Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қарақұйрық түрлері
Species of swallow
Кариб мартині немесе ақкөрпе мартині (Progne dominicensis) – ірі қарақұйрық. Ол әр түрлі кезде қызғылт мартиннің, Progne subis, бір түрі ретінде қарастырылған.
The Caribbean martin or white bellied martin (Progne dominicensis) is a large swallow. It has at various times been considered alternatively as a race of the purple martin, Progne subis.
Таксономия
1760 жылы француз зоологы Матурин Жак Бриссон Кариб теңізіндегі мартиннің сипаттамасын өзінің «Орнитология» еңбегінің екінші томына енгізді. Ол француз тілінде L'hirondelle de S. Dominigue және латын тілінде Hirundo Dominicensis деген атауларды пайдаланды. Бриссон латынша атаулар бергенімен, олар екі атаулы жүйеге сәйкес келмейді және Зоологиялық номенклатура жөніндегі халықаралық комиссия тарапынан мойындалмайды. Кейіннен 1779 жылы француз ғалымы, граф де Буффон, ал 1783 жылы ағылшын орнитологы Джон Лэтам Кариб теңізіндегі мартинді сипаттады. Лэтам «St Dominico swallow» деген ағылшынша атауды қолданды, бірақ Буффон да, Лэтам да ғылыми атау берген жоқ. 1789 жылы неміс натуралисі Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің «Жаратылыстың жүйесі» еңбегін қайта қарастырып, кеңейткен кезде Кариб теңізіндегі мартинді де қосты. Ол оны қарлығаштар туысына жатқызып, Hirundo dominicensis деген екі атаулы атауды берді. Dominicensis деген сөз Санто-Доминго атауынан алынған. Кариб мартині қазір неміс зоологы Фридрих Бойе 1826 жылы енгізген Progne туысына жататын тоғыз түрдің бірі болып табылады. Түр монотипті: кез келген түршелері танылмайды.
In 1760 the French zoologist Mathurin Jacques Brisson included a description of the Caribbean martin in the second volume of his Ornithologie based on a specimen collected in the French colony of Saint Domingue on the island of Hispaniola. He used the French name L'hirondelle de S. Dominigue and the Latin name Hirundo Dominicensis. Although Brisson coined Latin names, these do not conform to the binomial system and are not recognised by the International Commission on Zoological Nomenclature. The Caribbean martin was subsequently described by the French polymath, the Comte de Buffon, in 1779 and by the English ornithologist John Latham in 1783. Latham used the English name "St Dominico swallow" but neither Buffon nor Latham introduced a scientific name. The German naturalist Johann Friedrich Gmelin included the Caribbean martin when he revised and expanded Carl Linnaeus's Systema Naturae in 1789. He placed it with the swallows in the genus Hirundo and coined the binomial name Hirundo dominicensis. The specific epithet dominicensis is from Santo Domingo. The Caribbean martin is now one of nine species placed in the genus Progne that was introduced in 1826 by the German zoologist Friedrich Boie. The species is monotypic: no subspecies are recognised.
Сипаттама
Ересек Кариб мартиндерінің ұзындығы 18,5 см, екі бөлікке бөлінген құйрығы және салыстырмалы түрде кең қанаттары бар, салмағы 40 грамм. Ересек еркектері жылтыр қара-көк түсті, ал төменгі жағы ақ. Аналықтары мен жас мартиндері еркектерге қарағанда түссіз, кеудесі мен қабырғалары күлгіш-қоңыр, ал төменгі жағы ақ.
Adult Caribbean martins are 18.5 cm in length, with a forked tail and relatively broad wings, and weigh 40 g. Adult males are a glossy blue black with contrasting white lower underparts. Females and juveniles are duller than the male, with grey brown breast and flanks and white lower underparts.
Тарату
Бұл Кариб теңізінде кеңінен көбейеді, бірақ Куба және Isla de la Juventud аралдарында кездеспейді, онда оның орнын туысқан Куба мартині (P. cryptoleuca) басады. Ол жоғарыда аталған түрлермен, сондай-ақ бұрын бір түр деп есептелген Синалоа мартинімен (P. sinaloae) тығыз байланысты. Орталық және Оңтүстік Америка материгінде шашыраңқы түрде кездесетіні байқалған, көптеген құстар Оңтүстік Америка материгіне қоныс аударатын секілді. 1895 жылдың 9 мамырында Флорида штатының Ки-Уэст қаласында бір құс тіркелген (AOU 2000).
It breeds throughout the Caribbean, except on Cuba and Isla de la Juventud, where it is replaced by the related Cuban martin (P. cryptoleuca). It is closely related to the aforementioned species, as well as the Sinaloa martin (P. sinaloae) to which it used to be considered conspecific. There are sight records from mainland Central and South America, and most birds appear to migrate to the South American mainland. A single bird was recorded in Key West, Florida, on May 9, 1895 (AOU 2000).
Мінез-құлық
Кариб теңізіндегі мартин банктер мен ғимараттардағы қуыстарда немесе ескі тоқылдақтардың тесіктерінде ұялайды. 3-6 жұмыртқа қапталған ұяға салынып, 15 күндей күтіледі, содан кейін 26-27 күнде ұшқындар пайда болады. Сияқтан, кездік мартин сияқты, бұл түр де ұялауға арналған қуыстар үшін басқа тұқымдас құстармен бәсекелесе алады. Атап айтқанда, қалалық аймақтардағы басты қарсыласы – үй құсы, олар көбінесе адам жасаған құрылыстарды пайдаланады, ал ауылдық жерлерде кокос ағаштарындағы тоқылдақтардың тесіктері артықшылыққа ие және үй құстарымен бәсекелестік азаяды. Кариб мартиндері әлеуметтік құстар, олар ұшып бара жатқан жәндіктерді аулайды. Олардың дауысы – гөгілдеп, "чү-чү" деп естіледі.
The Caribbean martin nests in cavities in banks and buildings, or old woodpecker holes. 3 6 eggs are laid in the lined nest, and incubated for 15 days, with another 26 27 to fledging. Just as the purple martin, this species may compete with other passerines for nesting cavities. In particular, the main foe is the house sparrow in urban areas, where they mostly use man made structures, whereas in more rural locations Picidae holes in coconut trees are favored, and there is less competition with the sparrows. Caribbean martins are gregarious birds which hunt for insects in flight. Their call is a gurgly chew chew.