Кіріспе

Александр Михайлович Герасимов (Алекса́ндр Миха́йлович Гера́симов; 12 тамыз [е.к. 31 шілде] 1881 – 23 шілде 1963) – советтік және ресейлік суретші. Ол көркем өнерде социалистік реализмнің көрнекті жақтасы болды және Иосиф Сталин мен басқа да советтік басшыларын суреттеді.

Өмірбаян

Герасимов 1881 жылғы 12 тамызда Ресей империясының Тамбов губерниясындағы Козлов (қазіргі Мичуринск) қаласында дүниеге келген. 1903-1915 жылдары Мәскеу сурет, мүсін және сәулет мектебінде оқыған. Ол онда авангардқа қарсы дәстүрлі реалистік бейнелеу өнерін жақтады. Бірінші дүниежүзілік соғыс пен Ресей азамат соғысында әскери қызмет өткерді. Содан кейін туған қаласына оралып, сахна суретшісі болып жұмыс істеді, Революция мен Кеңес үкіметін дандай соқтыратын спектакльдерді қоюға көмектесті. 1925 жылы Герасимов Мәскеуге қайтып оралып, студия ашты, онда академиялық реализмнің техникасын импрессионизмнің нәзік түйсігімен үйлестірді. Ол Владимир Ленин сияқты революциялық көшбасшыларды өмірден асқан бейнелер ретінде бейнелейтін «батырлық реализм» деп аталатын стильді ұнатты. Сталин елдегі билігін нығайтқан сайын Герасимов ресми портреттерге, мысалы, Кремльдегі Сталин мен Ворошиловтың портреттеріне көбірек назар аударды, осы портреттері үшін 1941 жылы Сталин сыйлығын алды. Ол Климент Ворошиловтың көптеген батырлық портреттерін жасады, тіпті Никита Хрущев кейін Ворошиловтың уақытының көп бөлігін Герасимовтың студиясында өткізгенін, бұл оның Қорғаныс халық комиссары лауазымына орай міндеттерін орындауына кедергі келтіргенін айтты. Герасимовтың КСРО Суретшілер одағының (оның жауы және теңесі Сергей Васильевич Герасимовты алмастырғаннан кейін) және Кеңес өнер академиясының басшылығы қатаңдықпен сипатталды. Ол Ждановшылдық кезеңінде космополитизм мен формализмге қарсы күрестің алдыңғы қатарында болды. Герасимовтың Кеңес басшыларының жақсы көрілетін портреттері мен оның өзінің көзқарасына бағынбаған суретшілерге қарсы саяси іс-қимылдары оған саяси марионетка деген бедел әкелді, бірақ ол шынайы суретші болып қалды. Өмірінің соңына дейін ол ресми портреттерінен өзгеше, көңілді, тіпті импрессионизмге жақын пейзаждарды салуын жалғастырды.