Кіріспе

Америка Құрама Штаттарында американдық халық музыкасының алғашқы ұлттық жинағы. Халық мәдениетінің мұрағаты (бастапқыда Америка халық әндерінің мұрағаты деп аталды) 1928 жылы Америка Құрама Штаттарында американдық халық музыкасының алғашқы ұлттық жинағы ретінде құрылды. Ол бастапқыда Конгресс кітапханасының Музыка бөлімінің құрамында болды, қазір Америка фольклорлық орталығында орналасқан.

Америка халық әндерінің мұрағаты 19281946

Музыка бөлімінің директоры Карл Энгель 1928 жылғы сәуірде Конгресс кітапханасының халық әндерін жинаушы Роберт Уинслоу Гордонды мұрағаттың алғашқы директоры етіп тағайындайтынын жариялады және мұрағаттың мақсатын «халық әндерінің ұлттық жинағы, олардың сақталуын қамтамасыз ету және халық мұрасының құндылығын мойындау үшін» деп түсіндірді. Конгресс кітапханасының 1928 жылғы жылдық есебінде Энгель елдің халық музыкасына салған әртүрлі үлестері оны басқа елдерден байытатынын айтты және тараңдаған, жазылмаған халық мұрасына танымал музыка мен радио, фонограф сияқты технологиялық жетістіктер қауіп төндіретініне сенді. 1926 жылы Гордон Энгельге халық музыкасын жинау жобасын ұсынды, бұл Гордонға 1900 жылдардың басында Сан-Франциско мен Оклендте (Калифорния) бастаған жинау және зерттеу жұмысын жалғастыруға мүмкіндік беретін еді. Конгресс кітапханашысы Герберт Путнаммен бірге жұмыс істеп, Энгель американдық халық музыкасы төрағасының лауазымын қолдау үшін жеке қаражат жинады. Гордон лауазымдағы алғашқы жылында Джорджия штатының Дариен қаласында ән парақтары мен ноталар сияқты материалдарды мұрағат үшін жинады. Энгель, Путнам және Гордон халық музыкасының кітапхананың музыкалық қорына маңызды қосымша екеніне келіссе де, олар әдістер туралы келіспеді. Антологиясын аяқтағаннан кейін, Ломакс 1933 жылы Американың білімді қоғамдар кеңесінен грант алып, мұрағаттың коллекциясын кеңейту үшін жаңа материал жинау мақсатында кітапхананың қолдауымен алғашқы жазба сапарына шықты. 1934 жылы Ломакс Құрметті кеңесші және американдық халық әндері мұрағатының сақтаушысы болып тағайындалды. Ол қызмет еткен жылдар ішінде Алан Америка Құрама Штаттарымен қатар Гаити және Багам аралдарына да саяхат жасап, музыка мен сұхбаттарды жазып, фотосуреттер түсірді. 1938 жылы Конгресс кітапханасының Кулидж аудиториясын пайдаланып, Ломакс-младший джаз пианині, оркестр жетекшісі және композитор Джелли Ролл Мортонның өмірбаянын жазды. Оның жинау жұмысына көбінесе басқа халық музыканттарының, коллекционерлердің және энтузиасттардың көмегі қажет болды, соның ішінде Вуди Гатримен бірге ол «Америка халық әндері» атты 26 апталық сауалнаманы жазып, 1939 жылы американдық CBS телеарнасы арқылы көрсетілген «The American School of the Air» радио бағдарламасының бөлігі ретінде ұсынды. 1940 жылы Алан, Конгресс кітапханашысы Арчибальд МакЛиш және Музыка бөлімінің бастығы Гарольд Спивак Нью-Йорк Карнеги корпорациясынан Музыка бөлімінде жазба зертханасын құру үшін грант алды. Жазба зертханасының мақсатын сипаттап, МакЛиш оның «Америкалық халық әндері мұрағатының далалық жазбаларының көшірмелерін таратуға» және мұрағаттың жазбаларының бір бөлігін елге қолжетімді етуге мүмкіндік беретінін айтты. Жазба зертханасы 1941 жылы жазбалар шығара бастады, оларға Алан Ломакс, Бенджамин А. Боткин, Дункан Эмрих, Франсис Денсмор, Уиллард Родс, Арчи Грин және Чарльз Сигердің редакциялық үлестері енді. Бұл жазбалар коммерциялық түрде шығарылды және «Құрама Штаттардың халық музыкасы» және «Американың халық музыкасы» серияларын қамтыды. Бұл өзара тиімді келісім Вэнс Рэндольф, Чарльз Лафайетт Тодд, Роберт Сонкин, Элоиз Хаббард Линскотт, Зора Нил Херстон, Герберт Халперт, Хелен Крейтон, Уильям Н. Фентон, Мелвилл Херсковитс, Хелен Хартнес Фландрс және басқалар сияқты коллекционерлерге мұрағаттың коллекциясын байыта отырып, жобалар жасауға мүмкіндік берді. Архив халық әндері американдық халық музыкасының қоймасы ретінде басталғанда, Алан оның ауқымын кеңейтуге көмектесті, тек АҚШ-тан тыс материалдарды ғана емес, сонымен қатар фольклор, ауызша өнер және ауызша тарихты қамтуға мүмкіндік берді. Оның халық мәдениетіне деген көзқарасы Конгресс кітапханасы мен жұртшылықтың Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі көзқарастарының өзгеруін көрсетті. Эвансқа берген есебімен қатар, Эмрих Архивтің стратегиясы туралы бірнеше меморандумдар жазды және ол «Американың халық музыкасы» сериясына тағы 5 қосымша жасауды ұсынды, тіпті олардың 3 альбомын 1946 жылдың ақпанына дейін, ұсыныстан екі ай бұрын қолжетімді етуге болады деп мәлімдеді. 1952 жылы Эмрих жеткіліксіз штат пен фольклор коллекционерлерінің жазба жабдықтарын пайдалану туралы көптеген өтініштерін қабылдамауға мәжбүр болды, себебі қаржыландыру жеткіліксіз болды.

Жинақтар

Халықтық мәдениет мұрағаты 2700 жинақтан тұрады, онда 150 000 дыбыс жазбасы және 3 миллионнан астам материал бар. Кейбір жинақтар цифрландырылып, Америка фольклорлық орталығының онлайн жобалары мен таныстырылымдары арқылы қолжетімді, бірақ көпшілігі тек Фольклорлық оқу залына барып қана қолжетімді. Мұрағаттағы екі маңызды жинақ – Ломакс отбасы жинағы және Алан Ломакс жинағы. Біріншісі Джон, Алан және басқа да Ломакс отбасы мүшелері жинаған және жасаған материалдардан құралған. Екіншісі Алан Ломакс атқарған жұмыстарды қамтиды. Алан Ломакс жинағы 2004 жылдың наурыз айында Конгресс кітапханасы, Мәдени теңдік қауымдастығы және анонимді демеуші арасындағы келісім бойынша кітапханаға қосылды. Халықтық мәдениет мұрағатындағы басқа жинақтар: «Калифорния алтыны: 1930 жылдардағы Солтүстік Калифорния халық музыкасы», «Монтана фольклоры туралы зерттеулер жинағы», «Құлдық кезеңінен дауыстар: Бұрынғы құлдардың әңгімелері», сондай-ақ Вуди Гатри және американдық халық әндерінің мұрағаты, 1940–1950 жылдардағы хат алмасу.

Американың халықтық өмірін сақтау туралы заң (Халықтық заң 94-201)

Америкалық фольклорды сақтау туралы заң немесе 94-201 заң – Конгресс кітапханасының ішінде Америкалық фольклор орталығын құрған және оның мақсатын, ұйымдастырылуын, сондай-ақ американ халқына қатысты міндеттемелерін белгілеген американдық заңнамалық акт. Америкалық фольклор орталығының құрылуымен бірге, бұрын Музыка бөлімінің құрамында болған Халық әндерінің мұрағатының қамқорлығы Америкалық фольклор орталығына берілді және оның атауы Халық мәдениеті мұрағаты деп өзгертілді.

С. 1591

Ол алғаш рет 1969 жылғы 20 наурызда Техас штатынан сайланған демократ сенатор Ральф Ярбороу Сенатқа S. 1591 заң жобасы ретінде ұсынды. Заң жобасын ұсынғанда, ол елдің әртүрлі мәдени мұраларын мойындап, американдық халықтық мәдениеттің "көптеген адамдар, мекемелер, жерлер мен дәстүрлер бірігіп, ерекше мінезді қалыптастырған" өнім екенін түсіндірді. Ярбороу мұны "дәмінің жоғарылауына емес, халықтың өмір салтына" теңеді. Оның халықтық мәдениет туралы түсінігі кең, қамтушы және Америка Құрама Штаттарындағы көптеген қауымдастықтар мен мәдениеттерді бейнелейтін болды. Бірақ Ярбороу бұл мәдениет қауіп төменде екенін және оның сақталуы үшін федералдық қолдау қажет екенін айтты, себебі ол "әдетте ресми оқыту немесе жазбаша көздердің көмегінсіз, бір ұрпақтан екіншісіне ауызша немесе еліктеу арқылы беріледі". Технология мен танымал мәдениеттің зиянды әсерін тоқтату үшін шаралар қабылдау қажет болды. Аллан Ломакс та Ярбороудың танымал мәдениеттің ықпалына қатысты пікірін қолдады және осы мәселені нығайту үшін Сенатта сөз сөйледі. Заң жобасында Смитсондар институты мұрағат пен оның болашақ қызметі үшін ең қолайлы орын деп ұсынылды, себебі ол Америка халықтық мәдениетінің фестивалін өткізген болатын. Бірақ Смитсондар институты заң жобасының жалпы идеясын қолдағанмен, жауапкершілікті өз мойнына алғысы келмеді. Сенатта қолдауға ие болғанына қарамастан, S. 1591 заң жобасы Палатада қабылданбады және қараудан шығарылды.

H.R. 17382

1974 жылдың 15 қазанында өкіл Люсьен Недзи палатаға ұқсас H. R. 17382 заң жобасын ұсынды. Бұл жолы заң жобасы, «Америкалық фольклорлық өмірді сақтау туралы заң» деп аталды, Конгресс кітапханасында американдық фольклорлық орталық құруды ұсынады, оны қамқоршылар кеңесі басқарады және «келісім-шарттар жасауға, гранттар мен қарыздар беруге және жеке тұлғалар мен топтарға зерттеу, стипендия, оқыту, көрмелер, қойылымдар мен семинарлар сияқты іс-шаралар үшін стипендиялар тағайындауға құқылы болады». Недзи, алғашқы заң жобасы енгізілгеннен кейін 5 жыл өткен соң, орталықтың қажеттілігін негіздеуде ұқсас аргументтер келтірді. Ол бұқаралық ақпарат құралдарының ықпалына қарсы халықтық дәстүрлердің осалдығын қайта атап өтті, мәдени құндылықтар «қалалану мен технологияның салдарынан туған біркелкілікке ұмтылыстың құрбанына айналды». Недзи қарсылыққа тап болды, ал әріптесі Х. Р. Гросс заң жобасына белсенді түрде қарсы болды. Гросс ең көп бюджеттік шектеулерді себеп ретінде келтірді, заң жобасын қолдамауының себебін түсіндірді. Ол сол жылығы Ұлттық өнер және гуманитарлық ғылымдар қорына бөлінген 64 025 000 АҚШ долларының мемлекеттік қаржыландырылуының жағдайында тағы бір мәдени ұйымды қаржыландыру қажеттігіне күмән келтірді. Алайда, Гростың алаңдаушылықтары қаржымен ғана шектелмеді. Ол ұлттық мәдени ұйымдардағы фольклорлық мәдениеттің орны туралы сұрақтар қойды және гуманитарлық зерттеулерді қолдауға міндеттенген Ұлттық өнер қоры неге «мәдениет деп аталатын болса, осы мәдениет түріне осыншалықты аз қызығушылық танытады?» деп сұрады. Гросс америкалық ұлттық сананың қалыптасуына қатысты жалпыұлттық әңгімеге бір жақты қолдау көрсетті, онда екі тараптың да күшті пікірлері болды, тіпті ол фольклорлық өмір американдыққа қарсы болуы мүмкін дегенге дейін барды: «Мен бұрынғы президент Теодор Рузвельттің: «Бұл елде аралас американизмге орын жоқ» деген сөзін еске түсіремін. Бұл ұлтты құртудың, оның ұлт болып қалу мүмкіндігін жоюдың жалғыз нақты жолы – оның ұлттардың қақтығысына айналуына рұқсат беру болар еді». Осыған байланысты, Бас прокурордың көмекшісі Антонин Скалия екі конституциялық мәселе бойынша шешім шығаратын есеп дайындады. Біріншісі – биліктердің бөлінісіне қатысты. АҚШ Конституциясының 1- және 2-баптары тиісінше заң шығару өкілеттіктерін Конгреске және атқару өкілеттіктерін президентке береді. Скалия заңның осы екі рөлді біріктіруіне алаңдады, өйткені ол Конгресс кітапханашысы – конгресс тағайындаған адам – атқару билігінің мүшелеріне арналған міндеттерді орындауы керек деп ұсынды. Екінші мәселе орталықтың қамқоршыларын тағайындау тәртібіне қатысты. Осы екі тармақтың заңның конституциялық дұрыстығының кейбір аспектілерін неге күмән тудыратынын егжей-тегжейлі сипаттағаннан кейін, Скалия «біздің пікірімізше, осы заңның ережелері Конституцияның қатаң ережелеріне қайшы келеді» деген қорытынды жасады. Алайда, мәдени және білім беру салаларында биліктердің бөлінісі қатаң сақталмаған болуы мүмкін. Дегенмен, тарихи тәжірибеге сүйене отырып, Президент осы заңға қол қоюға құқылы, бірақ осындай функцияларды атқарушы биліктен тыс орналастырудың конституциялық дұрыстығына қатысты өзінің айтарлықтай алаңдаушылығын білдіруі керек деп санаймыз. Дегенмен, 1976 жылдың 2 қаңтарында, АҚШ-тың екі жүз жылдық мерекесінің алғашқы жұмыс күнінде президент Форд «Америкалық фольклорлық өмірді сақтау туралы заңға» қол қойды, ал H. R. 6673 P. L. 94 201 болды.