Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Үндістанның шеңберлі барабаны
South Indian frame drum
Канджира, ханджира, ханджири немесе ганджира – Оңтүстік Үндістанның шеңберлі барабаны, домбыралар отбасынан шыққан аспап. Халық және бхаджан музыкасында қолданылатын бұл аспап Үндістан субконтинентінде ғасырлар бойы пайдаланылып келеді. Канджираның Оңтүстік Үндістанның Карнатик музыкасында пайда болуы және аспаптың қазіргі түрінің қалыптасуы Манпундья Пиллайға байланысты. 1880 жылдары Манпундья Пиллай храмдағы шамшырақ тасушы болып жұмыс істеген және барабан ойнауды үйренуге ұмтылған. Ол канджираны бір жұп қоңырауы бар шеңберлі барабанға айналдырып, аспапты классикалық сахнаға енгізді. Ол негізінен Карнатик музыкасының (Оңтүстік Үндістанның классикалық музыкасы) концерттерінде мридангамға көмекші аспап ретінде қолданылады.
The kanjira, khanjira, khanjiri or ganjira, a South Indian frame drum, is an instrument of the tambourine family. As a folk and bhajan instrument, it has been used in the Indian subcontinent for many centuries. The kanjira's emergence in South Indian Carnatic music, as well as the development of the modern form of the instrument, is credited to Manpoondia Pillai. In the 1880s, Manpoondia Pillai was a temple lantern bearer who sought to study drumming. He modified the kanjira to a frame drum with a single pair of jingles and brought the instrument to a classical stage. It is used primarily in concerts of Carnatic music (South Indian classical music) as a supporting instrument for the mridangam.
Құрылыс
Батыс тамбуринасына ұқсас, ол 7-9 дюйм ені және 2-4 дюйм тереңдігі бар жапырақ ағашының ағашынан жасалған дөңгелек қаңқадан тұрады. Оның бір жағы монитор ящерицасының терісінен жасалған барабанмен (атап айтқанда, Бенгал мониторы, Varanus bengalensis, қазір Үндістанда жоғалу қаупі төнген түр) жабылады, ал екінші жағы ашық қалдырылады. Түрлерді қорғау ережелеріне байланысты дәстүрлі ящерица терісін пайдалану бүкіл әлемде тыйым салынған. Дегенмен, тіпті танымал канджира ойнаушылары да ешкі терісін балама ретінде пайдаланудың үлкен артықшылықтарын мойындайды. Ойнаған сайын ешкі терісі көбірек иілгіш болып, түрлі модуляцияларға мүмкіндік береді. Қаңқада үш-төрт кішкентай металл дискі (көбінесе ескі монеталар) орналасқан, олар канджира ойналған кезде дыңғыр етеді.
Similar to the Western tambourine, it consists of a circular frame made of the wood of the jackfruit tree, between 7 and 9 inches in width and 2 to 4 inches in depth. It is covered on one side with a drumhead made of monitor lizard skin (specifically the Bengal monitor, Varanus bengalensis, now an endangered species in India), while the other side is left open. The traditional lizard skin is prohibited worldwide due to protection of species regulations. Even well known Kanjira players, however, attest to the great advantages of using goat skin as an alternative. After playing for a while, the goat skin gets more and more flexible and offers a wider range of possible modulations. The frame has a single slit which contain three to four small metal discs (often old coins) that jingle when the kanjira is played.
Ойнаңыз
Канджира – үнді музыкасында, әсіресе Оңтүстік Үндістанның Карнатик музыкасында ойнауға қиын барабан, себебі үнді музыкасында қолданылатын соғу үлгілерінің күрделілігі осыған себеп. Оны әдетте оң қолдың алақаны мен саусақтарымен ойнаса, сол қол барабанды қолдайды. Сол қолдың саусақтарымен сыртқы жиегіне қысым жасап, дыбыстың биіктігін өзгертуге болады. Мридангам мен гатамнан айырмашылығы, оны белгілі бір дыбысқа келтірмейді. Көбінесе, дыбыс келтірмеген кезде, ол өте жоғары дыбыс береді. Жақсы, төмен дыбыс алу үшін орындаушы аспаптың ішкі жағына су шашып, барабанның кернеуін азайтады.
The kanjira is a relatively difficult Indian drum to play, especially in South Indian Carnatic music, for reasons including the complexity of the percussion patterns used in Indian music. It is normally played with the palm and fingers of the right hand, while the left hand supports the drum. The fingertips of the left hand can be used to bend the pitch by applying pressure near the outer rim. It is not tuned to any particular pitch, unlike the mridangam or the ghatam. Normally, without tuning, it has a very high pitched sound. To get a good bass sound, the performer reduces the tension of the drumhead by sprinkling water on the inside of the instrument.
Непал
Непалда канджираны хайджади (खैंजडी) деп атайды. Елде хайджадиден басқа даанф, дамфу (डम्फू) және хринг сияқты түрлі домбыралар бар. Бұл аспап мерекелерде билер мен ән-күйлерде қолданылады. Мысалы, ханджади бхаджан (खैंजडी भजन) – шетри брахмандық қоғамда орындалатын әндер. Бұл ханджади бхаджанды Катманду аңғарында, сондай-ақ шығыс төбелердің көп бөлігінде орындау қалыпты. Орындаушылардың көпшілігі жергілікті брахман қауымынан, бірақ барлық касталар көрермен және тыңдаушы ретінде қуаныш алады. Шара барысында бишілер жұптармен билейді, ал музыканттар мен көрермендер «Чудка» әндерін орындайды. Шара индуистік пұрандық мәтіндерді пайдаланады. Мұндай ән өлең мен қара сөздің қосындысынан тұрады. Бастапқыда оқиғаның бір бөлігі қара сөзбен баяндалады, содан кейін лирикалық ән басталады. Ән орындау үшін діни мәтіндерді жан-жақты зерттеп, оны түпнұсқалық түрінде беруге қабілетті болу керек. Әншінің даусы баршаны қызықтыратындай болуы тиіс. Сол сияқты, ханжадиді шебер ойнай білетін және билей алатын әншілер де болуы керек.
In Nepal the Kanjira is called Khaijadi (खैंजडी). The country has a variety of tambourines besides the Khaijadi, including the Daanf, Damphu (डम्फू) and Hring. The instrument is used in dances and chants at festivals. One example are the Khanjadi bhajan (खैंजडी भजन), hymns sung in the Chhetri Brahmin society. It is customary to sing this khanjadi bhajan in the Kathmandu Valley as well as in most parts of the eastern hills. Most of the performers are from the regional Brahmin community, but all castes are entertained as spectators and listeners. The event includes dancers dancing in pairs while Chudka hymns are sung by the musicians and audience. The event uses Puranic Hindu scriptures. This type of hymn uses a mixture of both verse and prose. At the beginning, part of the story is presented in prose. Then the lyrical hymn begins. To sing a hymn, one has to study the religious texts extensively and be able to give it its original form. The voice of the psalmist should also be such that it can attract everyone. In the same way, there should be singers who can play the khanjadi used in the psalms skillfully and know how to dance.