had already appeared in 1868. His philological works include Philological Grammar (1854), Se Gefylsta, an Anglo Saxon Delectus (1849), Tiw, or a View of Roots (1862), and a Glossary of Dorset Dialect (1863), and among his other writings is a slim volume on "the Advantages of a More Common Adoption of The Mathematics as a Branch of Education, or Subject of Study", published in 1834. Barnes is buried in Winterborne Came churchyard beneath a Celtic cross. The plinth of the cross has the inscription: 'In Memory of William Barnes, Died 7 October 1886. Aged 86 Years. For 24 Years Rector of this Parish. This Memorial was raised to his Memory by his Children and Grandchildren." On 4 February 1889 a bronze statue of William Barnes by Edwin Roscoe Mullins (1848–1907) was unveiled outside St Peter's Church in High West Street, Dorchester. Ralph Vaughan Williams set to music four of Barnes' poems: "My Orcha'd in Lindèn Lea" and "Blackmwore Maidens" in their "Common English" versions ("Linden Lea" and "Blackmwore by the Stour", respectively), "The Winter's Willow", and "In the Spring".

Тілдік пюризм

Барнс тіл біліміне зор қызығушылық танытты; ол грек, латын, француз, иврит, хинди, итальян, орыс, уэльс, корн және ескі ағылшын тілдерін мүптезді білді. Ол ағылшын тілін грек, латын және шетелдік ықпалдардан тазартуға шақырды, осылайша классикалық білімі жоқтар оны жақсырақ түсіне алады. Оның жасаған сөздерінің ішінде фотосурет үшін «күн басы», ботаника үшін «wortlore» және метеор үшін «welkinfire» сияқтылары бар. Оның тазалауға ұмтылысы композитор Перси Грейнгердің кейінірек айтқан «көк көзді ағылшын» пікіріне, сондай-ақ кейбір жағдайларда Дэвид Коулидің «Егер ағылшындар 1066 жылы жеңіске жеткенде қалай сөйлесетін едік» атты еңбегіндегі терминдерге ұқсас.

Стиль

Барнс ағылшын тілінің англосаксондық тамырына ерекше жақын деп есептеген Дорсет диалектісіне жоғары құрметпен қарады, сондықтан көптеген өлеңдерін Дорсет жергілікті тілінде жазды. Одан әрі, поэзиясында шетел сөздерін қолданудан сақтанып, Барнс көбінесе аллитерацияны – дауыссыз дыбыстардың қайталануын – пайдаланды. Мұның мысалы ретінде "Линден Леаға иесіз еңкейіңіз" және "Арби Вудтағы үйімізде" деген жолдарды атауға болады.