Кіріспе

АҚШ гегемониясына және Иракқа қарсы соғысқа қарсы, сондай-ақ Палестинамен ынтымақтастық туралы Каир конференциясы (кейін: Палестина мен Ирактағы қарсылықты қолдау және жаһандануға қарсы халықтық науқан), көбінесе Каир соғысқа қарсы конференциясы деп аталады, 2002 жылдан бері Египеттің Каир қаласында үнемі өткізіліп келе жатқан соғысқа қарсы және неолиберализмге қарсы конференция. Каир конференциясы 2003 жылдың 15 ақпанында бүкіл әлемде өткен демонстрацияларды үйлестіруге көмектескен Иракқа қарсы агрессияға қарсы халықаралық науқанды құрды. 2009 жылы бұл конференция Мысырдың бұрынғы президенті Хосни Мубарактың үкіметі тарапынан тыйым салынды.

Бірінші конференция 2002

Бірінші конференция 2002 жылдың 17-19 желтоқсанында Нил өзенінің жағалауындағы Конрад қонақ үйінде өтті. Оған 400 адам қатысты. Баяндамашылардың арасында Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) Ирактағы гуманитарлық көмек жөніндегі бұрынғы үйлестірушісі доктор Ханс фон Спонек болды. Конференцияға Алжирдің бұрынғы президенті Ахмет Бен Белла төрағалық етті. Конференцияның бір нәтижесі "Қаһир декларациясы" болды, онда Ирактағы соғысқа қарсы позиция қабылданды; сонымен қатар капиталистік жаһандану мен АҚШ гегемониясының әлем халықтарына (оның ішінде еуропалық және американдық азаматтарға) тигізген теріс әсерлері атап өтілді. Декларацияда, "демократияның болмауы және кең таралған сыбайлас жемқорлық пен қанаушылық араб халықтарының экономикалық, әлеуметтік және рухани прогреске қарай ұмтылуының алдындағы маңызды кедергілер құрайтыны, ал қазіргі неолибералды жаһанданудың әлемдік тәртібі шеңберінде бұл жағдайдың салдары одан әрі ушығады" делінді, сонымен қатар Иракқа шабуыл жасау үшін "демократияны ілгерілету" деген желеу қатаң түрде қабылданбады. Британдық "Соғысты тоқтату" коалициясы, әсіресе СВП-дан Джон Рис, Еуропалық солшылдардың, оның ішінде саясаткерлер Джереми Корбин, Джордж Галлоуэй және Тони Бенн, Францияда тұратын ғалым/белсенді Сьюзан Джордж, Боб Кроу, Мик Рикс (Ұлыбританиядағы пойыз жүргізушілерінің Aslef кәсіби одағының бас хатшысы), Джули Кристи, Джордж Монбиот, Гарольд Пинтер, Гхаясуддин Сиддики (Мұсылман Парламенті), Томи Шеридан (шотланд социалисі), доктор Гада Карми (Эксетер университетінің Араб және Ислам зерттеулері институты), Тарик Али декларацияға қол қоюын бастады. Конференциядан кейін 1000-ға жуық адам қатысқан соғысқа қарсы демонстрация өтті, оны тәртіпсіздікке қарсы полиция және бронетехникалар қоршап алды. Ұйымдастыру комитеті 18 қаңтарда АҚШ-тағы демонстрацияларға қолдау көрсету және 15 ақпандағы жаһандық соғысқа қарсы күнді мерекелеу аясында Мысыр демонстрацияларын ұйымдастыруға шешім қабылдады.

Екінші конференция 2003

2003 жылдың 13 және 14 желтоқсанында Мысыр журналистер одағының штаб-пәтерінде өтті. Оған 800 адам қатысты. Джордж Галлоуэй, Тони Бенн, Салма Якуб және АҚШ-тың бұрынғы бас прокуроры Рамзи Кларк халықаралық спикерлердің қатарында болды. Конференцияға қатысқан египеттік белсенділердің ішінде Нассершіл депутат Хамдин Сабахи, Египет журналистер одағының төрағасы Галал Ареф және тыйым салынған «Мұсылман бауырластығының» жетекшісі Мамун әл-Ходейби болды. Мысырлық жазушы Соналла Ибрагим және адам құқықтары жөніндегі белсенді Аида Сейф әл-Даула конференцияны ұйымдастырушылардың арасында болды. «Мұсылман бауырластығының» жетекшісі Мамун әл-Ходейбидің қатысуы конференцияға көптеген исламшыл белсенділерді әкелді. «Мұсылман бауырластығы» ресми түрде тыйым салынғанмен, Мысырдағы ең ірі оппозициялық ұйым болып табылады. Дегенмен, кейбір делегаттар Иракқа басып кіруге дейін өткен, үкіметпен келісілген соғысқа қарсы митингтердегі «Мұсылман бауырластығының» ынтымақтастығын сынады. Конференцияға қатысқан неміс журналисі Харольд Шуман көптеген баяндамаларда араб үкіметтерінің рөлі талданбағанын, оның орнына барлық кінәні АҚШ-қа таңу арқылы оңай жол таңдалғанына наразылық білдірді. Ол сондай-ақ конференция Ирак халқын, бірақ оның режимін қорғауы керек деген пікірін айтты. Конференцияға Ирак үкіметінің өкілдері де, Ирак оппозициясы да қатысты. Олардың арасында өзін «шынайы оппозиция» мүшесі деп таныстырған Абдель Амир Әл Рикаби болды, ол бұл АҚШ демеушілігімен Лондонда өткен шараға қатысқандардан өзгеше екенін айтты.

Үшінші конференция 2005

2005 жылғы 24–27 наурыз. Мысырдағы саяси топтар, тәуелсіз белсенділер және ұйымдар конференцияға қатысуға шақырылды, сонымен қатар конференциямен бір уақытта өтетін өз іс-шараларын ұсыну мүмкіндігі берілді. Конференцияға дейін ұйымдастыру комитетіндегі Социалистік зерттеулер орталығының өкілі Йехия Фикри халықаралық делегацияларды мемлекеттік репрессиядан қорғау үшін конференцияға келуге шақырды. Ол: «Шетелден келген адамдар мен конференцияға қолдау білдірген белгілі тұлғалардың саны неғұрлым көп болса, Мысыр билігі үшін бізді жабу неғұрлым қиын болады» деді.

Төртінші конференция 2006

"АҚШ-қа және сионистік оккупацияға қарсы халықаралық науқан" тақырыбындағы төртінші конференция 2006 жылдың 23-26 наурызында "Палестина мен Ирактағы қарсылықпен" және "Жаһандануға, империализмге және сионизмге қарсы" ұрандарымен өтті. Конференцияда Палестина мен Ирактағы қарсылықты қолдау жолдары талқыланды, АҚШ пен Израильдің Сирия мен/немесе Иранға қарсы агрессиясын кеңейту жоспарлары, сондай-ақ палестиналық және ливандық қарсылық ұйымдарын тарату жоспарлары сынға алынды, араб әлемінің халықтарының демократия үшін күресін қолдау мәселесі қарастырылды. Конференцияның қорытынды декларациясында осы мәселелердің барлығына тоқталды. Декларацияда Палестина Ұлттық Автономиясының ХАМАС үкіметіне АҚШ, Еуропа және араб режимдеріне қарсы қолдау көрсетілді, сондай-ақ "соңғы екі онжылдықта палестиналық халық үшін ештеңеге қол жеткізбеген бейбіт процеске" қарсылық білдірілді, Израильді мойындау және "негізгі ұлттық талаптар" бойынша оған жасалатын кез келген жеңілдіктерге қарсы шықты. Декларацияда Ирактағы қарсылық күштеріне жасалған "қоршауды" бұзу ниеті де білдірілді, көршілес елдер "заңды ирактық қарсылығын" қолдауға шақырылды және ирактық қарсылық "ирак халқының жалғыз өкілі" деген позиция қабылданды. Американың Иран мен Сирияға жасап жатқан қысымның күшеюіне байланысты конференция 2006 жылғы 6 мамырда Иран мен Сирияға халықаралық ынтымақ күнін белгілеуге келісті, бұл мақсат Иранға қатысты декларацияға қоса берілген "халықаралық үйлестірілген әрекеттерге" шақыруда қайталанды. Декларацияда сондай-ақ "өзгеріс үшін жаңа араб қозғалысы" туралы айтылды, ол "әртүрлі демократиялық қозғалыстар арасындағы барлық мүмкін үйлестіру нысандары" мен судьяларды, журналистерді, оқытушыларды және студенттерді қуғын-сүргіннен қорғау үшін қолдау комитеттерін құруды қамтиды.

Бесінші конференция 2007

2007 жылдың 29 наурызы мен 1 сәуірі аралығында бесінші Қаһир конференциясы өтті. Конференцияның декларациясы осында. "Аль Ахрам" басылымының хабарлауынша, конференцияны "Алкарама" (Құрмет), "Аль Иштиракин Аль Саури" (Социалистік революциялық партия), "Аль Ихван Аль Муслимин" (Мусульман бауырластығы) және "Аль Амаль" (Еңбек) ұйымдастырды. Конференция Мысыр баспасөз синдикатында өткізілді, онда бүкіл әлемнен шамамен 600 қатысушы мен бақылаушы болды, оның ішінде 80 оңтүстік кореялық және 20 канадалық делегациясы да қатысты. Мусульман бауырластығы Палестинадан (оның ішінде ХАМАС мүшелері), Ирактан, Ливаннан, Венесуэладан, Түркиядан, Грекиядан, Нигериядан, Ұлыбританиядан, Тунистен, Суданнан, Франциядан және Ираннан белсенділердің қатысқандығын хабарлады. Сөз сөйлегендердің қатарында "Хезболла" партиясының өкілі Али Файед, Ливан Коммунистік партиясының өкілі Садала Мазрани, Ұлыбританияның Социалистік жұмысшылар партиясының өкілі Джон Рис және Г. Джентль (Ирақта қызмет етіп жатқан кезде қаза тапқан британдық солдат Гордон Джентльдің анасы және "Соғысқа қарсы әскери отбасылар" қозғалысының жетекші тұлғасы) болды.

Алтыншы конференция 2008 жыл

2008 жылдың 27-30 наурызында Каирде соғысқа қарсы алтыншы конференция өтті.

Жетіінші конференция 2009

Жетінші Қайыр соғысқа қарсы конференциясы өтетін орынға кіруге рұқсат берілмегендіктен күштен тоқтатылды.

Мысыр үкіметі мен Каир конференциясы

Мысыр үкіметі Ирак соғысына ресми түрде қарсы болғанымен, Хосни Мубарак режимінің АҚШ-тан қаржы алуы және халықтың диктатураға қарсы шығуы мүмкін қозғалыстардан сескенуі конференциямен қарым-қатынасты шиеленістірді.

Сын

Бірінші конференцияға қатысты сын-ескертпелердің бірі – ол қарапайым ирактықтармен емес, Саддам Хусейннің ирак үкіметімен ынтымақтастықты нығайтуға бағытталғаны болды. Конференцияға бірнеше ирак шенеунігінің қатысқандығы туралы хабарлар осы пікірді күшейтті. "Аль-Ахрам" апталығының мәліметінше, неміс журналисі және жазушысы Харальд Шуман, араб әлемінің барлық проблемаларын АҚШ-қа жабуға болатындығы туралы пікір білдірген соң, Ирак президенті Саддам Хусейннің бас саяси кеңесшісі Набиль Негмнің наразылығын тудырды. Ол сондай-ақ конференцияның "Ирак режимін және Саддам Хусейнді қандай да бір нысанда қорғау" мақсатында емес екенін айтты. "Мен мұнда ирак халқын қорғау үшін келдім", - деді ол.