Кіріспе

Манчестердегі қала маңы, Үлкен Манчестер, Англия

Нортенден – Манчестердің қала маңы, Үлкен Манчестер, Англия, 2011 жылғы халық санауы бойынша 14 771 адам тұрады. Ол Мерси өзенінің оңтүстік жағында, Стокпорттан батысқа қарай 6 шақырым (4 миль), ал Манчестер қаласының орталығынан оңтүстікке қарай 8 шақырым (5 миль) жерде орналасқан. Солтүстік жағынан Дидсбери, шығыс жағынан Гатли, батыс жағынан Сале және оңтүстік жағынан Уайтеншоумен шектеседі. Тарихи тұрғыдан алғанда, Чеширдегі Баклоу округіндегі ауылдық қалашық және приход болған. 19 ғасырдағы көршілес елді мекендердегі жоспарланбаған қала құрылысы мен халық санының өсуіне қарамастан, Нортенден салыстырмалы түрде ауылдық және сирек қоныстанған аймақ болып қалып келді, ол Лоутон Мур, Солтүстік Мур, Роуз Хилл және қазіргі Уайтеншоудың бір бөлігін қамтыды. 1866 жылы Нортенден бірігіп, азаматтық приходқа айналды. Көршілес Манчестердің өнеркәсіптік дамуы 20 ғасырдың басында халық санының артуына себеп болды. Манчестер қалалық кеңесі 1929 жылғы Жергілікті басқару туралы заңды пайдаланып, 1931 жылы Нортенденді өз құрамына қосты және 20 ғасырдың ортасында ол тығыздығы төмен аймақ ретінде қайта құрылды.

Тарих

Нортенден 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында Норвордин ретінде тіркелген; атауы аңглосаксон тіліндегі Norþ worþign = «солтүстік қоршау» деген сөзден келген. Бұл кезде шағын шаруашылық қауымдастығы, маңында поместье және орман болған. Кейінірек Нортенденді кейде Нортен деп атаған. 14 ғасырда Мерси өзенінде (қазіргі Милл-Лейн орналасқан жерде) бөгет салынды, ал оның жанында астық ұнтақтау үшін диірмен жұмыс істеді. 16 ғасырда бұл жер Уайтеншоу Холлдың Тэттон отбасына тиесілі болғандығы айтылады, олар барлық тұрғындарға диірменді пайдалануға рұқсат берген, оның үстіне олар үшін ақы төленуі керек болған. 1960 жылдардың басында бөгет пен диірмен бұзылды. Нортенден Мерси өзенінің маңызды (және көне) арқылы өтетін жерінде, Чеширден Манчестерге дейінгі тұз жолында орналасқандықтан, орта ғасырларда гүлденген. Форд Манчестерге (қазіргі Форд-Лейн) кірудің маңызды жолы болды, себебі Сале мен Стокпорт арасында Мерси өзенінің үстінен көпір болған жоқ. 1745 жылы Бонни Принс Чарли әскері үлкен тополь ағаштарынан жасалған көпір салдырды, ол қазіргі B5095 (Манчестер жолы, Дидсбери) Мерси өзенін Дидсбериден оңтүстікке қарай кесіп өтеді, Англия тәжін басып алуға жасалған сәтсіз әрекетінің бір бөлігі ретінде. Нортенден форды ерекше болды, өйткені оның солтүстік және оңтүстік жағалары тікелей қарама-қарсы емес еді, керісінше, фордты пайдаланушылар өзен төсегімен шамамен 500 футты жүзуге мәжбүр болды. 1901 жылы кедейлерге көмектесу үшін Саймон көпірі салынды, ал осы жерден түскен кіріс шіркеуге мұқтаж адамдарға киім-кешек пен жамылғы алуға жұмсалды. Манчестерден алыс болғандықтан Нортенден 19 ғасырдағы өнеркәсіптік революциядан зардап көрмеді. Индустрияландыруға ең жақын нәрсе – зығыр иірудің қолөнер өндірісі болды. 1980 жылдары бұл аймақ Мерси алқабының паркіне айналды, ал өзен жағалауы Мерси алқабы жолының бір бөлігін құрайды. Нортенден Манчестердің бай басшылары, кеңсе қызметкерлері және саудагерлері үшін тартымды өзен жағалауындағы қалашық ретінде дамуға бастады, ал Виктория және Эдуард дәуіріндегі құрылыстар ауылға қазіргі келбетін сыйлады. Манчестердің Уайтеншоуді жаңа бау-бақша қаласы ретінде сатып алғаннан кейін, Нортенден 1931 жылы Манчестердің бір бөлігіне айналды. Жергілікті тұрғындар Нортенденді көбінесе ауыл деп атайды, бірақ 20 ғасырдың бірінші жартысында ол Уайтеншоу тұрғын үйлер салумен бірге қала маңындағы тұрғын үйлермен кеңейді. Бұрынғыда орталығы Church Road болған Нортенден, жаңа ауданды дүкендермен, мектептермен, кинотеатрмен (1974 жылы жабылды), қонақ үйлермен, шіркеулермен, шағын кәсіпорындармен және қызмет көрсету салаларымен қамтамасыз ету үшін Palatine Road (Манчестермен байланыстыратын жаңа жол) бойында жаңа сауда орталығын қарқынды дамытты. Шарстонның Шарстон жолы мен Лонгли-Лейн арасындағы Нортенден теміржол станциясы 1866 жылдан 1964 жылға дейін аймаққа қызмет көрсетті. Стокпорттан Тивиот-Дейлден Уоррингтон мен Ливерпульге бағытталған жолаушылар пойыздары осы жерде тоқтады.

География

Нортенден Манчестер қаласының оңтүстік жағында, қала орталығынан 8 км қашықтықта орналасқан. Ол Мерси өзенінің оңтүстік жағасында басталады. Қазіргі Нортенден екі тас жол (M56 және M60) және негізгі қос жолақты магистраль (Принцесс Парквей) құрайтын үшбұрыш тәрізді жерде жатыр. Манчестер әуежайы жолмен оңтүстікке қарай шамамен 6 км жерде. Нортенден – Уайтеншоу ауданындағы көптеген аймақтардың бірі. Ол бірдей пошта индексіне ие, Парламенттік сайлау округінің (Уайтеншоу және Сале Ист) құрамына кіреді және Уайтеншоу ауданының бес сайлау округінің бірі болып табылады. 2003 жылы Англия Шекара комитеті жүргізген тексеруден кейін, Бенчил ауданы Англиядағы ең кем қамтылған аудан деп танылып, көп өлшемді кедейлік индексінде (Индекс жергілікті жұмыспен қамту, табыс, денсаулық сақтау, білім беру, тұрғын үй, балалардың кедейлігі және жергілікті қызметтерге қолжетімділік деңгейін көрсетеді) таратылды. Бұл аудан содан кейін көршілес Шарстон, Вудхаус Парк және Нортенден округтері арасында бөлістірілді. Бірақ 2006 жылы Манчестер қалалық кеңесі "Нортенденге қош келдіңіз, Уайтеншоу" деген жол белгісін орнатқаннан кейін, көптеген Нортенден тұрғындары "Уайтеншоу" деген сөздің қосылуына қарсылық білдірді. Бір жергілікті кеңесші тұрғындарды снобизммен айыптап, үй бағасын арттыру үшін Уайтеншоу ауданынан (негізінен әлеуметтік тұрғын үйлерден) алшақтауға тырысып, сонымен қатар көршілес, жақсы жағдайға ие Дидсбери ауданының бір бөлігі ретінде танылғысы келетінін айтты. Қалалық кеңес белгіден "Уайтеншоу" сөзін алып тастауға келісті, бірақ Нортенден әлі де ресми түрде Уайтеншоу ауданының құрамында.

Қызықты орындар

Сент Уилфрид шіркеуі, Нортенден - ІІ* санатталған ғимарат. Ғимараттың құрылысының көп бөлігі XIX ғасырдан басталады, тек 15 ғасырда салынған мұнарасы бұрынғыдан ерекшеленеді. 19 ғасырдағы қайта жаңарту қызыл құмтастан жасалған және Перпендикулярлы готикалық сәулет үлгісінің көрнекті мысалы болып табылады. Сент Уилфрид шіркеуінде 19 ғасырдың теміржол төрағасы, Канал туннелі компаниясын құрған сэр Эдвард Уоткиннің ескерткіші орналасқан. Ол шіркеу аумағында жерленген. Н. Ф. Кашемайл Дэйдің (1935-1937) жобалаған Сент-Михаэль және барлық періштелер шіркеуі, Нортенден, ІІ* санаттағы ғимарат. Нортенденде Ехоба куәгерлерінің аймақтағы ең ірі Патшалық залы бар. Зал 1934 жылы Чарльз Хартлидің жобасымен салынған Палатин жолындағы бұрынғы Форум кинотеатрында орналасқан. ІІ санаттағы ғимарат – бұл әсем безендірілген вестибюлі мен залдары бар, ақ фаянс фасадымен көзге түсетін Art Deco Moderne сәулетінің көрнекті үлгісі. Аймақта методистер, англикандықтар, католиктер, мормондар және квакерлердің ғибадат орындары да бар. Нортенден әлеуметтік клубының алғашқы ғимараты Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әскери казарманың ауыстырылған ғимараты болды, ол бастапқыда Хитон-парктегі медициналық офицердің кеңсесі ретінде пайдаланылды. Оны сатып алуға 114 фунт стерлинг жұмсалды, ал клуб оны өз жеріне тасымалдау және әлеуметтік клуб ретінде құру үшін тағы 412 фунт стерлинг жинауға мәжбүр болды. Клубтың алдында Нортенден соғыс ескерткіші орналасқан. Бұл Польша парашютистері мен басқа да одақтас әскерлердің екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, кейін Манчестер әуежайы болған Рингвей әуежайында оқып жатқанда, жиі баратын орын болды. Оның тұрақ, боулинг және теннис ойнауға арналған кең аумағы бар. Мерси өзені Нортенденнен өтеді, және оның ең танымал бөліктерінің бірі – бөгет, қазірде шабақ пен теңіз шабағының ағынға қарсы жүзуіне мүмкіндік беретін балық өткелі бар. Бөгеттің беті плиткамен жабылған, су ағыны жұқа ғана, себебі ол кең. Бұл жерде балық аулау өте жақсы, өйткені мұнда форель, ротан, жайын, шабақ, шортан, лосось (күздің ортасы мен көктемнің ортасы, сондай-ақ теңіз шабағы үшін), мүйізді шабақ, барбель және кейбір сұр балықтар кездеседі. Мерси өзенінің үстінен жаяу өткел салынған, ол Англияны кесіп өтетін Транс-Пеннин жолының жаяу және велосипед жолының бөлігі болып табылады. Мерсидің батыс жағалауында бұрынғы Таттон Армс пабы орналасқан. Бастапқыда "Boat House Inn" деп аталған, ол 1874 жылы сәулетші Джеймс Редфордтың жобасымен салынған және Тюдор жаңарту сәулетінің көрнекті мысалы болып табылады. Паб 2007 жылы жабылды және уақытша тоқтап тұр, қазір тұрғын үйлер салу үшін қайта құрылуы жоспарлануда.

Құқық қорғау органдары

Нортенденді Манчестердің Оңтүстік бөліміндегі Үлкен Манчестер полициясы қамтиды.