Кіріспе

Сербия жазушысы Коста Трифкович (20 қазан 1843 – 19 ақпан 1875) – сербиялық жазушы және сол кездегі ең көрнекті комедиографтардың бірі. Трифкович Воеводинадағы қалалық өмір туралы жеңіл комедиялар жазды, олар халыққа өте ұнады, әсіресе оның ең танымал пьесасы – «Талапкер күйеу жігіт» («Избирачица»).

Өмірбаян

Коста Трифкович 1843 жылғы 20 қазанда Нови-Сад қаласында Дунай көшесінде (Dunavska ulica) дүниеге келді. Ол Атанасие мен Ане Трифковичтің жалғыз баласы еді. Ол Нови-Сад, Винковци, Пешт қалаларында оқыды, ал Риекада теңізшілік курстарын бітірді. Орта мектепті аяқтамас бұрын теңізге шықты, бірақ нашар денсаулығы оған осы іске шыдауға мүмкіндік бермеді. Жеті теңізде екі жыл жүрген соң Братиславаға (Позун) заңгерлік мамандыққа оқуға кетті. Бітіргеннен кейін 1867 жылы Нови-Садқа оралып, әріптесі Дьорде Вукичевичпен бірге заңгерлік практикасын ашты. 1870 жылы Нови-Садта сенатор және аудандық сот төрағасы болды. Бос уақытында пьесалар жазды. Көп ұзамай сахнаға деген құштарлығы оны толығымен қамтыды, ол драмалық сынға да, драматургияға да бейімделді. Сербия комедиясының негізін қалаушы, Йован Стерия Попович, жалпыға ортақ мәселелерді көтеріп, дидактикалық талаптар қойған болатын, бірақ ол уақытқа сай келмей, көптеген жас авторлардың назарынан тыс қалды. Коста Трифкович Стерия Попович пен жаңа буын арасындағы үзілісті толтырды. Трифковичтің алғашқы туындысы – «Доситей Обрадовичтің жастығы» 1871 жылы сахнаға қойылды және автордың Йован Стерия Поповичтің лайықты ізбасары екенін көрсетті. Оның еңбекқорлығы зор болды: 1871 мен 1874 жылдар аралығында он бес пьеса жазды, олардың барлығы түпнұсқа, көптеген аудармалар мен классикалық шедеврлерді қайта жазу есептелмегенде. 1875 жылғы 19 ақпанда Нови-Садта туберкулезден қайтыс болды. Ол 32 жаста еді. Сербияның ұлттық тарихы оған көптеген тақырыптар мен шабыт берді. 19 ғасырдың театр шеберлерінің қатарында Йован Стерия Попович, Йован Суботич, Бранислав Нушич, Иво Войнович және осы салада Йован Стерия Поповичтің жолын жалғаған Коста Трифковичті атауға болады, бірақ оның интригалық комедияларында дидактикалық мақсат көзделмеген. Трифкович шектеулі ортасын мейірімді әзілмен бейнелейді, әсіресе «Құттықтауым», «Бақылаушы» және «Талапкер қыз» пьесаларында.

Шығармалары

Оның ең танымал драмалық шығармалары «Čestitam», «Školski nadzornik», «Francuski pruski rat», «Izbiračica», «Ljubavno pismo», «Na Badnji dan», «Pola vina, pola vode», «Mila» және «Mladost Dositeja Obradovića» болды. Ол 15 түпнұсқа комедия жазды және серб театры үшін көптеген шетелдік комедияларды аударды. Коста Трифковичтің драмалық туындылары неміс, француз, итальян, венгр, словен, болгар және басқа да тілдерге аударылған.