Кіріспе

Каталан шығанағы (lang es) – Гибралтардағы шығанақ және балықшылар ауылы, ол The Rock-тың батыс жағынан шалқап жатқан шығыс бөлігінде орналасқан.

Этимология

Каталан шығанағының атауының шығу тегі құжатталған болса да, бірнеше теориялар бар. Құжаттық деректерге сүйенсек, шығанаққа шамамен 350 каталондық әскери қызметшінің тобының есімі берілген. Олар 1704 жылы 4 тамыздағы Испания мұрагерлік соғысы кезінде Гибралтарды жаулап алған англо-голландиялық күштерге көмектескеннен кейін сол жерге қоныстанған деп есептеледі. Дәлелдер каталондықтар Каталан шығанағына қоныстанған деген теорияны қолдайды, бұл жоғарыда аталған этимологиялық анықтамаға әкеледі. Ла Калета атауы (мағынасы "кішкентай шығанақ немесе лагуна") Каталан шығанағының атауынан әлдеқайда бұрын пайда болған. Ла Атунара (Линия де ла Консепсьон, Испания) және Ла Калета балық аулау ауылдары 1634 жылғы 6 наурыздағы Корольдік жарлықта айтылған, олар Гранада Корольдігінің "Терсио дель Мар де Марбелья и Эстепона" юрисдикциясына бағынған. Шығанақ Каталан шығанағы деп аталғаннан гөрі Ла Калета деп аталғанына көбірек уақыт өткен. Каталан шығанағы туралы алғашқы айғақ, кем дегенде, он сегізінші ғасырдың ортасында, Гибралтардың екінші және үшінші қоршауының (1727-1779) арасында болған. Ол Уильям Фаденнің картасында (1769-1775 жылдары жасалған және 1782 жылы жарияланған) немесе Джон Чиверстің картасында (1785 жыл) көрсетілген. Бұрын ол "Каталондық батареясы", "Каталондық жағажайы" немесе "Плайя де лос Каталанс" деп аталған болуы мүмкін. 1704 жылы Гилбралтарды англо-голландиялық біріккен операциямен басып алу кезінде 350-ге жуық каталондықтар, Австрия королі Карлдың ізбасарлары, принц Георг фон Гессен-Дармштадт (Каталонияның орынбасары және Австрия королі Карлдың өкілі) мен генерал Жоан Батиста Басет басқаруымен келген. Олар Гибралтарға кем дегенде бес кемемен келген болуы мүмкін, өйткені каталондық экспедицияшылардың тізімдерінде бес кеме иесі бар (Ареньс де Мар, Барселона, Кубельс, Матаро және Сант Фелиу де Гиксольс). Каталондықтар екі рота құрды: артиллерия ротасы ("Каталондық батареясы" деп аталды) және таулық фузилердің жаяу әскер ротасы ("Каталондық Микелеттер ротасы", капитан Хауме Бургуй басқарды). Екеуі де Гибралтардың мойнына қорғаныс жасады және испан гранадерлеріне қарсы Қаяның таулы аймақтарына шабуыл жасады. Жаулап алуға қатысқан каталондықтардың тегі: Андреу, Арментер, Аугер, Басет, Бертран, Бесарт, Бойкс, Бонавида, Бош, Бургуй, Кановас, Карамни, Каррерас, Касамитяна, Кастелс, Катеура, Клавелл, Констанс, Корронс, Кортес, Эсплугас, Эстаньол, Эстапер, Эстеве, Фабрегас, Феррер, Фоноллос, Фонтанет, Фрейкс, Фруто, Гил, Гой, Ллофриу, Ллопис, Марти, Массана, Маталонга, Мулет, Наварро, Небот, Оливер, Ортас, Пауса, Пи, Понс, Пухоль, Рабасса, Рибас, Рока, Россель, Росет, Ровира, Руайкс, Сальват, Санрома, Серралонга, Сиурана, Солер, Требо, Триас, Труллась, Видаль, Вирола, Виудес. Кейіннен, жаулап алудан кейін, осы каталондық сарбаздардың кейбірі Гибралтарда қоныстанды, көптеген жаулап алуда қолданылған әскерлер кеткеннен кейін, Гибралтардың алғашқы әскери бекетін құруға көмектесті. Каталонияның Корольдік Кеңесінің заңгері Альфонс де ла Капелла Гибралтарда судья болды. Каталондық Жозеп Корронс теңіз алкаиды (жағажайға жауапты) болып тағайындалды, кейіннен Гибралтардың бас сержанты болып тағайындалды. Каталондық Андреу Марти (Қаяны жаулап алу кезінде портының бекінісін алған алғашқылардың бірі) жаулап алудан кейін тұтқындардың жұмысын басқаруға жауапты болды. Каталондық Жерони Фабрегас оқ-дәрілерді таратуға жауапты болды. 1705 жылғы қоршауда каталондық сарбаздар Гибралтарды қорғау үшін қайтадан соғысты, әсіресе сол кездегі "Каталондық күзеті" немесе "Каталондық пост" деп аталған Вольфс-Лип аймағында (Жоханн Аргателлу картасы XVIII ғасырдың бірінші үштен бірінде, Габриэль Боденхер картасы 1720, Йоханн Боулз ағайындарының картасы 1727 және т.б.). 1709 жылы Гибралтарда тұратын каталондық Жозеп Валлс, каталондық саудагерлер Сальвадор Фелиу де ла Пенья, Жоан Вериволь, Жозеп Грасс және Жозеп Бойгуеспен бірлесіп, 1723 жылға дейін сақталған Кадис монополиясын алмастыру мақсатында "Companyia Nova de Gibraltar" (Гибралтардың жаңа компаниясы) деп аталатын коммерциялық компания құрды. Тағы бір теория соңғысы Ла Калетаның ағылшын тіліндегі дұрыс емес айтылуы болуы мүмкін. Каталан шығанағында Калета Палас қонақ үйі, көптеген мейрамханалар (жаңа теңіз өнімдеріне маманданған) және біздің қайғылы әйелдің католик шіркеуі орналасқан. Біздің қайғылы әйелдің мүсіні әр қыркүйекте Гибралтар епискобы ауылдың басты діни мейрамына айналған теңізге бата берген кезде процессиямен жағажайға шығарылады. Солтүстікке қарай Гибралтардың ең үлкен және танымал құмды жағажайы - Шығыс жағажайы орналасқан. Каталан шығанағынан оңтүстікке қарай Sandy Bay жағажайы орналасқан, онда 2002 жылдан бастап қауіпсіздік себептерімен Дадли Уорд туннелі жабылып, 2010 жылдың соңында ғана қайта ашылды.