Кіріспе

5 ғасырдағы қытайлық әскери стратегияшы Фан Ли (б.з.д. 5 ғасыр) – қытай бизнесмені, әскери стратегияшы және саясаткер. Фан Ли Юэ патшасы Гуцзяньның маңызды саяси және әскери кеңесшісі болды. Кейіннен ол Тао Жу Гонг (陶朱公) атымен танылды, бұл атауды ол Юэ мемлекетінің У мемлекетіне қарсы шешуші жеңіске жеткеннен кейін, әйелі Си Шимен – Қытай тарихындағы ең әйгілі сұлулардың бірімен – оңаша өмір сүру үшін зейнетке шыққан соң алды.

Өмірбаян

Фан Ли Юэ патшасы Гуцзяньмен бірге У мемлекетінің кепілі болды. Үш жылдық тұтқындықтан кейін екеуі Юэге қайтып келді, онда Фан Ли Гуцзяньге Юэ мемлекетінің басқаруын оңайлату үшін көптеген реформаларды жүргізуге көмектесті. Б.з.д. 473 жылы Юэ, ақыры У мемлекетін жоя алды. Жеңіске жеткен соң Фан отставкаға келіп, өзін Тао Жу Гонг деп атады. Кеткеннен кейін ол Ци мемлекетінен Вэнь Чжунға хат жазып, Гуцзяньнің қызметінен кетуге кеңес берді. Вэнь хаттағы кеңеске құлақ асқаннан кейін Циге қашып, сонда қалған өмірін өткізді. Министрлік лауазымынан кеткен соң ол ежелгі Қытайдың төрт сұлуының бірі саналатын Си Шимен бірге Тай көлінің тұманды даласында балық аулау қайығында өмір сүрді, бұл ежелгі даостық бейнеткерлердің салтына ұқсас еді. Өмірінің соңғы жылдарында ол бизнестегі жетістіктерімен аңызға айналды және қайтыс болғаннан кейін ақша құдайы немесе Байлық құдайы (Цай Шен) ретінде құлшынысқа алынды. Фан Ли Сун әулетінің танымал канцлері және тарихи тұлғасы Фан Чжуньянның арғы атасы болды.