Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд композиторы және дирижері Сэр Джеймс Лой Макмиллан, TOSD (16 шілде 1959 жылы туған) – шотландтық классикалық композитор және дирижер.
Scottish composer and conductor
Sir James Loy MacMillan, TOSD (born 16 July 1959) is a Scottish classical composer and conductor.
Ерте өмір
Макмиллан Солтүстік Айрширдегі Килвиннинг қаласында дүниеге келді, бірақ 1977 жылға дейін Шығыс Айрширдегі Камнок қаласында тұрды. Оның әкесі – Джеймс Макмиллан, ағаш шебер, ал анасы – Эллен Макмиллан (қызметтегі аты Лой). Ол Эдинбург университетінде Рита МакАллистер мен Кеннет Лейтонмен, ал Дурхам университетінде Джон Каскенмен композицияны оқыды, онда 1987 жылы бакалавр, содан кейін докторлық диссертациясын қорғады. Дурхамда ол бакалавр студент кезінде Сент-Хильд және Сент-Беде колледжінің, ал докторантурада оқығанда Аспиранттар қоғамының мүшесі болды. 1986-1988 жылдары Манчестердегі Виктория университетінде музыка бойынша лекция оқыды. Оқуын аяқтағаннан кейін Макмиллан Шотландияға оралып, жемісті шығармалар жазды және Шотландия камералық оркестрінің серіктес композиторы атанды, көбінесе білім беру жобаларымен айналысты. Жастық шағында ол қысқа мерзімге Коммунистік жастар лигасының мүшесі болды. Оның туындыларының халықаралық деңгейде танылуы оған жоғары беделді тапсырыстар алуға мүмкіндік берді, соның ішінде өзінің қандасы Эвелин Гленниге арналған соққы аспаптарға арналған концерт: Veni, Veni, Emmanuel. Ол 1992 жылы тұңғыш рет орындалды және Макмилланның ең көп орындалатын туындысына айналды. Сонымен қатар, Мстислав Ростропович одан 1997 жылы тұңғыш рет орындалған виолончель концертін жазуды сұрады. Оның басқа да табыстарының ішінде – Уэльс Ұлттық операсының тапсырысымен жазылған екінші операсы «Құрбандық» (2007 жылдың күзі), ол Корольдік филармониялық қоғамның сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ Лондон симфониялық оркестрі мен Бостон симфониялық оркестрінің бірлескен тапсырысымен жазылған және 2008 жылдың сәуір айында сэр Колин Дэвис дирижерлік еткен «Санкт-Джон құмарлығы» (St John Passion) туындысы бар. 2008 жылдың желтоқсанында «Стратклайд мотеттері» үшін литургиялық музыка саласындағы британ композиторлар сыйлығына ие болды. 2019 жылы The Guardian газеті Макмилланның «Stabat Mater» туындысын 2000 жылдан бергі өнер музыкасының ең ұлы 23-ші туындысы деп бағалады. 2024 жылы ол The Ivors Academy-нің мүшесі атанды, бұл құрметке ие болған 26-шы адам.
MacMillan was born at Kilwinning, in North Ayrshire, but lived in the East Ayrshire town of Cumnock until 1977. His father is James MacMillan, a carpenter, and his mother is Ellen MacMillan (née Loy). He studied composition at the University of Edinburgh with Rita McAllister and Kenneth Leighton, and at Durham University with John Casken, where he gained an undergraduate degree and then a PhD degree in 1987. At Durham he was a member of the College of St Hild and St Bede as an undergraduate student and the Graduate Society while studying for his PhD. He was a lecturer in music at the Victoria University of Manchester from 1986 to 1988. After his studies, MacMillan returned to Scotland, composing prolifically, and becoming Associate Composer with the Scottish Chamber Orchestra, often working on education projects. As a young man he was briefly a member of the Young Communist League. The work's international acclaim spurred more high profile commissions, including a percussion concerto for fellow Scot Evelyn Glennie: Veni, Veni, Emmanuel. It was premiered in 1992 and has become MacMillan's most performed work. He was also asked by Mstislav Rostropovich to compose his Cello Concerto, which was premiered by Rostropovich in 1997. Further successes have included his second opera The Sacrifice, commissioned by Welsh National Opera, Autumn 2007, which won a Royal Philharmonic Society Award, and the St John Passion jointly commissioned by the London Symphony Orchestra and Boston Symphony Orchestra and conducted by Sir Colin Davis at its world premiere in April 2008. He was awarded the British Composer Award for Liturgical Music, for his Strathclyde Motets, in December 2008. In 2019, The Guardian ranked MacMillan's Stabat Mater the 23rd greatest work of art music since 2000. In 2024, he was became a Fellow of The Ivors Academy, the 26th person to be so honoured.
Әсерлер
Макмилланның музыкасы рухани және саяси мазмұнға толы. Оның католик діні оның көптеген қасиетті шығармаларына, мысалы, 1999 жылғы «Магнификатқа» және бірнеше миссаларға ықпал етті. Оның өмірі мен шығармаларының орталық бағыты 2005 жылдың басында BBC Симфониялық оркестрі «Қараңғылықтан жарыққа» атты музыкалық шолу арқылы танылды. Макмиллан және оның әйелі доминикан орденінің мүшелері, ол католик ақыны Майкл Симмонс Робертспен және Кентербери архиепископы Роуэн Уильямспен де бірлесіп жұмыс істеді. Оның ең саяси туындысы – Ариэль Дорфман мен Ана Мария Мендозаның Латын Америкасы поэзиясы негізінде жазылған «Cantos Sagrados» (1990) шығармасы, ол азаттық теологиясының элементтерін дәстүрлі діни мәтіндермен үйлестіреді. Макмиллан бұл туындыны жазу мақсатының саяси қысым жағдайында «сол құрлықтың кедейлерімен терең ынтымақтастықты» көрсету екенін айтты. Шотландияның дәстүрлі музыкасы да оның музыкасына зор әсер етті және оның шығармаларында жиі естіледі. 1999 жылы 292 жылдық үзілістен кейін Шотландия Парламенті қайта ашылғанда, Макмилланның жазған фанфарымен Елизавета II парламенттік залға кірді. Ашылу салтанатынан кейін бірнеше апта өткен соң, Макмиллан «Шотландияның ұяты» деген тақырыпта сөз сөйлеп, Шотландиядағы сектантшылыққа, әсіресе католиктерге қарсы күшті сын бағыттады. Оның 2000 жылғы миссасы Вестминстер соборының тапсырысымен жазылды және қауымның бірге ән салуына мүмкіндік беретін бөлімдерді қамтиды. Сол сияқты, Сент-Анн миссасы мен Галлоуэй миссасы да қауымға оңай үйретілуі үшін жасалған, сондықтан оларға жоғары музыкалық білім қажет емес. Оның маңызды тапсырмаларының бірі (Англия мен Уэльс және Шотландия епископтары конференциясының тапсырысы бойынша) 2010 жылы Ұлыбританияға жасаған апостолдық және мемлекеттік сапары барысында Папа Бенедикт XVI өткізген үш миссаның екеуінде хор мен қауым үшін жаңа миссалық мәтін жазу болды. Алғаш рет 16 қыркүйекте Глазго қаласындағы Беллахустон паркінде орындалған бұл мисса, 19 қыркүйекте Бермингем қаласындағы Кофтон паркінде Джон Генри Ньюманның қасиеттілікке иелену рәсімінде қайтадан орындалды. Сондай-ақ, 18 қыркүйекте Вестминстер соборындағы миссаға Папаның кіруі үшін «Tu es Petrus» (Матфей 16:18) мәтініне әуен жазу тапсырылды. BBC Radio 4 телеарнасы 2020–2021 жылдары «Музыкадағы дін» бағдарламасында Макмилланның Томас Таллистен Леонард Бернштейнге дейінгі жеті композитордың шығармаларындағы діни сенімді зерттеуін жариялады.
MacMillan's music is infused with the spiritual and the political. His Catholic faith has inspired many of his sacred works; for example, a Magnificat (1999), and several masses. This central strand of his life and compositions was marked by the BBC Symphony Orchestra in early 2005, with a survey of his music entitled From Darkness into Light. MacMillan and his wife are lay Dominicans, and he has collaborated with Michael Symmons Roberts, a Catholic poet, and also Rowan Williams, the Archbishop of Canterbury. Perhaps his most political work is Cantos Sagrados (1990), a setting of Latin American poetry by Ariel Dorfman and Ana Maria Mendoza, combining elements of liberation theology with more conventional religious texts. MacMillan has explicitly stated that his aim in writing this work was to emphasise 'a deeper solidarity with the poor of that subcontinent' in the context of political repression. Scottish traditional music has also had a profound musical influence, and is frequently discernible in his works. When the Scottish Parliament was reconvened in 1999 after 292 years, a fanfare composed by MacMillan accompanied Elizabeth II into the parliamentary chamber. Weeks after the opening ceremony, MacMillan launched a vigorous attack on sectarianism in Scotland, particularly anti Catholicism, in a speech entitled "Scotland's Shame". His Mass of 2000 was commissioned by Westminster Cathedral and contains sections which the congregation may join in singing. Similarly, the St Anne's Mass and Galloway Mass do not require advanced musicianship, being designed to be taught to a congregation. One of his most important commissions (by the Bishops' Conferences of England & Wales and of Scotland) was to write a new mass setting for choir and congregation to be sung at two of the three masses celebrated by Pope Benedict XVI during his apostolic and state visit to Great Britain in 2010. First sung at mass at Bellahouston Park, Glasgow, on 16 September, it was sung again at the mass and beatification of John Henry Newman at Cofton Park, Birmingham, on 19 September). He was also commissioned to write a setting of the text Tu es Petrus (Matthew 16:18) for the Pope's entry at mass at Westminster Cathedral on 18 September. BBC Radio 4 broadcast in 2020–2021 Faith in Music, Macmillan's examination of religious faith in the work of seven composers from Thomas Tallis to Leonard Bernstein.
Тағайындаулар мен ынтымақтастық
Макмиллан 2000 жылдан 2009 жылға дейін BBC филармониясының композиторы және дирижері болды, одан кейін Нидерланд радиосының камералық филармониясында бас қонақ дирижер қызметін атқарды. Майкл Симмонс Робертспен ынтымақтастығы екінші операсы – "Құрбандық" (Мабиногионның ежелгі уэльс жырлары негізінде) 2007 жылдың күзінде Уэльс Ұлттық операсында тұсаукесер өткізді. Симмонс Робертстің мәтініне негізделген, а капелла хоры үшін жазылған "Сандогс" атты ірі шығарма 2006 жылдың тамызында Индиана университетінің заманауи вокалдық ансамблімен тұсаукесер болды. Ол Оксфорд университетінің Блэкфриарс Холлының құрметті мүшесі және Сент-Эндрюс колледжінің теология, қиял және өнер профессоры. Ол Эдинбургтегі Сент-Мэри музыка мектебінің, Лондон ораториялық мектебінің Schola-сы, Британдық өнер музыкасы сериясының және Кардинал Воган еске алу мектебінің Schola Cantorum-ның меценаттарының бірі. 2004 жылы Британ империясы орденінің командирі (CBE) және 2015 жылы рыцарь атағына ие болды. 2008 жылы ол Лондон камералық оркестрінің LCO New: Explore жобасының құрметті меценаты атанды, бұл жоба музыка мен өнердің басқа түрлері арасындағы байланысты зерттейді және композиция саласындағы жас дағдыларды дамытуға көмектеседі.
MacMillan was composer and conductor with the BBC Philharmonic from 2000 to 2009, following which he took up a position as principal guest conductor with the Netherlands Radio Chamber Philharmonic. His collaboration with Michael Symmons Roberts continued with his second opera, The Sacrifice (based on the ancient Welsh tales of the Mabinogion), being premiered by Welsh National Opera in Autumn 2007. Sundogs, a large scale work for a cappella choir, also using text by Symmons Roberts, was premiered by the Indiana University Contemporary Vocal Ensemble in August 2006. He is an honorary fellow of Blackfriars Hall, University of Oxford, and Professor of Theology, Imagination, and the Arts at St Mary's College, St Andrews. He is one of the patrons of St Mary's Music School in Edinburgh, the London Oratory School Schola, The British Art Music Series, and of the Schola Cantorum of the Cardinal Vaughan Memorial School. He was appointed a Commander of the Order of the British Empire (CBE) in 2004, and a Knight Bachelor in 2015. In 2008, he became honorary patron of London Chamber Orchestra's LCO New: Explore project, which explores links between music and other art forms and fosters emerging creative talent in composition.
Жеке өмір
Макмиллан 1983 жылы Линн Фрюге үйленді; олардың екі қызы мен бір ұлы бар. Оның сондай-ақ Дэнди-Уокер синдромымен ауырған Сара Мария есімді немересі болды.
MacMillan married Lynne Frew in 1983; they have two daughters and a son. He also had a granddaughter, Sara Maria, who had Dandy–Walker syndrome.
Санаулы зерттеулер мен шолулар
Спайсер, Пол. "Джеймс Макмиллан: Хор музыкасы: практикалық түсініктеме және шолу. Boosey & Hawkes (2001, 2021 жылы жаңартылған)"
Spicer, Paul. "James MacMillan: Choral Music: a practical commentary and survey. Boosey & Hawkes (2001, updated 2021)