Кіріспе

Неміс футболшысы және жаттықтырушысы (1897–1977)

Йозеф "Сепп" Гербергер (28 наурыз 1897 – 28 сәуір 1977) – неміс футболшысы және жаттықтырушысы. Ол ең әйгілісі 1954 жылғы ФИФА әлем чемпионатының финалында жеңіске жеткен Батыс Германия ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы ретінде танымал. Бұл матч кейіннен «Берн кереметі» деп аталды, онда фаворит саналған Венгрия құрамасы жеңіліске ұшырады. Одан бұрын ол неміс футболы тарихындағы ең ұлы командалардың бірі – «Бреслауский онбірлік» командасын да жаттықтырған.

Ерте өмір және мансап

Мангеймде туған Гербергер кедей, католик шаруа отбасында өсті. Олар Мангеймге жергілікті Saint Gobain шыны зауытында жұмыс істеу үшін көшіп келді. Кейін 1921-1925 жылдары Германия футбол құрамасында үш рет ойнады, ал 1932 жылы Отто Нерцтің ассистенті болды. 1936 жылғы Олимпиадада Германияның Норвегияға қарсы ширек финалда сәтсіз жеңілісінен кейін Гербергер оның орнына ұлттық құрама жаттықтырушысы болды. Соғыстан кейін ол қысқа мерзімге "Айнтрахт" Франкфурт клубының уақытша жаттықтырушысы болды, содан кейін 1950 жылы ұлттық құрама жаттықтырушысы қызметіне қайта шақырылды. Ол 1964 жылға дейін осы лауазымда қалды, содан кейін Гельмут Шён оның орнын басты. Ол 80 жасында Вайнхайм-Хоэнсахсенде пневмониядан қайтыс болды.

1954 жылғы әлем чемпионатының жеңімпазы, "Берн кереметі"

Венгрия 1954 жылғы әлем чемпионатының басты фавориті саналды. Оның "Алтын команда" деп белгілі, сондай-ақ "Қуатты мадьярлар" деп танылған, легендарлы құрамасы төрт жыл бойы ешқандай матчта жеңіліске ұшырамаған еді. Олар – олимпиада чемпиондары және 1953 жылы Орталық Еуропа халықаралық кубогын жеңіп алған. Әлем чемпионаты басталғаннан кейін Венгрия үстемдік танытып, екі топтық ойында қарсыластарын 17:3 есебімен ұтты, ал Батыс Германия 9:7 есебімен жеңілді. Өзара матчтарында Венгрия 8:3 есебімен жеңіске жетті. Финал ауа райы нашар, қатты жаңбыр астында өтті. Венгрия ойынның басында гол соғып, бірнеше минуттан кейін еселеді. Германия екі минут ішінде бір голмен жақындасып, тағы сегіз минуттан кейін теңестірді. Венгрияның қалған уақытта көп мүмкіндіктері болды, бірақ гол соға алмады. Батыс Германия матч аяқталуға алты минут қалғанда гол соғып, 3:2 есебімен жеңіске жетті. Гербергердің финалда командаға көмектескен қадамдары: Венгрияға қарсы өткен алғашқы матчта команданың күшті жақтарын жасыру үшін, негізгі құрамнан төмен деңгейдегі және позициялары өзгертілген команданы алаңға шығару; Фриц Вальтерге қорғаныс бойынша көмек көрсету, осылайша ол шабуылға күшін жұмылдыра алатын болды; және командасына орталықтан емес, қанаттар арқылы Венгрияның дарбазасына шабуылдауды тапсыру.

Халықтық мәдениеттегі сілтемелер

Гербергердің үш танымал нақыл сөзі 1998 жылғы "Жүгір, Лола, жүгір" фильмінің басында келтірілген. Біріншісі фильмнің өте басында айтылады ("Nach dem Spiel ist vor dem Spiel", "Ойыннан кейін ойын басталады"). Екінші цитата "Der Ball ist rund und das Spiel dauert 90 Minuten", – дейді кейіннен Лола әкесіне баратын банкте күзетші болып жұмыс істейтін кейіпкер. Бұл екеуі де екі әйгілі сөздің жиынтығынан құралған, көп қолданылатын тіркес. 2003 жылғы "Берн кереметі" фильмі Гербергер мен оның командасының 1954 жылғы әлем чемпионатына жеңіс жолын көрсетіп, жоғарыда айтылған екі сөздің бірігіп айтылуын қоса алғанда, осы цитаталардың бірнешеуінде орын алады, "Доп дөңгелек және ойын 90 минутқа созылады" (Der Ball ist rund und das Spiel dauert 90 Minuten).

Дау

Гербергер 1933 жылы нацистік партияға қосылды. Оның 2008 жылы Германияның спорт даңқы залына енгізілуі оның нацистік өмірімен байланысты кейбір сын тудырды.