Кіріспе

Инвестицияларды қорғау – инвестициялардың алаяқтық немесе басқа тәсілдермен жоғалмауына кепілдік беру немесе сақтандырудың кез келген түрін білдіретін кең экономикалық термин. Мысалы, Инвестицияларды қорғау бюросы – Нью-Йорк штатының заңды органы, ол Нью-Йорк штатының бағалы қағаздар заңына (Мартин заңы) сәйкес, инвестицияларды бақылау және шектеу арқылы халықты алаяқтықтан қорғауға міндетті. Көптеген басқа да қорғау шаралары осыған ұқсас: брокерлер мен олармен тең адамдарды бақылау және олардың инвестицияларды заңсыз пайдалануына жол бермеу. Инвестицияларды қорғау туралы келісімдер (сондай-ақ, екіжақты инвестицияларды қорғау және ынталандыру туралы келісімдер (BIPA) немесе инвестицияларды қорғау және дамыту туралы келісімдер (IPPA)) екі мемлекет арасындағы екіжақты келісімдерде шетелдік инвестицияларды көбірек тарту үшін кеңінен қолданылады. Осындай көпжақты келісімдер Көпжақты инвестицияларды кепілдендіру агенттігі (MIGA) аясында да болуы мүмкін. Мемлекеттер арасында шамамен 2500 BIPA келісімі бар. Мұндай айырбастардың көпшілігін қамтитын және реттейтін жалпылама көпжақты инвестициялық келісім жасауға жасалған әрекеттер әзірге сәтті болған жоқ.

БИПА мен Непал

2011 жылдың 21 қазанында Непал премьер-министр Д. Бабурам Бхаттарайдың Үндістанға жасаған ресми сапары барысында BIPA келісіміне қол қойды. Отанына оралған соң, ол өзінің үкіметтік партиясының шовинистік қанатынан саяси кедергілерге тап болды. Әуежайда ол қара тулармен қарсы алынып, парламент және партия отырыстарында сынға ұшырады. Непалдың 1983 жылдан бері тағы 5 BIPA келісімі бар екенін ешкім білмеді.