Кіріспе

Америкалық баскетболшы (1953 жылы туған)
Қартындағы баскетболшы

Роберт Ли Периш (1953 жылғы 30 тамызда туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы. 2 метр 13 см (7'1") бойы бар ортақ шабуылшы, Периш 1976 жылдан 1997 жылға дейін Ұлттық баскетбол қауымдастығында (NBA) төрт командада ойнады. «Бостон Селтикс» командасында 14 жыл ойнаған кезінде Периш, Даңқ залына енген Ларри Берд пен Кевин МакХейлмен бірге NBA тарихындағы ең күшті шабуылдық үштіктердің бірін құрды. Centenary колледжінде ойнаған кезінде Периш, ABA командаларынан үш рет, ал 1976 жылы NBA-ның «Голден Стэйт Уорриорс» командасынан бір рет дайындалуға лайық көрінді. Периш «Уорриорс» сапында төрт маусым ойнады. 1980 жылы ол «Бостон Селтикс» командасына ауыстырылды, ал «Селтикс» оны Кевин МакХейлді таңдау үшін пайдаланған драфт таңдауын алды. Периш пен МакХейл «Селтикс» жұлдызы Ларри Бердпен бірге ойнады. «Үштік» деп аталған бұл үштік бірге үш рет NBA чемпионатында жеңіске жетті. Периш 1993–1994 маусымынан кейін «Селтикс» командасын еркін агент ретінде тастап кетті. Ол «Шарлотта Хорнетс» командасымен тағы екі маусым, ал «Чикаго Буллз» командасымен бір маусым ойнады, 1997 жылы «Буллз» сапында NBA чемпионатында жеңіске жетіп, 43 жасында NBA-дан зейнеткерлікке шықты. Периш өзінің мансабында 1611 ойын өткізді, бұл NBA рекордтарының бірі. Ол 21 маусым ойнады, бұл лига тарихындағы екінші ең ұзақ мерзім. Ұзақ өмір сүруінен басқа, Периш мықты қорғанысымен, допты қайтару қабілетімен және жоғары траекториялық лақтыруымен танымал. Ол тоғыз рет NBA All-Star атанды және төрт рет NBA чемпионы болды, сондай-ақ NBA-ның 50 және 75 жылдық мерекелік командаларына енді. «Селтикс» 1998 жылы оның жерсесін зейнеткерлікке шығарды. 2003 жылы Периш Найсмит баскетбол Даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір

Роберт – Роберт аға мен Ада Периштің ұлы. Ол төрт баланың ең үлкені. Париш жетінші сыныпта (12-13 жас) ойнағанда, орта мектеп жаттықтырушысы Коулман Кидд оны алғаш рет байқап, баскетбол ойнауға ынталандырды, ол үшін ол жаңа болды. Егер Роберт жаттығуды өткізіп алса, Коулман Париштің үйіне келіп, оған жаттығу үшін баскетбол сыйлаған. Осы кезде Париш 00 нөмірі бар форма кие бастады; орта мектепте форманы таратқан күні ол жалғыз қалған жейде болды. "Мен бала кезімде баскетболды жақсы көрмедім", - деді Париш, футбол, бейсбол және жеңіл атлетикаға көбірек назар аударғанын айтып. "[Жаттықтырушы] Коулман үйіме келіп, мен өзім қатыса бастағанша, күн сайын жаттығуға алып кететін. Мен оған барлық құрметімді білдіремін". 1965 жылдан бастап NCAA университеттердегі спорт түрлеріне қатысуға ниеттенген жаңа түлектердің академиялық жарамдылығын анықтау үшін формула қолданды. (Ол кезде бірінші курс студенттерінің көпшілігі университеттердің негізгі құрама командаларында ойнауға құқықсыз болды. NCAA 1968 жылы бірінші курс студенттеріне футбол мен баскетболдан басқа спорт түрлерінде ойнауға рұқсат берді, ал 1972 жылы осы спорт түрлеріне де рұқсат берді.) Париш NCAA-ның жарамдылық формуласына сәйкес келмейтін стандартты тест тапсырды. Centenary оның нәтижесін формулаға сәйкес келетін эквивалентке аударды, бұл соңғы екі жылда 12 спортшы үшін жасалған. Бұл әрекет NCAA ережелерін бұзды; алайда, NCAA Париштің жұмысқа алынуына дейін мектептің бұл әрекеттеріне назар аударған жоқ. Centenary командасы сапында ол бір ойынға орташа есеппен 21,6 ұпай және 16,9 допты қайтару жинады.

АҚШ құрамасы 1975

Centenary-де кіші және аға курстар арасында Пэриш 1975 жылғы Америка құрамаларының ойындарында Team USA үшін өнер көрсетті. NCAA-мен болған қиындықтары тікелей оның құрамаға ілігуіне кедеріс келтірді. Centenary оған Солт-Лейк-Ситиге бару жолын төледі, осылайша ол Team USA құрамына ілігуге мүмкіндік алды. Пэриш құрамаға ілікті, бірауыздан капитан болып сайланды және команданы алтын медальға жетеледі. Барлығында, Пэриш Centenary-де өткізген 108 ойынында орташа есеппен 21,6 ұпай және 16,9 допты қайтару алды, ал аға курста орташа есеппен 24,8 ұпай және 18 допты қайтару көрсетті. "The Sporting News" оны аға курстағы бірінші командадан All American деп атады. 2018 жылы Centenary College ресми шағым түсіргеннен кейін NCAA Пэриштің рекордтары мойындалып, NCAA рекордтар кітабына енгізілетінін мәлімдеді.

Голден Стейт Уорриорс (1976-1980)

Колледжден кейін Пэриш 1976 жылғы НБА драфтының бірінші раундында «Голден Стэйт Уорриорс» командасымен таңдалды. Ол сондай-ақ 1973 жылы ABA ерекше жағдайлар драфтында «Юта Старз» және 1975 жылы ABA драфтында «Спёрс» командаларымен таңдалған. Пэриш «Уорриорс» клубымен келісімшартқа отырды. «Уорриорс» 1975 жылы НБА чемпионы болды (Пэриштің дебюттік маусымынан екі маусым бұрын). Алайда, Пэриш «Уорриорс» командасына қосылған кезде, олардың құлдырауы басталды және олар 1978 жылдан 1980 жылға дейін плей-оффқа ілікпеді. «Мен ауысуға дейін баскетбол мансабымның өте қысқа болатыны туралы ойланып жүрдім, себебі «Уорриорс» командасындағы жеңілістер мен олардың құлдырауы үшін мені кінәлі деп айыптады», – деді Пэриш Голден Стэйттегі уақыты туралы. «Мен мұны түсінемін, өйткені мен команда 1976 жылғы драфтта алған бірінші ойыншы болдым және жауапкершілік менің мойнымда. Бірақ баскетбол – жеке спорт емес. Бұл командалық спорт. Мен команданың үйлесімсіз ойыншылардан құралған және тым көп дербес ойлауға бейім екенін сезіндім. Олар команда емес, өздері туралы ойлады». Төрт маусымда 307 ойында Пэриш «Уорриорс» командасы сапында орташа есеппен 13,8 ұпай, 9,5 доптама және 1,8 блок көрсетті.

Бостон Селтикс (1980-1994)

1980 жылғы НБА драфтына дайындалып жатқан Бостон Селтикс Дейв Коуэнстің зейнеткерлікке шығуына байланысты, Ларри Бердті екінші НБА маусымын бастауға дайындады. "Селтикс" командасы драфта бірінші таңдау құқығына ие болды. 1980 жылдың 9 маусымында, драфтқа дейінгі саудада "Селтикс" президенті Ред Ауербах бірінші таңдау құқығын және қосымша бірінші раундтық таңдауын Париш пен "Уорриорз" командасының бірінші раундтық таңдау құқығына, яғни үшінші таңдауға айырбастады. Осы таңдаумен "Селтикс" Кевин МакХейлді таңдады. Ал "Уорриорз" командасы бірінші таңдаумен Джо Барри Кэрроллді таңдады. Пэриш Бёрд пен МакХейлмен бірге үш рет НБА чемпионы атанды (1981, 1984 және 1986 жылдары). Бұл үштік "Үлкен Үштік" деп аталып, НБА тарихындағы ең үздік алдыңғы қатардың бірі саналады. Пэриш, Бёрд және МакХейл НБА-ның 50 жылдығына арналған барлық уақыттардың үздік командасына енді. Пэриш 1981–82 жылдары All-NBA екінші командасына, ал 1988–89 жылдары All-NBA үшінші командасына шақырылды. "Селтикс" сапында өткізген 14 маусымда және 1106 ойында Пэриш 16,5 ұпай, 10,0 допты қайтару және 1,5 блокпен екі еселенген нәтиже көрсетіп, 55,2% тиянақтылықпен ойнады.

Чикаго Буллс (1996-1997)

1996 жылы 25 қыркүйекте Периш Шарлоттадан босатылғаннан кейін «Чикаго Буллз» командасымен еркін агент ретінде келісімшартқа отырды. «Чикагода» Периш Майкл Джордан, Скотти Пиппен және Деннис Родман сияқты құрметті ойыншылармен бірге төртінші чемпиондықтан кейін командаға қосылды. Ол 43 жасқа дейін НБА-да өнер көрсетті. 1997 жылы 25 тамызда Периш НБА-дан зейнеткерлікке шықты және НБА тарихындағы ең көп маусым (21 маусым) өткізген ойыншылардың бірі болды. 2022 жылғы мәліметтерге сәйкес, ол 43 жасында «Чикаго Буллз» командасының құрамында НБА чемпионы атанғандықтан, НБА чемпионатын жеңген ең қарт ойыншы болып табылады. 2023 жылдың қазанына дейін ол НБА ойындарында ойнаған үшінші ең жасы үлкен ойыншы (НБА-да ойнаған ең жасы үлкен екі ойыншы – Нат Хики және Кевин Уиллис). Сондай-ақ, ол плей-оффтағы карьерасында 571 шайбаны қайта жинап, осы көрсеткіш бойынша төртінші орында тұр.

Мұра

Париш қорғанысымен, допты қайтаруымен және 2006 жылы Колледж Баскетбол Даңқы залына енгенімен танымал. 1996 жылы Пэриш, Ларри Бёрд, Кевин МакХейл, Нейт Арчибальд және Билл Уолтон сияқты командаластарымен бірге НБА тарихындағы 50 ең үздік ойыншының бірі ретінде таңдалды. 1998 жылдың 18 қаңтарында «Селтикс» командасы Пэриштің әйгілі #00 жейдесін «Селтикс» пен «Индиана Пейсерс» арасындағы ойынның бірінші кезеңінде зейнеткерлікке шығарды; сол кезде «Пейсерс» бас бапкері болған Бёрд және МакХейл бұл салтанатқа қатысты. 2003 жылы ол Баскетбол Даңқы залына енгізілді. НБА-ның 75 жылдығын мерекелеу үшін The Athletic барлық уақыттағы ең жақсы 75 ойыншыны тізімдеді және Пэришті НБА тарихындағы 74-ші ең жақсы ойыншы деп таңдады. Пэриш команданы USBL Солтүстік дивизионында 19 жеңіс пен 11 жеңіліске (.633 жеңіс көрсеткіші) жеткізді. Команда плей-оффтың ширек финалында «Додж Сити Легенд» командасына 109:106 есебімен жеңілді. Пэриш USBL жыл бапкері атанды, бірақ «Мустангтар» бір маусымнан кейін таратылды.

Жеке өмір

1990 жылы Пэриш әйелі Нэнси Саадтан ажырасты. 1990 жылы Саад Пэришті некеде оны физикалық зорлыққа ұшыратты деп айыптап, сотқа шағымданып берді. Саад 1987 жылы Пэриштің соққысынан кейін ауруханаға түскенін мәлімдеді. Пэриш Саадтың айыптауларын жоққа шығарды; сол айдың соңында Пэриш есірткі сақтағаны үшін кінәлі деп танылды және алты айға сынаққа берілді. Мансабы барысында Пэриш жаттығулары мен дайындығына жекпе-жек өнері, йога және вегетариандық диета енгізген деген күман бар. 2022 жылғы сұхбатында Пэриш ешқашан вегетариан болмағанын айтты; ол тауық және балық жейді, бірақ қызыл еттен бас тартады.