Кіріспе

Жүктілік жасының өлшемі – әйелдің соңғы менструациясының (СММ) күнінен бастап есептелетін жүктілік мерзімі, немесе егер мүмкін болса, дәлірек әдіспен анықталған жүктіліктің тиісті жасы. Мұндай әдістерге ұрықтанған сәттен белгілі бір уақыт өткеніне 14 күн қосу (мысалы, экстракорпоральды ұрықтандыруда) немесе акушерлік ультрадыбыс зерттеуі жатады. Осы жүктілік мерзімін есептеудің ыңғайлылығы соңғы менструация күнін әдетте анықтау оңай болғандықтан, ал ұрықтандыру немесе имплантация қашан болғанын анықтау қиындығында. Жүктілік мерзімі ұрықтандыру күнінен бастап есептелетін ұрықтану жасынан өзгеше. Жүктіліктің басталуын анықтаудың әртүрлі тәсілдері бар. Бұл анықтама әйелдер жыныстық қатынасқа түскенге екі апта бұрын "жүкті" деп есептелуіне байланысты ерекшелік тудырады. Жүктілік ұғымы мен жүктілік мерзімін есептеу аборт мәселесі және адамның жеке тұлға ретінде қалыптасуы контекстінде де маңызды болып табылады.

Ұрықтандыру жасына салыстыру

Ұрықтандыру немесе тұжырымдану жасы (эмбрионалдық жас және кейіннен ұрықтық жас деп те аталады) – ұрықтандыру сәтінен басталатын уақыт. Ол әдетте овуляциядан кейін бір күн ішінде болады, ал овуляцияның өзі алдыңғы етеккірдің басталған күнінен орташа есеппен 14,6 күн өткен соң пайда болады. Бұл аралықта үлкен айырмашылықтар болуы мүмкін, тіпті етеккір мен овуляция аралығының орташа уақыты 14,6 күн болатын әйел үшін де, 95% болжамдық интервал етеккірден кейін 9-20 күн аралығында құрауы мүмкін. Барлық әйелдерді қамтитын анықтамалық топта етеккір мен овуляция аралығының 95% болжамдық интервалы 8,2-20,5 күнге жетеді. Бұл етеккір ретінде қате түсіндірілуі мүмкін, нәтижесінде жүктілік мерзімі дұрыс емес, артық төмен бағалануы мүмкін.

Жүктіліктің ұзақтығына әсер ететін факторлар

Баланың туған кездегі жүктілік жасы (жүктіліктің ұзақтығы) ананың түрлі себептік емес генетикалық факторларымен байланысты: жүктілік кезіндегі стресс, жас, туу саны, темекі шегу, инфекция және қабыну, ДСЖ (дене салмағының индексі). Сондай-ақ, генетикалық компоненті бар ананың бұрыннан бар медициналық жағдайлары, мысалы, 1-типті қант диабеті, жүйелік қызыл жегі, анемия. Әке мен ананың тегі де жүктіліктің ұзақтығына әсер етеді. Әртүрлі жүктілік факторлары жүктілік кезеңінің орташа ұзақтығын қысқартады: егіз жүктілік, (ұрықтық) қапшықтардың мерзімінен бұрын жарылуы, преэклампсия, эклампсия, жатыр ішіндегі өсудің шектелуі. Ұрықтың өсу қарқыны мен жатырдың мөлшері арасындағы қатынас (жатырдың созылуын көрсетеді) жүктіліктің ұзақтығын ішінара анықтайды деп саналады.

Жүктіліктің ұзақтығының тұқым қуалануы

Отбасылық зерттеулер көрсеткендей, туған кездегі жүктілік мерзімі генетикалық факторлармен шамамен (25–40%) анықталады.