Кіріспе

Төмен немесе белгісіз биіктік беретін барабан. Бас барабан – төмен немесе белгісіз биіктікте дыбыс шығаратын үлкен барабан. Аспап әдетте цилиндр пішіндес, барабанның диаметрі тереңдігінен әлдеқайда үлкен, цилиндрдің екі жағында соғылатын қақпақтары бар. Қақпақтар бұзау терісінен немесе пластиктен жасалуы мүмкін, әдетте бұрандалы немесе жіп арқылы кернеуді реттеуге мүмкіндік береді. Бас барабандар түрлі өлшемдерде жасалады, бірақ өлшемі барабанның дыбыс деңгейін анықтамайды. Әртүрлі өлшемдердегі барабандардың биіктігі мен дыбысы өзгеруі мүмкін, бірақ өлшемі де ыңғайлылық пен эстетикалық талаптарға байланысты таңдалады. Бас барабандар – соққылы аспаптар, олардың көлемі әртүрлі және көптеген музыкалық жанрларда қолданылады. Бас барабандардың үш негізгі түрін ажыратуға болады. Оркестрде, ансамбльде немесе концерттік музыкада ең көп кездесетін түрі – оркестрлік немесе концерттік бас барабан (итальян тілінде: gran cassa, gran tamburo). Бұл оркестрдегі ең үлкен барабан. Кик-драм – барабан жиынтығымен байланысты бас барабанның атауы, ол жоғарыда аталған бас барабаннан әлдеқайда кішідірек. Оны әдетте педальға бекітілген соққымен соғады, көбінесе барабан жиынтықтарында кездеседі. Белгілі бір биіктікке келтірілген бас барабан әдетте марш жасаушы топтарда және барабандық корпустарда қолданылады, олар үштен алты барабаннан тұратын жиынтықпен ойнайды. Көптеген музыкалық стильдерде бас барабан уақытты белгілеу немесе сақтау үшін қолданылады. Бас барабанға соққы тигенде төмен, құлаққа жағымды дыбыс шығады. Марштарда ол темпті көрсету үшін қолданылады (тарихта марш жасаушы топтар бас барабанның ырғағымен жүрген). Рок-н-роллдағы негізгі ырғақ бас барабанды төрттен бірінші және үшінші соққыда, ал қақтырыс соққысы деп аталатын, екінші және төртінші соққыда соққы барабанымен ойнатуды қамтиды. Джазда бас барабан уақытты өлшеу құралынан бастап, жиынның басқа бөліктерімен үйлесіп мелодиялық дыбысқа айналуы мүмкін.

Этимология

Бас барабанның көптеген синонимдері мен аудармалары бар, мысалы, gran cassa (It), grosse caisse (Fr), Grosse Trommel немесе Basstrommel (Ger) және bombo (Sp). Бұл аспапта ойнау үшін адам давуылдың оң жағын үлкен ағаш таяқпен, ал сол жағын таяқшамен соғады. 18 ғасырда Османдық яничарлардың әскери оркестрлері музыкасында давуылды қолданған алғашқы топтардың бірі болды; Османдық марш әндері көбінесе соққы аспаптарына баса мән берді, ал олардың әскери оркестрлері негізінен давуыл, цимбал және үрме барабаншыларынан құралған. Осман қоғамында давуыл мен зурна ойнаушылары «давуыл зурнасы» немесе барабан мен зурна үйірмелері деп аталатын топтарда бірге өнер көрсетті. Бұл кең таралғандық Осман мәдениетінің көптеген жақтары, соның ішінде давуыл және басқа да яничар аспаптары, әлемнің басқа бөліктеріне таралуы мүмкін. Африкадағы жергілікті халық давуылдың негізгі идеясын – яғни екі қақпақты цилиндрлі барабанды, соққанда терең дыбыс шығарады – қабылдап, барабанның мөлшерін ұлғайтып, оны жасауға қолданылатын материалды өзгертті, нәтижесінде ұзын барабан пайда болды. Ұзын барабандардың ұзындығы әдетте 2 метр, диаметрі 50 сантиметр болатын, бұл олардың негізі болған түрік барабандарынан әлдеқайда үлкен. Жергілікті халық ұзын барабан жасауға қолданылатын ағаштың мінсіз болуы керек деп сенді. Тиісті ағаш таңдалғаннан және ұзын барабанның негізгі жақтауы құрастырылғаннан кейін, африкалықтар сиыр терісін алып, оны созу үшін қайнап тұрған ыстық суға малып қойды. 1960 жылдары көптеген рок-н-ролл барабаншылары, The Who тобынан Кит Мун және Cream тобынан Джинджер Бейкер сияқты, барабан жинағына бірнеше бас барабан қосуға кірісті.

Бас барабан педалы

1900 жылы Sonor барабан компаниясы алғашқы бас барабан педалін таныстырды. Уильям Ф. Людвиг 1909 жылы бас барабан педалін жұмыс істеуге мүмкіндік берді, осылайша қазіргі заманғы барабан жиынтығының негізін қалады. Бас барабан педалі hi-hat басқару сияқты жұмыс істейді; тізбек, белбеу немесе металл жетек механизмін төмен тарту үшін табанды басады, соның арқасында соққы немесе молоток барабанның қабығына итеріледі. Соққы басы әдетте қаптама, ағаш, пластик немесе резеңкеден жасалады және таяқша тәрізді металл білікке бекітіледі. Педаль және соққы жүйесі металл рамаға орнатылады, ал hi-hat сияқты, кернеу механизмі соққы үшін қажетті қысымды және босату кезіндегі қайта соққының күшін реттейді.

Даблбас барабан педалы

Дабл-бас барабан педалы бір бас барабан педалы сияқты жұмыс істейді, бірақ екінші табақша сол барабандағы екінші соққышты басқарады. Көбінесе бұл негізгі педаль механизмімен қатар орналасқан қашықтан соққыш механизміне білік арқылы жалғанады. Бұл үлгідегі ерекшелік – симметриялық Sleishman қос бас барабан педалы. Балама ретінде, кейбір барабаншылар бірдей эффект алу үшін әрқайсысында бір педальдан екі бас барабанды пайдалануды таңдайды.

Қалқымалы қосқыш

Қос бас барабан педалін қолданғанда, әдетте хай-хэт педалін басқаратын аяқ екінші бас барабан педаліне көшеді, соның салдарынан хай-хэт ашылады және ашық күйде қалады. Хай-хетті жабық күйде ұстау үшін, аяқ педальден алынғанда да, құлыптағыш (дроп клатч) қолданылуы мүмкін.

Педальді техника

Бір аяқпен бір соққыны орындаудың 3 негізгі тәсілі бар. Біріншісі – иықпен төмен қарай соғу техникасы, онда ойнаушының иығы педальге тіреледі және соққылар білезікпен орындалады. Бұл техника тыныш ойнауға және жылдам синкоптық ырғақтарға қолайлы. Келесі техника – иықпен жоғары көтеру, онда ойнаушының иығы педальден көтеріледі және соққылар жамбастан басталады. Білезік әр соққыда иіледі, бірақ аяқтың толық салмағын күштірек ойнау үшін пайдалануға болады. Иықты көтеру бірнеше екі соққылы техниканы қолдануға мүмкіндік береді. Үшінші негізгі техника – «қалқымалы» соққы, онда иық жоғары көтеріледі (иықпен жоғары көтеру сияқты), бірақ соққы негізінен білезікпен орындалады (иықпен төмен қарай соғу сияқты). Бұл қозғалыс жоғары жылдамдыққа және үн тығыздығына мүмкіндік береді, бірақ баяу темптерде немесе сирек ырғақтарда тиімді емес. Томас Ланг, Вирджил Донати және Терри Боццио сияқты барабаншылар бас барабанның остинто ырғағының үстінде күрделі сололарды орындай алады. Мысалы, Томас Ланг бас барабанмен динамикалық ойнауды және аяқтарымен түрлі элементтерді орындауды меңгерген, иықты жоғары және төмен (бір және екі соққылы) техникаларды жетік пайдаланады. Педальмен «екіліктерді» ойнау үшін барабаншылар 3 негізгі тәсілді қолдана алады: сығанақтау, айналдыру немесе табан-саусақ. Сығанақтау техникасында педаль аяқтың ортаңғы бөлігімен соғылады. Барабан дыбыс шығарған кезде, саусақ педальдің бойымен жоғары сығанақтап жылжиды. Бірінші соққыдан кейін педаль табиғи түрде кері қайтып, жоғары сығанақтап жылжитын саусаққа тиеді, содан кейін екінші соққы үшін кері қайтады. Айналдырулы екілікте педаль бірінші нотада қалыпты түрде бір рет соғылады, содан кейін иық бірден педальдің жанындағы аяқ бөлігінің айналасында айналады, сонымен бірге екінші соққы орындалады. Бұл айналу ішкі немесе сыртқы жаққа қарай болуы мүмкін, екеуі де жұмыс істейді және әдеттегіден жылдам екінші соққыға әкеледі. Көптеген хеви-метал және хард-рок жанрларында, сондай-ақ джаздың, фьюжн мен панктың кейбір түрлерінде екі бас барабан немесе бір бас барабанда екі педаль қолданылады. Егер екі барабан қолданылса, бұл көбінесе үлкен сахналарда әсерлі көріну үшін жасалады, бірақ кейде екінші барабан ноталардың әртүрлілігін қамтамасыз ету үшін басқаша қойылса, нәзік дыбыс құрылады. Контрабас барабанды алғаш қолданған және танымал еткен джаз барабаншысы Луи Беллсон болды, ол бұл идеяны орта мектепте оқып жүрген кезінде ойлап тапты. 1960-шы жылдары Cream тобының барабаншысы Джинджер Бейкер, Jimi Hendrix Experience тобының Митч Митчелл, The Who тобының Кит Мун және Pink Floyd тобының Ник Мейсон дабл-бас барабандарын танымал етті. 1970 жылдан кейін Билли Кобхам мен Нарада Майкл Уолден джаз фьюжн жобасы "Махавишну" оркестрімен, Честер Томпсон Франк Заппамен және Weather Report, Барримор Барлоу Джетро Таллмен және Терри Боццио Франк Заппамен дабл-кик барабандарын қолданды. Бұл жанрлар үшін басты назар «қызықты ырғақтар мен таң қалдыратын сололар» болды. Дабл-бас барабандары кейін ауыр металдың ажырамас бөлігіне айналды. Донати екі аяғымен кері екі соққыларды, сонымен қатар күрделі, синкопацияланған остинато ырғақтарын сәтті қолданған алғашқы барабаншы ретінде танымал. Родди, Хоглан және Коллиас минутына 250-ден астам соққыдағы бір соққыларды қолдану арқылы экстремалды металл барабаншыларының көшбасшылары ретінде танылады, ал Жарзомбек пен Хаактың дабл-бас барабандары джент жанрына әсер етті. Дабл-бастың тарихы мен дамуы (одан басқа, ойнау нұсқаулары) Бобби Рондинелли мен Майкл Лорен жазған «Дабл-бас барабандарының энциклопедиясы» және Райан Александр Блум жазған «Дабл-бас барабандарын толық түсіндіру» кітаптарында кездеседі. Осы кітаптардан басқа Джо Франконың «Дабл-бас барабандары» және Вирджил Донатидің «Дабл-бас барабанының еркіндігі» кітаптары да дабл-бас барабандарын оқыту үшін жиі қолданылады.

Олар топ-топ болып (жырлап) жүреді .

"Бас-линия" – наурыздық дыбыс қатарымен орналасқан, әдетте марш-бандалар мен барабандық-трубалық корпусдерде кездесетін, ерекше музыкалық ансамбль. Әр барабан әр түрлі нота ойнайды, бұл бас-линияға музыкалық ансамбльдегі ерекше міндетті жүктейді. Шебер бас-линиялар барабандар арасында бөлінген күрделі, сызықтық өрнектерді орындайды, осылайша соқпалы аспаптар бөліміне қосымша мелодиялық элемент қосады. Бұл марш барабанының ерекшелігі – оның мақсаты тек ырғақты ұстап тұру ғана емес, күрделі ырғақтық және мелодиялық мазмұнды жеткізу. Сызық аспаптардың дыбысының ерекшелігіне байланысты әсер, әуен және темпті қамтамасыз етеді. Бас-линияда әдетте жетіге дейін бас барабаннан екіге дейін болады. Бірақ көптеген мектеп барабандық тобы үш пен бес барабаннан тұрады.

Құралымдары

Бас-линейка әдетте төрт немесе бес музыканттан тұрады, әрқайсысы бір-бір рет күйленген бас барабанды тасымалдайды, бірақ түрлі өзгерістер де кездеседі. Кіші топтарда, мысалы, кейбір мектептердің марш-топтарында кішірейтілген саптар жиі кездеседі, ал бірнеше топтарда бір музыкант бірнеше бас барабанды ойнайды, көбінесе кішкентайларын, бірін екіншісінің үстіне орналатып. Барабандардың диаметрі әдетте 16-дан 32 дюйм аралығында болады, бірақ кейбір топтар 14 дюйм және 36 дюймнен үлкен бас барабандарды да қолданған. Бас-линейкадағы барабандар осылай күйленген: ең үлкені ең төменгі нотаны ойнайды, ал барабанның мөлшері кішірейген сайын дыбыс биіктігі артады. Жеке барабандар әдетте бірдей мөлшердегі басқа бас барабандардан (барабан жиынтығының немесе оркестрлік бас барабандардың) жоғарырақ күйде болады, соның арқасында күрделі ырғақты бөлімдерді анық және айқын естуге болады. Бас-линейкадағы басқа барабандардан айырмашылығы, бас барабандар көбінесе бүйінен орнатылады, барабанның қабырғасы тік емес, көлденең қаратылады. Бұл бірнеше нәрсенің нәтижесінде болады. Біріншіден, дірілдейтін мембрананың көрерменге қарап тұруын қамтамасыз ету үшін бас барабаншылар топтың қалған бөлігіне перпендикуляр тұруы керек, сондықтан көптеген топтарда ойнағанда денелері көрерменге қарамайтын жалғыз бөлім олар болып табылады. Осыған байланысты бас барабаншылар барабандарын алдыңғы бас барабаншының артына бағыттайды, сонда барабан қабырғалары көрерменнің көзқарасы бойынша бір-біріне қатар орналасады, осылай ең жақсы дыбыс шығаруға қол жеткізіледі.

Ойнау

Бас барабанның орналасуы қақпақ немесе тенор барабаннан өзгеше болғандықтан, соққының өзі де өзгеше, бірақ негізгі қағидалар бірдей сақталады. Ойыншының алқызылдары еденге параллель және шынтақтары бүгілген болуы керек. Иық пен шынтақ арасындағы түзу сызық тік болуы тиіс, ал соққыны 45 градус бұрышпен жоғары қаратып ұстау керек. Ойыншылар бас соққысын ортасына тура келтіретіндей етіп ұстайды. Соққы таяқшасының төменгі бөлігі ойнағанда қолдың төменгі жағына жанасуы керек, бұл басқа соққы аспаптарындағы тұтқалардан ерекшеленеді. Негізгі соққының қозғалысы есік тұтқасын бұру сияқты, яғни толыққанды алқызылдың айналуы, немесе қақпақ барабаншысының білезігін басты қозғаушы күш ретінде пайдалануы сияқты, немесе көбінесе осы екі әдістің аралас нұсқасы. Бас барабан техникасы әртүрлі топтар арасында алқызылдың айналуы мен білезіктің бұрылуы арақатынасы бойынша, сондай-ақ ойнау кезінде қолдың жұмыс істеуіне қатысты түрлі көзқарастарға ие болғандықтан, айқын айырмашылықтарды көрсетеді. Кейбір техникалар соққының қозғалысын қолдайтын саусақтарды пайдалануды қажет етеді, олар ашылып немесе жабылып тұрады, бірақ қол ашық немесе жабық болса да, бас бармақ қалған саусақтарға жақын болуы керек. Дегенмен, барабанға жасалған негізгі соққы бас желісі шығара алатын көптеген дыбыстардың тек бірі ғана. Жеке барабанмен қатар, «үйлесімділік» ең көп қолданылатын дыбыстардың бірі болып табылады. Бұл дыбыс барлық бас барабандардың бір уақытта және теңгерімді түрде ойнағанда пайда болады; бұл нұсқа өте толық және қуатты дыбысқа ие. Соққы таяқшасының (соққы басына жақын) барабан жиегіне соғылуы, жеке немесе үйлесімділікте орындалады. Бас барабандағы «шегіршік» сирек кездеседі және көбінесе тек жоғарғы барабандарда ғана орындалады. Әдетте бес ойыншыдан тұратын бас желісінің әр позициясы әртүрлі дағдыларды қажет етеді, бірақ міндетті түрде әртүрлі деңгейдегі дағдыларды талап етпейді. «Жоғарырақ – жақсырақ» деген кең таралған пікірге қарсы, әр барабанның өзіне тән маңызды міндеті бар. Төменгі, немесе бесінші бас, барабан желісіндегі ең үлкен, ең ауыр және ең төмен дыбысты шығаратын барабан болып табылады. Сәйкесінше, ол ансамбльде ырғақты сақтау үшін жиі қолданылады және кейде топтың «жүрегі» деп аталады (бұрынғы кезде төменгі бас «дүркіреу» бас деп те аталған, оның көптеген ноталары фразаның соңындағы соңғы нота екенін көрсетеді). Бұл ойыншы басқа бас барабаншылар сияқты көп ноталарды жылдам ойнамаса да (дыбыстың тереңдігі күрделі өрнектерді ролдан ажырату мүмкін емес етеді), оның рөлі бас немесе барабан желісінің дыбысы үшін ғана емес, сонымен қатар бүкіл ансамбль үшін, әсіресе парадтық топтарда маңызды. Төртінші бас төменгі барабаннан сәл кішірек (әдетте диаметрі кішірек) және төменгі аналогына ұқсас дыбыстық функцияны орындай алады, бірақ көбінесе сәл жылдам бөліктерді ойнайды және жолдың басында немесе соңында емес, ортасында «ырғақтан тыс» ойнауға бейім. Үшінші бас – ортаңғы барабан, оның орны мен дыбысы орташа. Оның функциясы әдетте классикалық бас барабанның функциясына ұқсас. Бұл ойыншы күрделі сызықтық өрнектерді нақты көрсетуде маңызды рөл атқарады. Екінші бас барабан желісіндегі жұмысымен белгілі. Бұл ойыншының бөліктері фразаның басына немесе соңына тікелей жақын болуы мүмкін және ырғақта болуы сирек, бұл жаңа ойыншы үшін өте күтпеген нәрсе. Кейде бұл барабан жоғарғы барабанмен бірдей функцияны орындай алады, бірақ көбінесе екінші және жоғарғы барабаншы бірлесіп жұмыс істейді, олардың арасында қиын өрнектерді бөліседі. Жоғарғы, немесе бірінші бас, бас желісіндегі ең жоғары дыбысты шығаратын барабан және әдетте фразаларды бастайды немесе аяқтайды. Жоғары тартылған барабан қапталдары осы ойыншыға қақпақ желісі сияқты ауыр ноталарды ойнауға мүмкіндік береді, ал көбінесе бас бас қақпақ желісімен бірге ойнап, олардың дыбысына тереңдік қосады. Кейбір бас желісінде бес бас барабаннан көп болады, ең үлкені ең үлкен нөмірге (7 бас желісіндегі бас 7) ие, ал ең кішісі бірінші бас деп аталады.