Виллем Бонтеко: Голландский мореплаватель VOC, автор дневника о путешествии в Ост-Индию (1618-1625). Опасные приключения, корабль "Бонтеко", история мореплавания.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Виллем Исбрандцзон Бонтекоэ (2 маусым 1587 – 1657) – Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының (VOC) кеме капитаны. Ол компания үшін бір ғана сапар жасаған (1618–1625). Ол 1646 жылы "Journael ofte gedenckwaerdige beschrijvinge van de Oost Indische reyse van Willem Ysbrantsz. Bontekoe van Hoorn, begrijpende veel wonderlijcke en gevaerlijcke saecken hem daer in wedervaren" ("Виллем Бонтекоэдің Хоорннан Шығыс Үндістанға жасаған сапарының журналы немесе есте қаларлық сипаттамасы, оның ішінде оған сонда болған көптеген таңғажайып және қауіпті оқиғалар") деген атпен жарық көрген саяхаттарының күнделігі арқылы кеңінен танымал болды.
Willem Ysbrandtszoon Bontekoe (June 2, 1587 – 1657) was a skipper in the Dutch East India Company (VOC), who made only one voyage for the company (1618–1625). He became widely known because of the journal of his adventures that was published in 1646 under the title Journael ofte gedenckwaerdige beschrijvinge van de Oost Indische reyse van Willem Ysbrantsz. Bontekoe van Hoorn, begrijpende veel wonderlijcke en gevaerlijcke saecken hem daer in wedervaren ("Journal or memorable description of the East Indian voyage of Willem Bontekoe from Hoorn, including many remarkable and dangerous things that happened to him there").
Өмір
Бонтеко Голландияның Хорн қаласында дүниеге келген. 1607 жылы жиырма жасында Бонтеко әкесінен кейін "Бонтеко" кемесінің капитаны болды. Он жыл өткен соң, 1617 жылы, кеме Барбариялық қарақшылардың қолына түсті, ал Бонтеко құл саудасының базарында қалды. Ол құны төленіп босатылды, бірақ кемесі жоғалып кетті. 1618 жылы Бонтеко Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының қызметіне қабылданды. Жаваға бағытталған сапарында кеме апатқа ұшырады, ол және экипажының бір бөлігі құтқару қайығымен жол тартты. Керемет қиын сапардан кейін, Суматрадағы жаугершік тайпалардың шабуылына ұшырағаннан соң, олар Явадағы Батавияға жетті. Бонтекоға жаңа команда берілді және Қытай жағалауын мазалауға бұйрық берілді. 1625 жылы Бонтеко Голландияға қайтып келді. Отанына оралғаннан кейін, ол Хорн қаласында тыныш өмір сүру үшін қоныстанды. 1626 жылдың 1 наурызында 38 жасында Бонтеко Эльтье Брюйнеске үйленді.
Bontekoe was born in Hoorn in Holland. In 1607, at the age of twenty, Bontekoe succeeded his father as captain of the ship Bontekoe. Ten years later, in 1617, the ship was taken by Barbary pirates and Bontekoe ended up at a slave market. He was bought free, but his ship was lost. In 1618 Bontekoe enlisted in the service of the Dutch East India Company. On a voyage to Java he was shipwrecked, along with part of his crew, and continued in a lifeboat. After a grueling journey, including an attack by hostile natives on Sumatra, they reached Batavia on Java. Bontekoe was given a new command and an order to harass the Chinese coast. In 1625 Bontekoe returned to Holland. After his return, he settled down in Hoorn to live a quiet life. On March 1, 1626, at the age of 38, Bontekoe married Eeltje Bruijnes.
Журнал
Бонтеко өзінің күнделігін жазбаса, есімінен шығып кетуі мүмкін еді (жоғарыда қараңыз). Бұл кітап оның Nieuw Hoorn кемесімен жасаған саяхаты, кеменің апатқа ұшырауы, қауіп-қатерлі саяхатпен Яваға жеткені және Шығыс Азиядағы қызмет жылдары туралы баяндайды. Ол алғаш рет Хоорн қаласындағы баспагер, протестанттық риторикалық үйдің мүшесі Ян Дютельдің баспасынан шықты; Дютель Бонтеконың жазбаларын көп өңдеген, ал Бонтеко "жазу шебері емес" деп сипатталған. Кітап гравюралармен безендірілген және 17-18 ғасырларда ең көп сатылған кітаптардың бірі болды: 1800 жылға дейін алпыс рет басылып, көптеген тілдерге аударылды, сондай-ақ 19-20 ғасырларда да бірнеше рет қайта басылды. Дютель Бонтеконың күнделігін оқиғаға толы, апатты және діни мазмұнды, білім беруге және әдеби қызығушылық тудыруға қабілетті кітапқа айналдырды.
Bontekoe might have been forgotten had he not written his journal (see above). This book is about his voyage with the Nieuw Hoorn, the shipwreck, the adventurous voyage to Java in lifeboats, and his subsequent years of service in East Asia. It was first printed by Hoorn printer Jan Deutel, a Protestant Chamber of rhetoric who heavily edited Bontekoe's prose; Bontekoe is described as a "writer of little talent". The book is illustrated with etchings and was a bestseller in the 17th and 18th centuries: before 1800, sixty editions and many translations had been published, and it was republished a number of times in the 19th and 20th centuries. Deutel had molded Bontekoe's journal into a highly fashionable form that combined adventure, disaster, and religion to make a book with educational and literary appeal.
Баспалар мен ғылыми зерттеулер
Бонтеко, Виллем Исбрандж. "Төртінші және жиырма төртінші кеме саяхаты", 1648 ж. Франкфурт/Майн басылымы, факсимильді басылым, 1993 ж., Август Ж. Веендейл кішінің кіріспесі, Ғалымдардың факсимильдері мен қайта басылымдары, Iovrnael ofte gedenkwaerdige beschrijvinghe; De wonderlijke avonturen van een schipper in de Oost 1618 1625. Ред. В. Д. Ройпер. Амстердам: Terra Incognita, 1996 ж. Бостон, Карел, Реммельт Даалдер, Вибеке Ройпер, Гаррейт Верховен және Диедерик Уайлдман. Бонтеко; De schipper, het journaal, de scheepsjongens. Зутфен; Амстердам: Walburg Pers, Нидерланд теңізшілік мұражайы, 1996 ж. Верховен, Гаррейт және Пиет Веркрюйссе (ред.), Виллем Исбранцтың "Шығыс Үнді саяхаты" туралы баяндамасы. Бонтеко ван Хорн; 1646-1996 жылдарға арналған сипаттамалы библиография. Зутфен: Walburg Pers, 1996 ж.
Bontekoe, Willem Ysbrandz. Die vier und zwantzigste Schiffahrt, 1648. Frankfurt/Main ed., facsimile ed., 1993, introd. by Augustus J. Veenendaal, Jr., Scholars' Facsimiles & Reprints, , Iovrnael ofte gedenkwaerdige beschrij vinghe; De wonderlijke avonturen van een schipper in de Oost 1618 1625. Ed. V. D. Roeper. Amsterdam: Terra Incognita, 1996. Bostoen, Karel, Remmelt Daalder, Vibeke Roeper, Garreit Verhoeven, and Diederick Wildeman. Bontekoe; De schipper, het journaal, de scheepsjongens. Zutphen; Amsterdam: Walburg Pers, Nederlands Scheepvaartmuseum, 1996. Verhoeven, Garreit and Piet Verkruijsse (eds. ), Iovrnael ofte Gedenk waerdige beschrijvinghe van de Oost Indische Reyse van Willem Ysbrantsz. Bontekoe van Hoorn; Descriptieve bibliografie 1646 1996. Zutphen: Walburg Pers, 1996. .