Кіріспе

Қытай Хан әулетінің генералы (195 жылы қайтыс болды)

Чжу Цзюнь (140-шы жылдардың соңы – 195 жылдың сәуірі), әдеп аты – Гунвэй, Қытайдың Шығыс Хан әулеті кезінде өмір сүрген әскери генерал және мемлекеттік қызметкер болған.

Өмір

Чжу Цзюнь Шанъю округінің (上虞縣), Куайцзи қолбасшылығында (會稽郡) туған, қазіргі Шанъю ауданы, Шаосин, Чжэцзян. Әкесі ерте қайтыс болғандықтан, анасы тәрбиеледі. Ересек болған соң, жергілікті округ кеңсесінде хатшы болып қызмет етті. Чжу Цзюнь анасына деген құрметімен белгілі болды. Бірақ, танысы Чжоу Гуй (周规) жергілікті билікке қарызын төлей алмағанда, Чжу Цзюнь анасынан мата ұрлап, Чжоуға қарызын өтеуге көмектесті. Соның салдарынан Чжу Цзюньнің анасы мүлкін жоғалтты. Бұған қатты ашуланып, ол Чжу Цзюньді кінәлады. Чжу Цзюнь: "Кіші шығын кейін үлкен пайдаға әкеледі. Кедейліктен кейін байлыққа жету – табиғи тәртіп", – деді. Шанъю округінің басшысы Ду Шан (度尚) оны жақсы көріп, Куайцзи қолбасшылығының әкімшісі Вэй И (韋毅) басқаруындағы кеңседе қызмет етуге ұсынды. Кейін Чжу Цзюнь Ин Дуань (尹端) Вэй Идің орнына келгенде, әкімші болды. 173 жылы Ин Дуань көтерілісті басуда сәтсіз болғаны үшін айыпталып, жазаланды. Бастапқыда Инға өлім жазасы берілді. Бірақ Чжу Цзюнь астанаға барып, тиісті лауазымды адамдарға пара берді, нәтижесінде Инның жазасы жеңілдетілді. Ин жазасы жеңілдетілгенін білгенде қуанды, бірақ Чжу Цзюнь өзінің араласуын Инға ешқашан айтпады. Ин Дуаньның ізбасары Сюй Гуй (徐珪) Чжу Цзюньді шиаольян (азаматтық қызметке үміткер) деп ұсынды, содан кейін Хан орталық үкіметі Чжу Цзюньді Ланлинг округінің префекті (令) етіп тағайындады. 178 жылы ақпанда оңтүстіктегі Цзяоцзи қолбасшылығында көтеріліс болғанда, Хан императорлық соты Чжу Цзюньді Цзяо провинциясының инспекторы (刺史) етіп тағайындады және оған көтерілісті басуды бұйырды. Чжу Цзюнь өз округінен сарбаздар жинап, басқа округтерден 5000 сарбаз қосып, көтерілісшілермен күресті. Ол көтерілісті сәтті басып, Нанхай қолбасшылығында (南海郡) көтерілісшілердің басшысы Лян Лонгты (梁龍) өлтірді. 181 жылы ол Хепу (合浦) және Цзяоцзи қолбасшылықтарындағы тағы бір көтерілісші басшысы Ухуманды (烏滸蠻) жеңді. Оның жетістіктерін мойындап, Хан императорлық соты оны Бас ауылдың маркизі (都亭侯) етіп тағайындады және оны императорлық астана Луоянға Кеңесші-наразы (諫議大夫) ретінде шақырды. 184 жылы Сары түбан көтерілісі басталғанда, Хан императорлық соты Чжу Цзюньді Үйдің оң жақ генералы (右中郎將) етіп тағайындады және оған, Лу Чжи мен Хуанфу Сунға көтерілісшілерді жою үшін императорлық күштерді басқаруды тапсырды. Чжу Цзюнь Хуанфу Сун мен Цао Цаоның көмегімен Чанше (長社) жерінде көтерілісшілерді жеңді. Ол "Си округінің маркизі" (西鄉侯) атағымен ауыл маркизі болып, округ маркизіне дейін көтерілді және көтерілісшілерді басу үшін Үй шаруашылығының генералы (鎮賊中郎將) болды. Чжу Цзюнь мен Хуанфу Сун кейіннен күштерін біріктіріп, Янцзай (陽翟) және Хихуа (西華) округтеріндегі көтерілісшілерді жеңіп, Ю провинциясын тыныштады. Кейін Чжу Цзюнь әскерлерін оңтүстікке, Наньян қолбасшылығына (南陽郡) бастап, Жао Хун (趙弘) және кейіннен Хан Чжун (韓忠) бастаған Сары түбан көтерілісшілерін жеңуде жергілікті үкімет күштеріне қосылды. 185 жылдың басында ол Сун Ся (孫夏) бастаған көтерілісшілердің басқа бір тобын жеңіп, Наньян қолбасшылығында бейбітшілікті қалпына келтірді. 185 жылы Хан императорлық соты Чжу Цзюньді арбалар мен ат әскерінің оң генералы (右車騎將軍) қызметіне көтерді және оны "Цянтанг маркизі" (錢唐侯) атағымен округ маркизіне көтерді. Бірақ анасы қайтыс болғаннан кейін, ол жұмысынан кетіп, анасына қайғырып үйіне оралды. Қайғылы кезеңнен кейін ол соттың архитекторы (將作大匠) болып қайта оралды, кейіннен министр-стюард (少府) және министр-кочман (太僕) болып тағайындалды. 180-ші жылдардың соңында Чжан Ян бастаған Хейшан бандиттері Хеней қолбасшылығына (河內郡) шабуыл жасап, Луоянға қауіп төндірген кезде, Хан орталық үкіметі Чжу Цзюньді Хеней қолбасшылығының әкімшісі (太守) етіп тағайындады және оған бандиттерге шабуыл жасауға әскерлерді басқаруды тапсырды. Кейін Чжу Цзюнь келесі лауазымдарды атқарды: Үй шаруашылығы кеңесшісі (光祿大夫), Қала қақпаларының полковнигі (城門校尉) және Хэнаньдың интенданты (河南尹). 189 жылы соғыс әміршісі Донг Чжуо Император Линнің өлімінен кейін пайда болған саяси вакуумды пайдаланып, Хан орталық үкіметін бақылауға алды және оған үстемдік етті. Ол Чжу Цзюньнен қорқыныш сезінді, себебі император сарайында оның тәжірибелі генерал және жоғары лауазымды адам ретінде беделі зор болды. 190 жылы соғыс иелерінің коалициясы орталық үкіметті Донг Чжуодан босату және Император Сяньды оның билігінен құтқару үшін Донг Чжуоға қарсы науқан бастады. Донг Чжуо қорқып, императорлық астананы Луояннан батысқа, Чанъаньға көшіруді жоспарлады. Чжу Цзюнь бұл жоспарға қарсы болды, бірақ Донг Чжуо оны жүзеге асырды. Ол Чжу Цзюньден қорқып, оны жоюды қалағанмен, Император Сянь атынан Чжу Цзюньді министр-кочман (太僕) етіп тағайындады. Чжу Цзюнь бұл тағайындаудан бас тартты. Донг Чжуо Император Сяньмен Чанъаньға кеткеннен кейін, императордың поддандылары мен Луоян тұрғындары Чжу Цзюнь Луоянда қалды және Донг Чжуоға қарсы коалициямен байланыста болды. Бірақ Донг Чжуо кері оралып, оған шабуыл жасай қояды деп қорқып, ол қызметін тастап, оңтүстікке, Цзин провинциясына қашты. Донг Чжуо Луоянды қорғау үшін Ян Иді (楊懿) Хэнаньдың интенданты етіп тағайындады. Чжу Цзюнь бұл туралы естігенде, Цзин провинциясынан әскерлер жинап, Луоянға шабуыл жасап, Ян Иді қуды. Осы кезде Донг Чжуо императорлық астананы Чанъаньға көшіруге бұйрық бергендіктен, Луоянның көп бөлігі өртке түсті, сондықтан Чжу Цзюнь Чжунму округінде (中牟縣) гарнизон құрды. Чжу Цзюнь түрлі аймақтық шенеуніктермен және соғыс иелерімен байланысқа шығып, Донг Чжуоға шабуыл жасауға оларды шақырды. Сюй провинциясының губернаторы Тао Цянь Чжу Цзюньге көмекке әскер жіберді және тіпті Чжу Цзюньді арбалар мен ат әскерінің генерал (車騎將軍) қызметіне тағайындауды ұсынды. Бірақ Чжу Цзюнь Донг Чжуоның қолбасшылары Ли Цзюэ мен Го Сиден жеңіліске ұшырады, сондықтан ол батысқа қарай жылжуға мүмкіндік таппады және Чжунму округінде қалды. 192 жылдың мамырында Донг Чжуоның қолбасшысы Лю Бу Чанъаньда Донг Чжуоны өлтірді, содан кейін Хан орталық үкіметі Ван Юньдің бақылауына көшті. Бірақ бірнеше айдан кейін Донг Чжуоның бұрынғы ізбасарлары (Ли Цзюэ мен Го Си бастаған) Чанъаньға шабуыл жасап, орталық үкіметті бақылауға алды. Осы кезде Чжу Цзюнь әлі де Чжунму округінде орналасқан еді. Тао Цянь басқа аймақтық шенеуніктермен және соғыс иелерімен байланысқа шығып, Чжу Цзюньді Бас ұстаз (太師) етіп тағайындауды ұсынды, оның басшылығымен Чанъаньға шабуыл жасап, Император Сяньды Ли Цзюэ мен Го Сидің билігінен босатуды жоспарлады. Сонымен қатар, Ли Цзюэ мен Го Си де Чжу Цзюньді өз жақтарына көшіруге тырысты: олар Император Сянь атынан оған бұйрық жіберіп, Чанъаньға барып, орталық үкіметте министр-кочман (太僕) болып қызмет етуге бұйырды. Чжу Цзюнь бұл Ли Цзюэ мен Го Сидің әрекеті екенін білгенімен, император атынан келгендіктен бұйрыққа бағынды. 193 жылдың шілдесінде Чжу Цзюнь Чжоу Чжунның (周忠, Чжоу Юдің туысы) орнына Бас қолбасшы (太尉) болып тағайындалды және жазу шеберлерінің істерін басқарушы (錄尚書事) лауазымын қосымша атқарды. Келесі жылы ол қызметтен алынып, Хангу өткелін қорғау үшін әрекеттік атты әскердің генералы (驃騎將軍) болып тағайындалды. 195 жылдың басында Чжу Цзюнь Хангу өткеліне аттанғанға дейін Ли Цзюэ мен Го Си арасында қақтығыс болды, олар Чанъань көшелерінде бір-біріне шабуыл жасады. Чжу Цзюнь Чанъаньда қалды және оны Қаржы министрі (大司農) етіп тағайындады. Осы уақытта Ли Цзюэ Го Сиді қорқыту үшін Император Сяньды кепілге алды, ал Го Си Ли Цзюені қорқыту үшін императордың поддандыларын кепілге алды. ...

Отбасы

Чжу Цзюньнің Чжу Хао (朱皓) деген ұлы болды, оның әдепті аты Вэньмин (文明) еді. Чжу Хао Южанг әкімшілігінде (豫章郡) қызмет етті. Ол әкесі қайтыс болған жылдың өзінде Зе Ронгтың қолынан қаза тапты.

Үш патшалықтың романсында

Чжу Цзюнь – 14 ғасырдағы «Үш патшалықтың романсы» тарихи романының кейіпкері.