Кіріспе
Тері аймағының түрі
Дерматома – берілген омыртқалық жүйкенің арқалық тамырынан келетін афференттік жүйке талшықтарымен негізінен қамтамасыз етілген тері аймағы. 8 мойын жүйкесі (C1 ерекшелік, дерматомасы жоқ), 12 кеуде жүйкесі, 5 бел жүйкесі және 5 сакральды жүйкесі бар. Бұл жүйкелердің әрқайсысы терідің белгілі бір аймағынан миға сезімді (соның ішінде ауырсынуды) жібереді. Бұл термин ұрықтық соматтың бір бөлігін атау үшін де қолданылады. Кеуде және іш қуысы бойында дерматомалар – адам денесін құрайтын дискілер сияқты, әрқайсысы әртүрлі омыртқалық жүйкемен қамтамасыз етілген. Қолдар мен аяқтардағы үлгі басқаша: дерматомалар аяқ-қолдар бойында бойлық бағытта жүреді. Жалпы үлгі барлық адамдарда ұқсас болғанымен, иннервацияның нақты аймақтары әр адамға тән, саусақ іздері сияқты ерекше. Бір жүйкемен қамтамасыз етілген тері аймағы перифериялық жүйке даласы деп аталады. Дерматома сөзі ежелгі грек тіліндегі δέρμα – "тері" және τέμνω – "кесу" сөздерінен құралған.
12 thoracic nerves,
5 lumbar nerves and 5 sacral nerves. Each of these nerves relays sensation (including pain) from a particular region of skin to the brain. The term is also used to refer to a part of an embryonic somite. Along the thorax and abdomen, the dermatomes are like a stack of discs forming a human, each supplied by a different spinal nerve. Along the arms and the legs, the pattern is different: the dermatomes run longitudinally along the limbs. Although the general pattern is similar in all people, the precise areas of innervation are as unique to an individual as fingerprints. An area of skin innervated by a single nerve is called a peripheral nerve field. The word dermatome is formed from Ancient Greek δέρμα 'skin, hide' and τέμνω 'cut'.
Клиникалық маңызы
Дерматома – омыртқа жүйкесінің ганглиосынан шығатын сезім нейрондарымен қамтамасыз етілген терінің аймағы. Дерматома бойынша жүретін симптомдар (мысалы, ауырсыну немесе бөртпе) байланысты жүйке тамырының зақымдануын көрсетуі мүмкін. Мысалға, омыртқаның соматикалық дисфункциясы немесе вирустық инфекция. Кейбір тері проблемалары зақымдануларды дерматомалық бағытта орналастыруға бейім. Рефлекстік ауырсында, дерматомалардан шығатын сезімтал жүйке талшықтары жүректегіден сияқты жалпы висцеральді афференттік талшықтармен бірдей омыртқа миы деңгейінде бірігуі мүмкін. Жалпы висцеральді сезімтал талшықтар қозғанда, орталық нерв жүйесі ауырсынудың дене қабырғасынан немесе ішкі органдардан келіп жатқанын нақты ажырата алмайды, сондықтан ауырсынуды дене қабырғасының бір жерінен келіп жатқандай сезінеді, мысалы, сол қол/алақан ауырсынуы, жақ ауруы. Осылайша, ауырсыну сол омыртқа сегментінің дерматомаларына "беріледі". Нерв ганглияларында ұйықтап жатқан вирустар (мысалы, қызылша және белдеме ауруын тудыратын варицелла-зостер вирусы) көбінесе дерматомамен (зостериформды үлгімен) анықталатын ауырсынуды, бөртпе немесе екеуін де тудыруы мүмкін. Дегенмен, симптомдар дерматоманың бүкіл аумағында пайда болмауы мүмкін.