Кіріспе

Канадалық саясаткер

Гэри Т. Гудйер (Gary T. Goodyear, 1958 жылдың 10 наурызында Онтарио штатының Кембридж қаласында туған) – канадалық саясаткер. Ол 2004 жылдан 2015 жылға дейін Канада Парламентінің Төменгі палатасының депутаты болды, 2004 жылы Кембридж сайлау округінен Консервативті партиядан сайланды. 2008 жылдың 30 қазанында премьер-министр Стивен Харпердің үкіметінде ғылым және технология жөніндегі мемлекеттік министр болып тағайындалды. Гудйер 2011 жылдың 2 мамырында өткен сайлауда қайта сайланды және Стивен Харпердің үкіметінде ғылым және технология жөніндегі мемлекеттік министр лауазымына оралды. 2013 жылдың 15 шілдесінде оның орнына Грег Рикфорд тағайындалды. Гудйер 2015 жылғы Канаданың жалпыұлттық сайлауында Либералдық партиядан бақталастық еткен Брайан Мэйге жеңілді.

Білім және хиропрактика мансабы

Гудйер Онтарионың Кембридж қаласында өсіп, білім алған. Орта мектепті бітіргеннен кейін Ватерлоо университетіне биомеханика және психология мамандықтарын оқуға түсты, бірақ диплом алуды аяқтамады. Содан кейін ол Канадалық еске алу хиропрактикалық колледжіне оқуға түсіп, үздік дипломмен бітірді, сынып президенті және бітірушілердің сөзін сөйледі. 1984 жылы Кембриджде жеке практикасын бастады, онда клиника директоры, пациенттерге қызмет көрсету директоры және Future Recovery Canada ұйымының бұрынғы президенті болды. Ол үш жылдық спорттық феллоушылық бағдарламасын әзірлеуге бірлесіп қатысты. Сондай-ақ ол "Практикалық ережелер" кітабының авторларының бірі болды және Торонтодағы Хиропрактикалық спорт ғылымдары колледжінің қоғамдық байланыстар директоры және бұрынғы президенті қызметін атқарды. 1986 жылдан 1996 жылға дейін "Кембридж Таймс" газетінде денсаулық туралы мақалалар жариялады және Канадалық еске алу хиропрактикалық колледжінде және Ватерлоо университетінде оқытумен айналысты.

Саяси мансап

2004 жылғы федералды сайлауда Гудйер бұрынғы либерал Жанко Перикті 224 дауыспен жеңіп, Кембридж округін ұтып алды (қайта санау нәтижесінде расталғандай). Сайлаудан кейін Гудйер Консервативтік партиясының Онтарио төрағасы болып тағайындалды. 2006 жылы ол «Vote Marriage Canada» ұйымының қолдауымен қайта сайланды және Канадалық Ислам Конгресінің де қолдауын алды, оған «А» бағасы берілді. 2006 жылғы сайлауда Гудйер Кембридж округін шамамен 6000 дауыспен жеңіп алды. 2006 жылғы федералды сайлаудан кейін Гудйер Процедура және Палата істері комитетінің тұрақты комитеті төрағасы болып сайланды (ол Парламент төбесінің қауіпсіздігі жөніндегі кіші комитетке де төрағалық етеді). 2008 жылдың наурыз айында Процедура және Палата істері комитеті Гудйерге сенімсіздік білдіріп, оны қызметтен шеттету туралы ұсыныс қабылдады. Комитет содан кейін консервативті депутат Джо Престонды оның қарсылығына қарамастан төраға етіп сайлады және ол лауазымынан кеткенге дейін ешқандай отырыс өткізбеді. Қазіргі уақытта комитет төрағасы жоқ және 6 наурыздан бері жиналған жоқ. Консервативтік партияның парламенттік фракция жетекшісі Джей Хилл, егер оппозиция Гудйерді қайтадан төраға етіп сайлауға және «In and Out» жанжалын зерттеу туралы ұсынысты кері қайтаруға дайын болмаса, Процедура және Палата істері комитетінің отырыстары өтпейтінін мәлімдеді. Парламент спикері осы және басқа комитеттердегі жағдайлар бойынша шешім қабылдады, онда комитет төрағаларының шешімдері көпшілік дауыспен жиі күшін жояды, тіпті егер шешімдер процедуралық талаптарға сәйкес болса да. Мұндай жағдай комитеттерде «жалпы тәртіпсіздікке» алып келді. Гудйер Күн тәртібі және процедура жөніндегі кіші комитетке де төрағалық етеді. Ол сондай-ақ барлық партиялық Канада-Армения парламенттік достық тобының төрағасы болып тағайындалды. Гудйердің бұрынғы сайлау штаб директоры 2004 жылы сайлау штабы үшін кеңсе жалдау келісімшартында жер иесі Гудйердің сайлау науқанына саяси үлесім қосатынын айтқанын мойындады. Канада сайлау комиссарымен жасалған келісім бойынша Редж Петерсен «Сайлау туралы заңға сәйкес қылмыс құратын әрекетті мойындады». Консервативтік партияның өкілі Райан Спарроу бұл қателікті алғашқы рет сайлау науқанын ұйымдастырушының қатесі деп бағалап, «Канада сайлау комиссиясы [Петерсен] қателік жасағанын мойындады және одан әрі шаралар қабылданбады» деп мәлімдеді.

Министрлер кабинетіндегі рөлі

2008 жылғы федералды сайлауда консерваторлардың жеңісінен кейін Гудйер Ғылым және технология министрі лауазымына тағайындалды.

Оңтүстік Онтариодағы Экономикалық дамудың федералды агенттігі (FedDev Ontario)

2009 жылы федералды үкімет 2009 жылғы бюджет арқылы құрылған, Онтарионың сол кезде қиын жағдайдағы экономикасын қолдау мақсатындағы Оңтүстік Онтарио Федералды экономикалық даму агенттігіне (FedDev Ontario) жауапты мемлекеттік министр тағайындалды.

2008 жылы ғылым және технология жөніндегі мемлекеттік министр

Ғылым және технология жөніндегі федералды мемлекеттік министр Гэри Гудйердің басшылығымен NRC «кәсіпорын үшін құрал-жабдық жиынтығына» айналды және негізгі зерттеу инфрақұрылымын құртты. Гудйер, ғылым және технология министрі, естеліктегі ең керітартпа федералды ғылым және технология саясатын жүргізді. Оның өкілеттігі кезінде үкімет Ұлттық ғылым кеңесшісінің кеңсесін жапты, асбесті БҰҰ-ның қауіпті химиялық заттар тізіміне енгізуден бас тартты, оған анық тиесілі еді, Балық шаруашылығы заңын жойды, Су көлігін қорғау заңын жойды, Қауіпті жануарлар мен өсімдіктер туралы заңды әлсіретуге кірісті, ұзақ мерзімді халық санауын тоқтатты, Канаданың Экология министрлігінің климатты бақылау мүмкіндігін төмендетті, ғалымдарды үнсіздендіру үшін халықаралық деңгейде жаман танылды және үлкен шығынға ұшыратып, әлемдегі жетекші тұщы су зерттеу орталығын қаржыландырудан бас тартты. Сонымен қатар, ғылымды қаржыландыру жүйесіне енгізілген өзгерістер және Канаданың ғылым агенттігі – Ұлттық зерттеу кеңесін кәсіпорын үшін құрал-жабдық жиынтығына айналдыру, біздің негізгі зерттеу инфрақұрылымымызды бұзып, инновацияларға қол жеткізу мүмкіндігімізге нұқсан келтірді. Бұл қысқартуларды сынға алғандар, оның ішінде қаржысын жоғалтқан нейробиологтар тобы, Обама әкімшілігінің ғылымға қаржыны арттыруымен байланысты, бұл қысқартулар зерттеушілердің АҚШ-қа көшіп, қаржыландыру алуына себеп болып, «мидың ағылуына» әкелуі мүмкін деп мәлімдеді. 2009 жылдың маусым айында Гудйер Израиль мен Палестинаның болашағы туралы конференцияға арналған 19 750 долларлық грантты SSHRC-ге қайта қарауға ұсынды, себебі министр оны Израильге қарсы деп санады. Гудйер бұл туралы SSHRC-ге қоңырау шалып, қаржыландыруды қарауды сұрағанын, бірақ грантты жоюды сұрамағанын мәлімдеді.

Экономикалық іс-қимыл жоспары

Гудйердің басшылығымен 2010-2011 жылдары федералды ғылым мен технологияға жұмсалған қаржы шамамен 11,9 миллиард долларды құрады. 2012 жылғы Экономикалық іс-қимыл жоспарында федералды үкімет ғылым мен технологияға қосымша бір миллиард доллар инвестиция салуды жариялады. Экономикалық іс-қимыл жоспары аясында Ұлттық зерттеу кеңесі (NRC) «бизнес бастамасымен жүзеге асырылатын зерттеулерге» бағытталған ғылыми-зерттеу және технологиялық ұйымға айналды. 2013 жылғы 7 мамырда NRC өзінің жаңа «бизнес-үлгісін» ұсынды, ол төрт «бизнес бағыттан» тұрды: «стратегиялық зерттеулер мен әзірлемелер, техникалық қызметтер, ғылым мен технологиялық инфрақұрылымды басқару және NRC Өнеркәсіптік зерттеулерге көмек бағдарламасы (IRAP)». Бұл төрт бағыттың мақсаты – зерттеулер мен әзірлемелердің бастапқы кезеңдері мен коммерцияландыру арасындағы үзілісті қысқарту. NRC-нің «нақты қолданысқа ие зерттеулерге» бағытталған жұмысының бір нәтижесі – 2013 жылы NRC, Agriculture and Agri Food Canada, Саскачеван провинциясының үкіметі және Саскачеван университетінің бірлескен күшімен құрылған Канадалық Бидай Альянсы (CWA) болды. Шамамен 97 миллион долларлық бюджетпен (2013-2018 жылдар) Канадалық Бидай Альянсының мақсаты – тіпті экстремалды ауа райында да Канада бидайының өнімділігін арттыру, бидай егістерін «негізгі зерттеулермен және генетикалық жақсартумен» үйлестіру, сондай-ақ химиялық тыңайтқыштарды тиімді пайдалану бойынша зерттеулер жүргізу. Егін шаруашылығын дамыту орталығымен бірлесіп жұмыс істей отырып, олар бидайдың «негізгі зерттеулерін генетикалық жақсартумен» интеграциялайтын болады. 2013 жылғы өнеркәсіптік бастаманың тағы бір маңызды жобасы – Альгалдық көміртекті конверсиялау пилоттық жобасы, ол мұнай құмдарынан бөлінетін көміртекті эмиссияны қайта өңдеуге арналған балдырлар жүйесін әзірлеуді көздейді. NRC және өнеркәсіптік серіктестері – Canadian Natural Resources Limited (Canadian Natural) және Pond Biofuels компанияларының бірлескен күшімен Альбертада 19 миллион долларлық құрылыс салу жоспарлануда. «Канадалық Бидай Альянсы Канада бидайының сапасын жақсартады және Канаданың өсіп келе жатқан әлемдік нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін арттырады», – деді Федералды Ауыл шаруашылығы министрі Герри Ритц, Ғылым және технология министрі Гэри Гудйердің атынан. «Бұл Альянстың нәтижелері бүкіл құндылық тізбегі бойына таралып, біздің өндірушілеріміздің табысын және жалпы экономикамызды нығайтады». 7 мамыр 2013 жыл.

Эволюция туралы көзқарас

2009 жылдың наурыз айында «Глоб энд Мейл» газеті Гудйерге эволюцияға сенетін-сенбейтінін сұрады. Ол: «Мен христианмын, сондықтан менің дінім туралы сұрақ қоюдың қажеті жоқ деп ойлаймын», – деп жауап берді. Көптеген ғалымдар мен педагогтар бұл жауапқа таңқалды, бірақ басқалары министрді қорғап, статистикаға сүйене отырып, канадалықтардың көпшілігі Құдайдың жаратылысқа қатысқандығына сенеді деді. Алайда, сол күні Гудйер CTV News телеарнасына берген сұхбатында эволюцияға сенетінін айтты. Одан осы сенімін нақтылауды сұрағанда, Гудйер: «Біз жыл сайын, онжылдық сайын дамимыз. Бұл факт. Күннің күшін қабылдау үшін, немесе хиропрактик ретінде бетонмен жүруге қарағанда, жақсырақ аяқ киім таңдау үшін – жүгіру аяқ киімі немесе биік өкше, әрине, біз қоршаған ортаға бейімделіп дамимыз», – деді. Ол сондай-ақ, 2012 жылдың маусымында НДП оппозициялық ұсынысын талқылау кезіндегі сөзі үшін депутат Елизабет Мэйден де сын естіді. Парламенттік мәжілістердің 2012 жылғы 5 маусымдағы жазбаларында Гудйер былай деді:

«Мырза спикер, мен құрметті мүшеге түнде мойнына ораған сүлгісін 20 секундтан артық қысып тастамауды ұсынамын. Шындығында, бұл миға оттегінің жетіспеуіне және қайтымсыз ми зақымдануына әкеледі».|Goodyear 5 маусым 2012

Бұл пікір депутат Брюс Хайердің Гудйердің эволюцияға сенуі туралы сұрағына жауап ретінде айтылды. Constant Energy компаниясының жалпы сомасы 96 000 доллар болатын талаптары жалақы/жалға/т.б. үшін артықшылықты кредиторлар тізіміндегі бірінші жазба болып табылады. TheStar газеті де бұл мәселеге тоқталды. Валери сонымен қатар Imagine Adoption агенттігінің қызметкері болды. 2011 жылдың сәуірінде агенттіктің негізін қалаушысы мен бас директоры сенімді сақтамағаны және бірнеше рет алаяқтық жасағаны үшін айыпталды. 2012 жылдың сәуір айында бұл іс әлі сотқа жолданбаған.