Кіріспе

Ақпарат жинау үшін жасырын кірулер. "Қара қап" операциялары немесе "қара қап" жұмыстары – адамдық барлау операциялары үшін ақпарат алу мақсатымен құрылымдарға жасырын түрде немесе құпиялы түрде ену. "Қара қап" операцияларымен байланысты тактикалық амалдар, техникалар мен процедуралар: құлыпты ашу, сейфті бұзу, кілттің көшірмесін жасау, саусақ іздерін алу, фотосуретке түсіру, электрондық бақылау (аудио және бейне бақылауды қоса алғанда), поштамен манипуляция жасау (жапсырмалар мен мөрлерді бұзу) және жалған құжат жасау. "Қара қап" термині ұрылар өз құралдарын салған кішкентай қаптарға сілтеме жасайды.

Тарих

Қара торба операцияларында Федералдық тергеу бюросының (ФБР) агенттері мақсатты тұлғалар мен ұйымдардың кеңселерiне енiп, олардың құжаттарында табылған ақпаратты суретке түсiрдi. ФБР бұл тәжiрибенi 1942 жылдан 1960 жылға дейiн қолданды. 1966 жылдың шiлдесiнде ФБР директоры Дж. Эдгар Гувер осы тәжiрибенi тоқтатуға бұйрық бердi. Президент Никсон 1970 жылы "Хьюстон" жоспарын қара торба жұмыстарын қайта енгiзу үшiн ұсынды, бiрақ Гувер оған қарсы шықты, ал мақұлдау бекiтiлгеннен кейiн бес күннен соң күштен шығарылды. Тоқтатылғанға дейiн ФБР микрофон орнатудан басқа мақсаттармен екі жүзден астам қара торба жұмысын ұйымдастырды (сондай-ақ 500-ден астам ордерсiз микрофон орнату). Бұл жұмыстар Гувер және оның орынбасары Клайд Толсон жазбаша түрде мақұлдаған, ал жұмыс аяқталғаннан кейiн көптеген құжаттар жойылды. Агенттер құлыптарды зерттеу немесе электрондық бақылау бойынша оқытылды. Көп жағдайда құлып ашу қажет болмады, кiлттi үй иесiнен, қонақүй басқарушысынан немесе көршiден алуға болады. Алайда, Уильям С. Салливан мен В. Марк Фелт кейiннен Гувер мен ФБР директорының мiндетін атқарушы Л. Патрик Грей III 1970 жылдан 1973 жылға дейiн Weather Underground-қа қарсы "қара торба" жұмыстарына рұқсат бергенiн куәлендiрдi. 1972 жылдың 19 маусымында АҚШ Жоғарғы Соты ФБР-дiң "қара торба жұмыстарын" Пламондон iсi бойынша конституциялық емес деп жариялады, АҚШ АҚШ Округтiк соты, 407 АҚШ 297. ФБР әлi де көптеген "қара торба" кiру және iздеу тапсырмаларын орындайды, онда iздеу жасырын және тергеу нысаны iздеу жүргiзiлгенi туралы хабардар етiлмейдi. Егер тергеу қылмыстық iспен байланысты болса, сот ордерi қажет; ұлттық қауiпсiздiк мәселелерiнде операцияны Сыртқы барлауды қадағалау соты мақұлдауы керек. 1947 жылы американдық тыңшы Элизабет Бентли Кеңес жер астынан қашып, ФБР-мен сөйлесiп бастағаннан кейiн, ФБР оның Бруклиндегi қонақүйiне "қара торба жұмысына" кiрiп, оның жеке өмiрiн тексеру және күдiк тудыратын нәрсенi iздеу үшiн кiрдi. "Олар ештене таба алмады". Бентли жер астындағы алғашқы күндерiнен бастап мұндай шабуылдардан қалай аулақ болуға болатынын бiлдi: ол жау агенттерi оның қолындағы құпия құжаттарды тапқандарын қалай бiлуге болатынын бiлдi. "Егер мен пәтерден шығуға тура келсе, оларды қара сандыққа салып, айналасына жұқа қара жіп байлап қоятынмын, оларға қол тиiп-тiймегенiн бiлу үшiн". ЦРУ шетелдiк үкiметтiң кеңселерiнен криптографиялық және басқа да құпияларды ұрлау үшiн АҚШ-тан тыс жерлерде қара торба операцияларын қолданды. Бұл тәжiрибе (АҚШ-тың бұрынғы барлау ұйымдары) кем дегенде 1916 жылға дейiн созылған.

Жалпы сілтемелер

Райт, Питер, Шпион ұстаушы: Қаржылы барлау офицерінің шын өмірбаяны. "Пингвин АҚШ", 1987 жыл.