Антони ван Димен: Голландтық колония басшысының өмірі мен қызметі
Anthony van Diemen
Антони ван Димен – голландтық колония басшысы (1593-1645). Бұл мақалада өмірі, саудадағы сәтсіздіктері, Голланд Ост-Индія компаниясындағы қызметі туралы ақпарат бар. Австралия тарихына да сіңіпті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландия отарлық әкімі (1593–1645 жж.)
Dutch colonial governor (1593–1645)
Антони ван Димен (сондай-ақ Антония, Антонио, Антон, Антоний; 1593 – 19 сәуір 1645 жж.) – Голландия отарлық әкімі болған.
Anthony van Diemen (also Antonie, Antonio, Anton, Antonius; 1593 – 19 April 1645) was a Dutch colonial governor.
Ерте өмір
Ван Димен Кулемборгта (қазіргі Нидерланды, ал бұрын Киелі Рим империясының құрамындағы графтық) Meeus Anthonisz van Diemen мен Кристина Хоевнаардың ұлы болып дүниеге келді. 1616 жылы ол саудагер ретінде табысын арттыру ниетімен Амстердамға көшті; алайда, бұл әрекеті сәтсіз аяқталып, ол банкрот деп жарияланды. Бір жыл өткен соң Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының қызметіне қабылданып, Голландиялық Шығыс Үндістанның астанасы Батавияға (Джакарта) аттанды. Сапар барысында "Маврикий" атты шығыс үнділік кемесі Австралияның бұрыннан белгісіз жағалауына кездейсоқ тоқтады.
Van Diemen was born in Culemborg (now in the Netherlands, then in a county in the Holy Roman Empire), the son of Meeus Anthonisz van Diemen and Christina Hoevenaar. In 1616, he moved to Amsterdam, in hope of improving his fortune as a merchant; in this he failed and was declared bankrupt. After a year he became a servant of the Dutch East India Company and sailed to Batavia, Dutch East Indies (Jakarta), capital of the Dutch East Indies. On the voyage out, the East Indiaman Mauritius inadvertently put in on unknown coast of Australia.
Мансап
Губернатор Ян Питерссон Коен ван Дименді қабілетті шенеунік деп тапты және 1626 жылы ол сауданың бас директоры және Үндістан кеңесінің мүшесі болды. 1630 жылы ол Мария ван Аэльстке үйленді. Бір жыл өткен соң, ол "Девентер" кемесімен Нидерландыға адмирал ретінде қайтып келді. 1633 жылы Үндістанға жол тартқанда Ван Димен Амстердам аралын көріп, сол кездегі кемесінің атымен, "Нью Амстердам" деп атады. 1635 жылы ол Голландтың Шығыс Үндістанының генерал-губернаторы болып тағайындалды, оның тағайындалуы 1636 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енді. Ван Дименнің генерал-губернатор ретінде өткізген тоғыз жылы колония үшін де, Голландтың Шығыс Үндістан компаниясының коммерциялық сәттілігі үшін де жемісті және маңызды болды. Ол өзінің күш-жігерінің көп бөлігін компанияның Оңтүстік-Шығыс Азия аймағындағы ықпалын кеңейтуге арнады. Оның басқару кезеңінде Голланд билігі Трикомали арқылы Сейлонға (қазіргі Шри-Ланка) орнатылды.
Governor Jan Pieterszoon Coen found van Diemen to be a talented official and by 1626 he was Director General of Commerce and member of the Council for the Indies. In 1630, he married Maria van Aelst. A year later he returned to the Netherlands as Admiral on the ship Deventer. While on route to the Indies in 1633, Van Diemen sighted and named Amsterdam Island, after his vessel at the time, Nieuw Amsterdam. In 1635, he was appointed Governor General of the Dutch East Indies, his appointment taking effect on 1 January 1636. Van Diemen's nine years as Governor General were successful and important for both the colony and the commercial success of the Dutch East India Company. He devoted much of his energy to expanding the power of the company throughout South East Asia. Under his rule Dutch power was established in Ceylon (now Sri Lanka) via Trincomalee.
Тасманияның ашылуы
Ван Димен "Ұлы Оңтүстік жерін" (Австралия) зерттеуге салған күш-жігерімен еске алынады, оның нәтижесінде "ғасырдың соңғы және ең амбициялық голланд саяхаттары" жасалды. Оның белсенді басқаруымен алғашқы сапар Батавияға келгеннен кейін үш айдың ішінде ұйымдастырылды; кемелер Кейп-Йорктан бастап белгісіз жағалауларды картаға түсіруге бағытталған еді, бірақ экспедиция сәтсіз аяқталды, өйткені оның командирі Жаңа Гвинеяда жергілікті тұрғындардың қолынан қаза тапты, ал кемелер қайта оралды. 1639 жылы ол солтүстікке екі сапар ұйымдастырды, испандық мәліметтерде Жапонияның шығысында орналасқан "Алтын және күміс аралдарын" іздеу үшін, және Маартен Герритс Вристі Корея мен "Тартария" жағалауларын зерттеуге жіберді; олар да ешқандай нәтиже бермей қайтып келді.
Van Diemen is best remembered for his efforts to foster exploration of the "Great South Land" (Australia), resulting in "the final and most ambitious Dutch voyages of the century". The first voyage under his energetic administration was undertaken within three months of his arrival in Batavia; starting from Cape York its ships were to chart the unknown coasts, but the venture ended in failure, when its commander was killed by natives in New Guinea, and the ships returned. In 1639, he commissioned two voyages to the north, in search of the "Gold and Silver Islands" that Spanish reports placed in the North Pacific to the east of Japan, and sent Maarten Gerritsz Vries to explore the coasts of Korea and "Tartaria"; these, too, returned fruitlessly.
Мұра
Ван Димен Солтүстік Австралия жағалауындағы Ван Димен шығанағында да еске алынады. Ол 1644 жылы Тасманға тағы бір саяхатқа тапсырыс берді. Ван Димен 1645 жылы Голландияның Батавия қаласында қайтыс болды. Компания оның әйеліне үлкен зейнетақы тағайындап, ол Нидерландыға зейнеткерлікке шықты. Оның есімі Жаңа Зеландияның Солтүстік аралының ең батыс нүктесі – Мария ван Димен мүйісінде мәңгі сақталады, осылай атауды Тасман 1643 жылы берген, сондай-ақ Тасманияның шығыс жағалауындағы Мария аралында да еске алынады. Бұл Жаңа Зеландияда Тасман берген атаумен аталған екі географиялық орның бірі, екіншісі – Үш патша аралдары. Ван Димен бүгінгі Тамсуидегі Антонио бекінісіне де есімін берді, ол Тайбэйдің солтүстігіндегі Тамсуи өзенінің сағасында салынған. Бұл бекініс, бұрынғы тасталған испан бекінісі орнында голландтар салған, қазіргі тарихи Fort San Domingo музейлік кешенінің құрамында орналасқан. Бекіністің нақты аты және голландтық тарихы туралы шатасулар осы атаудан туындайды. 1842 жылы Лондондағы Британ мұражайының Дж. Е. Грей Ван Дименнің құрметіне австралиялық және Оңтүстік Папуаның уытты, элапидтер тұқыласына жататын Демансия (Demansia) қамшы жыланын атады.
Van Diemen is also commemorated in Van Diemen Gulf on the coast of northern Australia. He commissioned a further voyage from Tasman in 1644. Van Diemen died in 1645 in Batavia, Dutch East Indies. The company granted his wife a large pension and she retired to the Netherlands. Her name is perpetuated in the name of the westernmost point of the North Island of New Zealand, Cape Maria van Diemen, named by Tasman in 1643, and by Maria Island off the east coast of Tasmania. It is one of only two geographical locations in New Zealand to have the name Tasman gave them, the other being Three Kings Islands. Van Diemen also gives his name to Fort Antonio in modern day Tamsui at the mouth of the Tamsui River in northern Taipei, Taiwan, which was built by the Dutch on the site of an abandoned Spanish fort in an historical area now known as the Fort San Domingo museum complex, the name of which causes ongoing confusion about the actual name of the main fort building along with its Dutch origins. In 1842, the venomous Australian and southern Papuan, elapid Whip Snake genus Demansia was named in honour of van Diemen by J. E. Gray of the British Museum in London.