Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вьетнам провинциясы
Province of Vietnam
Бинь Тхуан – Вьетнамның Орталық-Оңтүстік жағалау аймағындағы ең оңтүстік жағалау провинциясы. Солтүстікке қарай Лам Донг, солтүстік-шығысқа қарай Нинх Тхуан, батысқа қарай Донг Най, оңтүстік-батысқа қарай Ба Риа – Вунг Тау және шығысқа қарай Шығыс теңізімен шектеседі. Бинь Тхуан провинциясы кейде Оңтүстік-Шығыс аймағының бір бөлігі деп есептеледі. Провинция әдемі табиғатымен және жағажайларымен танымал. Сондай-ақ, археологиялық маңызы бар көптеген орындар бар.
Bình Thuận is a southernmost coastal province in the South Central Coast region, the Central of Vietnam. It borders Lâm Đồng to the north, Ninh Thuận to the northeast, Đồng Nai to the west, Bà Rịa–Vũng Tàu to the southwest and the East Sea to the east. Bình Thuận province is sometimes seen as part of the Southeast region, the Southern. The province is known for its scenery and beaches. There are also a number of sites of archaeological significance.
Тарих
Қазіргі Bình Thuận провинциясының көп бөлігі Пандюранга Чам княздығының құрамында болды, оның саяси орталығы көршілес Нинь Тхуан провинциясында орналасқан. Бұл Виджаяның 1471 жылы құлауынан кейін соңғы тәуелсіз княздық еді. Bình Thuận кейін Вьетнамға қосылды, ал Нинь Тхуан 1832 жылға дейін тәуелсіздігін сақтап тұрды. 1976 жылға дейін Bình Thuận провинциясы аумағы кішідірек болды, себебі батыс бөлігінің көп бөлігі жеке Bình Tuy провинциясына кірген. Bình Tuy, Bình Thuận және Ninh Thuận 1976 жылы Thuận Hải провинциясын құру үшін біріктірілді. 1991 жылы ол қайтадан Нинь Тхуан және Bình Thuận провинцияларына бөлінді, ал Bình Tuy Bình Thuận провинциясының құрамында қалды.
Much of what is now Bình Thuận province was part of the Cham principality of Panduranga, which had its political centre in neighbouring Ninh Thuận province. It was the last independent principality after the fall of Vijaya in 1471. Bình Thuận was later incorporated into Vietnam, while Ninh Thuận remained independent longer, until 1832. Before 1976, Bình Thuận province was much smaller because much of the west was in the separate Bình Tuy province). Bình Tuy, Bình Thuận and Ninh Thuận were merged in 1976 to form Thuận Hải province. It was divided again into Ninh Thuận and Binh Thuận in 1991, while Bình Tuy remained part of Bình Thuận Province.
География
Бинь Тхуин провинциясының Лам Донгпен және Нинь Тхуиньмен шекараларының көп бөлігі таулы, ал провинцияның қалған бөлігі көбінесе жазық. Дегенмен, провинцияның жағалау бойында кем дегенде 200 метр биіктігі бар бірнеше төбелер бар. Провинцияның ең биік нүктесі (1548 м) солтүстік-батыстағы Таң Лин ауданында, Лам Донгқа жақын орналасқан. Фу Куй аралы Фан Тьеттен оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 120 км қашықтықта жатыр. Бұл жеке аудан. Бинь Тхуин провинциясының жағалауында, шығыстағы Câu аралы (cù lao Câu), Муй Недегі Лао аралы (hòn Lao) және батыстағы Bà аралы (hòn Bà) сияқты бірнеше кішкентай аралдар бар. Орман көбінесе провинцияның солтүстік-батыс және солтүстік-шығыс таулы аймақтарында шоғырланған. Халық тығыздығы Фан Тьетте шамамен 1000 адам/км² құрайды, ал Бах-Бин, Хам-Тан, Хам-Тхуан Нам және Таң Лин аудандарында 100 адам/км²-ден аспайды.
Bình Thuận has much of the borders with Lâm Đồng and Ninh Thuận are mountainous, while much of the rest of the province is relatively flat. However, there are several hills with a height of at least 200 m along the coast of the province. The highest peak in the province (1548m) is in northwestern Tánh Linh District, near Lâm Đồng. Phú Quý island is located around 120 km south east of Phan Thiết. It is a separate district. There are several much smaller islands off the coast of Bình Thuận, including Câu Island (cù lao Câu) in the east, Lao Island (hòn Lao) at Mũi Né, and Bà Island (hòn Bà) in the west. Forests are mostly located in the province's mountainous regions in the northwest and northeast. Population density ranges from around 1000/km2 in Phan Thiết to less than 100/km2 in the districts of Bắc Bình, Hàm Tân, Hàm Thuận Nam and Tánh Linh.
Экономика
Бинь Тхуньнің жан басына шаққандағы ЖІӨ 2007 жылы 11 миллион ВДН-ге жетті, бұл Оңтүстік-Орталық жағалаудағы Дананг және Ханх Хоа провинциясынан кейін үшінші орында, ал аймақтық орташа көрсеткіштен 10,8 миллион ВДН-нен сәл жоғары. Экономика 2000 жылдан 2007 жылға дейін Оңтүстік-Орталық жағалаудағы ең жылдам өсіп отырған экономика болып табылады, жылдық орташа өсім шамамен 14% құрады, экономиканың барлық үш секторының өсуі аймақтық орташа көрсеткіштен айтарлықтай жоғары болды. Ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және балық шаруашылығының орташа өсімі 7,4%, өнеркәсіптің 21,6%, ал қызмет көрсету саласының 15,4% құрады. 2000 жылдан 2007 жылға дейін провинцияда мемлекеттік өнеркәсіптің үлесі азайды. Жеке сектор қазір өнеркәсіптік өнімнің көп бөлігін құрайды, тіпті шетелдік инвестициялар секторы мемлекеттік өнеркәсіпті басып озды. Экономиканың қарқынды өсуіне қарамастан, өнеркәсіп еңбекке жарамды халықтың өсуін толығымен жұмыспен қамтамады. 2000-2007 жылдар аралығында 17 200 жаңа жұмыс орны құрылды, ал қызмет көрсету саласы 44 100, ал ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және балық шаруашылығы 57 600 жұмыс орнын ашты. Туй Фонг ауданындағы жел электр станциясы жобасы 2009 жылға дейін ұлттық электр желісіне қосылуы жоспарланған. Бұл ірі жел энергетикалық жоба аймақтық әлеуметтік-экономикалық дамуға көмектеседі және елде жаңартылатын энергия көздерін одан әрі пайдалануға жағдай жасайды деп күтілуде. 1-тас жолында орналасқан, Бинь Тхунь коммунасы арқылы өтетін бөлігіндегі Жел Электр Станциясы-1 жағалаудан шамамен 300 метр қашықтықта орналасқан. Бұл жаңбыр аз жауатын, бірақ желге бай құрғақ аймақ. Басқа жел электр станциялары да дайындалып жатыр, 2010 жылдың тамызына қарай 12 лицензия берілді. Дегенмен, осы жобалардың жер участаларының көп бөлігі титан кеніне бай жерлермен беттеседі.
Bình Thuận had a GDP per capita of 11 million VND in 2007, which is the third highest in the South Central Coast after Đà Nẵng and Khánh Hòa province, and slightly higher than the regional average of 10.8 million. The economy has been the fastest growing in the South Central Coast with an average yearly growth of almost 14% from 2000 to 2007, with growth of all three sectors of the economy significantly exceeding the regional average. Agriculture, forestry and fishing had an average growth of 7.4%, industry 21.6%, and services 15.4%. The province has seen a decline in state industry from 2000 to 2007. The private sector now makes up most of industrial output and even the foreign invested sector has overtaken state owned industry. Despite its spectacular growth, industry was not able to absorb much of the growth of the labour force. It created 17,200 new jobs between 2000 and 2007, while the slower growing service sector created 44,100 and even agriculture, forestry and fishing created 57,600 jobs. The wind power project in Tuy Phong District, was set to be hooked up to the national electricity grid by 2009. The large wind energy project is expected to help boost regional socio economic development and pave the way for further exploitation of renewable energy sources in the country. Located on Highway 1, the section running through Bình Thuận Commune, the Wind Power Plant 1 is about 300 meters from the coast. This is an arid area usually short in rainfall but abundant in wind. Other wind power projects are in preparation, with 12 licenses issued as of August 2010. However, the land for many of these projects overlaps with land with rich titanium reserves.