Кіріспе

Соққылы емес перкуссиялық аспап
қолға ұсталатын сыбызғы жұбы

Құлату сыбызғысы – қатты, өткір "құлату" дыбысын шығаратын және көбінесе кездейсоқ акценттер үшін қолданылатын сыбызғы түрі, ал емес, ритм сыбызғысы сияқты үнемі қолданылмайды. Оны тұғырға орнатып, барабан таяқшасымен немесе екі қолмен ойнатуға болады. Бір немесе екі құлату сыбызғысы барабан жиынтығының стандартты бөлігі болып табылады. Көтерілген құлату сыбызғылары топтар мен оркестрлерде де қолданылады, олар барабан таяқшасымен ойнатылады немесе баяу, күшейе түсетін құлату дыбысын шығару үшін екі соққымен домалатылады. Кейде барабаншы жиынтықтағы екі құлату сыбызғысын бір уақытта соғып, өте қатты акцент жасауы мүмкін, әсіресе рок музыкасында. Құлату сыбызғылары қағаздай жұқадан өте ауырға дейін әртүрлі қалыңдықтарда келеді, бірақ барлық құлату сыбызғыларының жиегі салыстырмалы түрде жұқа болады. Олар әдетте диаметрінде болады, бірақ диаметрі және диаметріне дейін өлшемдерде де жасалады. Үлкен топтар диаметріне дейін арнайы құлату сыбызғыларын қолданған. Музыканың әртүрлі түрлері үшін әртүрлі қалыңдықтар қолданылады, ал әр өндірушінің модельдері үшін қорытпа да әртүрлі болады. Қалың сыбызғы металл немесе рок-тобы үшін қолайлы, ал жұқа сыбызғы көбінесе жеңіл рок музыкасында қолданылады. Қараңғы құлату сыбызғылары джаз үшін жақсырақ. Сыбызғының жылтырлығы оның дыбысын өзгертеді. Таза сыбызғыдан айқын дыбыс шығады, ал тотығу белгілері бар сыбызғы (кейде "шикі" сыбызғы деп аталады) – тұйық дыбыс шығарады.

Орны

Crash cymbals дәстүрлі түрде барабан жиынтығының сол жағына (оң қолмен ойнайтын барабаншы үшін) орналастырылатын, себебі көбінесе үлкен ride cymbal оң жақта болады. Дегенмен, кейбір барабаншылар crash cymbals-ты оң жаққа қояды. Көптеген барабаншылар бірнеше crash cymbals-ты пайдаланады, сондықтан оларды әр жағында бір-екіден орналастыруы мүмкін, немесе сирек жағдайда, бірін екіншісінен тым жақын, әдетте үлкен crash cymbal немесе ride cymbal-дың үстіне орналастырады.

Жарылу

Крэш-символдар көбінесе барабан жиынтығындағы ең бірінші бүгіліп, соңында жарылатын символдар болып табылады, себебі олардың жиегіне қайта-қайта соққы беріледі. Жарылу көбінесе жиектің бойымен немесе қапталдан басталатын, көбінесе жиектен өрбитін жарық түрінде болады. Жарықтардың себебі нашар техника, тым көп ойнау немесе сирек жағдайларда – өндірістегі ақаулық немесе ойнаудан тумаған зақым, мысалы, құлау болуы мүмкін. Егер жарыққа ем жасалмаса, ол символдың айналасындағы токарлық іздермен қатар жүре бастайды және толық айналып, басталган жеріне қайта оралуы мүмкін, нәтижесінде символдың сыртқы бөлігі түсіп қалуы мүмкін. Көбінесе, сапасы төмен жамылғылы символдардың жарылуға ұшырау ықтималдығы жоғары, себебі жамылғы металлға қысым жасаудан кейбір аймақтарда стресс туындайды. Қалың символдар да олардың хруптілігі мен дірілдеуге азаттық бермеуіне байланысты жарылуға бейім. Символ өндірушілері символдың тозуын азайту үшін, жиектен ортаға қарай төрттен бір бөлік қашықтықта, тік бұрыштан сәл ауытқып, бүйінді соққылармен ойнауды ұсынады, барабан таяғын символдың бетіне күштеп басудың орнына, табиғи түрде секіруге рұқсат ету керек. Бұл символдың еркін дірілдеуіне және жиекке немесе ортаңғы тесікке стресс түсірмеуге мүмкіндік береді, осылайша жарылу мүмкіндігін азайтады. Жарылған символдарды уақытша немесе тұрақты түрде жарықтың екі шетіне тесік бұрғылау арқылы (көбінесе жарық көзге көрінетіннен де кеңірек болады, сондықтан бұл әдіс көбінесе тиімді емес) немесе жарылған бөлігін алып тастау немесе символдың жиегін кесу арқылы жөндеуге болады, бірақ бұл әдіс символдың дыбысын күрт өзгерте алады. Бұл екі әдіс те жарықты тоқтатуда тиімді болмаса да, әдетте жарықтың таралуын баяулатады.

Оркестрлік шабулы бар сымбальдар

Бір-біріне сәйкес келетін екі соққылы сымбал бірге ойнатылғанда, олар "соқтығыс сымбалдар" деп аталады. Соқтығыс сымбалдар стандартты оркестрлік соққы аспаптары бөлігінің құрамында болады. Көптеген оркестрлер әдетте екі түрлі дыбыс қолданады: германдық немесе вагнериялық (салмақты) және австриялық (жеңіл); үшінші, сирек кездесетін дыбыс француздық (одан да жеңіл) деп аталады. Соқтығыс сымбалдар марш жасаушылар тобында және үрмелі аспаптар ансамблінде де қолданылады.