Кіріспе

Xi'an MA60 (新舟60, Xīnzhōu liùshí, "Қазіргі Кеме 60") – Қытайдың авиациялық индустрия корпорациясы (AVIC) құрамындағы Қытайдың Xi'an Aircraft Industrial Corporation компаниясы өндірген турбовинтті авиалайнер. MA60 – бұл Xi'an Y7 200A ұшағының ұзартылған нұсқасы, ол An-24 негізінде, шектеулі жердегі техникалық қызмет көрсетумен қиын жағдайларда жұмыс істеу үшін және қысқа ұшып-қону және қону (STOL) қабілетімен жасалған. 2000 жылдың маусым айында Қытайдың азаматтық авиация басқармасынан типтік сертификатын алды. MA60 FAA (АҚШ) және EASA (Еуропа) типтік сертификациясы үшін өтініш бермеді, сондай-ақ Еуропалық Одақ немесе АҚШ-та пайдалануға сертификатталмаған. MA 60 сериясының бас конструкторы – Лю Хай (吕海).

Нұсқалар

Xi'an MA60 100: Салмағы азайтылып, өнімділігі жақсартылды. Xi'an MA60 MPA Fearless Albatross: Airshow China 2002 көрмесінде сатуға ұсынылған теңіздік патрульдеу және суастына қарсы күрес (ASW) нұсқасы. Бұл ұшақ әуе тасымалдау компаниялары мен шағын желілік авиакомпаниялар арасында танымал, сондай-ақ жеке тұлғалар мен компаниялар да пайдаланады.

Операциялық мәселелер

Жаңа Зеландия үкіметі 2013 жылдың шілдесінде Тонганың туризм индустриясына дамуға көмек бағдарламасын тоқтатты, себебі Қытай үкіметі сыйлаған MA60 ұшағы Real Tonga әуе компаниясына жеткізілді. 2013 жылдың тамызында Жаңа Зеландия үкіметі туристерге Real Tonga әуе компаниясының MA60 ұшағымен саяхаттамауды ұсынатын мәлімдеме жасады, себебі "осы ұшақ соңғы бірнеше жылда көптеген апатқа қатысты" және "бұл типті ұшақ Жаңа Зеландияда немесе басқа да соған ұқсас юрисдикцияларда ұшуға сертификатталмаған". Real Tonga 2015 жылдың басында Тонга үкіметі Жаңа Зеландияның азаматтық авиация ережелерін қабылдағаннан кейін MA60 ұшағының жұмысын тоқтатты. Сол жылдың соңында Royal Tongan Airlines әуе компаниясын қайта құрып, MA60 ұшағымен рейстер жасау туралы ұсыныс жасалды. 2016 жылдың қаңтарына дейін экспортталған 57 MA60 ұшағының кем дегенде 26-сы қауіпсіздік, техникалық қызмет көрсету проблемалары немесе өнімділік мәселелеріне байланысты сақтауда болды; алтысы жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. 2019 жылдың 26 наурызында Камерунның азаматтық авиация басқармасы (CCAA) MA60 ұшағының құйрығымен соқтығысқаннан кейін ұшуға жарамдылық сертификатын тоқтатты. Бір күннен кейін ұшаққа қайтадан ұшуға рұқсат берілді. 2020 жылдың тамызында Nepal Airlines өзінің 2 MA60 ұшағын нашар өнімділігі мен жоғары операциялық шығындарына байланысты тоқтатты. Ұшақтар 2012 жылы сатып алынған, ал Nepal Airlines басқармасының мүшесінің сөзіне сүйенсек, "2012 жылы ұшақтарды сатып алу туралы шешім комиссия алуға деген құмарлықтан туды. Непалдық сарапшылар жалған есеп ұсынды. Y12E ұшағы Twin Otter ұшағымен, ал MA60 ұшағы ATR 72 ұшағымен салыстырылды. Қазір Nepal Airlines осы шешімінің құнын төлеп отыр".