Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бір жасушалы организмдер туысы
Genus of single celled organisms
Сапролегия – су саңылауларының туысы, олардың ерекше ақ немесе сұр түсті талшықты жабындарынан кейін көбінесе мақта тәрізді саңылаулар деп аталады. Қазіргі таксономия Сапролегияны гетероконттардың Сапролегниялар қатарына жатқызады.
Saprolegnia is a genus of water moulds often called cotton moulds because of the characteristic white or grey fibrous patches they form. Current taxonomy puts Saprolegnia as a genus of the heterokonts in the order Saprolegniales.
Әдет-ғұрыптар
Сапролегния, көптеген оомицеттер сияқты, сапротроф және некротроф болып табылады. Әдетте балықтардың қалдықтарымен немесе басқа өлген жасушалармен қоректенсе, жарақат алған жандарды да пайдаланады. Бұл инфекция оомикоз деп аталады. Сапролегния температураның кең диапазонына төзімді, бірақ салқын температурада көбірек таралған. Көбінесе тұщы суда кездеседі, бірақ тұзды және ылғалды топыраққа да төзімді. Сапролегния жіпшелері (гифа) ұзын, дөңгелек ұштары бар және зооспораларды қамтиды. Сапролегния көбінесе бір немесе бірнеше түрден тұратын колониялар түзеді. Олар бірінші кезде жеке гифалардың массасын құрайды. Гифалардың массасы микроскопсыз көруге жететіндей болғанда, оны мицелий деп атайды. Колониялар көбінесе ақ түсті болады, бірақ талшықты массаға сіңген бактериялар немесе басқа қалдықтардың әсерінен сұр түске өтуі мүмкін.
Saprolegnia, like most oomycetes, is both a saprotroph and necrotroph. Typically feeding on waste from fish or other dead cells, they will also take advantage of creatures that have been injured. An infection is known as oomycosis. Saprolegnia is tolerant to a wide range of temperature, , but is more prevalent in lower temperatures. While it is found most frequently in freshwater, it will also tolerate brackish water and even moist soil. Saprolegnia filaments (hyphae) are long with rounded ends, containing the zoospores. Saprolegnia generally travels in colonies consisting of one or more species. They first form a mass of individual hyphae. When the mass of hyphae grows large enough in size to be seen without use of a microscope, it can be called a mycelium. Colonies are generally white in color, though they may turn grey under the presence of bacteria or other debris which has become caught in the fibrous mass.
Көбею
Оның жыныстық және жыныстық емес көбеюді қамтитын диплоидты өмір циклы бар. Жыныстық емес кезеңде сапролегия спорасы зооспораларды бөліп шығарады. Бірнеше минут ішінде бұл зооспора қабықтанып, өніп, тағы бір зооспораны бөліп шығарады. Бұл екінші зооспораның ұзақ циклы бар, оның кезінде таралудың көп бөлігі жүзеге асады; ол полипланетизм деп аталатын процесте қабықтанып, жаңа спораны бөліп, қолайлы субстрат тапқанға дейін осыны жалғастырады. Қолайлы орта табылган кезде, спораны қоршап тұрған түктер субстратқа бекіп, осылайша жыныстық көбею кезеңі басталады. Полипланетизмнің осы кезеңінде сапролегия инфекция тудыруға қабілетті; ең патогенді түрлердің түктерінің ұштарында инфекциялық қабілетін күшейту үшін кішкентай ілмектер болады. Бір рет берік бекітілгеннен кейін жыныстық көбею еркек және әйел гаметангиум, сәйкесінше антеридия және огонияның түзілуімен басталады. Олар ұрықтану түтіктері арқылы бірігіп, қосылады. Пайда болатын зигота ооспора деп аталады.
It has a diploid life cycle which includes both sexual and asexual reproduction. In the asexual phase, a spore of Saprolegnia releases zoospores. Within a few minutes, this zoospore will encyst, germinate and release another zoospore. This second zoospore has a longer cycle during which most dispersal happens; it will continue to encyst and release a new spore in a process called polyplanetism until it finds a suitable substrate. When a suitable medium is located, the hairs surrounding the spore will lock onto the substrate so that the sexual reproduction phase can start. It is also during this stage of polyplanetism that the Saprolegnia are capable of causing infection; the most pathogenic species have tiny hooks at the end of their hairs to enhance their infectious ability. Once firmly attached, sexual reproduction begins with the production of male and female gametangium, antheridia and oogonium respectively. These unite and fuse together via fertilization tubes. The zygote produced is named an oospore.
Инфекцияның ерекшеліктері
Сапролегния көбінесе екіншілік патоген болып табылады, бірақ тиісті жағдайларда біріншілік патоген ретінде де әрекет ете алады. Ол ең көп кездесетіні – табиғатта да, аквариумдарда да балықтарда. Сапролегния терінің некрозы арқылы иесінің бетіне мақта тәрізді қабықша түрінде таралады. Көбінесе эпидермис қабаттарында болғанымен, бұл саңырауқұлақ нақты тінді таңдамайды. Сапролегния инфекциясы көбінесе өлімге алып келеді, соңында гемодилюцияны тудырады, бірақ өлімге дейін өтетін уақыт инфекцияның бастапқы орнына, өсу жылдамдығына және организмнің инфекция стресіне төтеп беру қабілетіне байланысты өзгереді. 1970 және 1980 жылдардағы Батыс Еуропа өзендеріндегі лосось және жылжымалы форельдің кең ауқымды қырылуы UDN індеті кезінде, көбінесе екіншілік сапролегния инфекцияларынан туындаған болуы мүмкін. Тарихи мәліметтер Австралияның тұщы су балықтарына әсер ететін Сапролегния түрінің 1800 жылдары экзотикалық лосось тұқымдас түрлерімен бірге әкелінген штамм болуы мүмкін екенін көрсетеді.
Saprolegnia is generally a secondary pathogen, though in the right circumstances, it can act as primary. It most frequently targets fish, both in the wild and in tank environments. Through necrosis of the skin, Saprolegnia will spread across the surface of its host as a cotton like film. Though it often stays in the epidermal layers, the mould does not appear to be tissue specific. A Saprolegnia infection is usually fatal, eventually causing hemodilution, though the time to death varies depending on the initial site of the infection, rate of growth and the ability of the organism to withstand the stress of the infection. The extensive mortalities of salmon and migratory trout in the rivers of western Europe in the 1970s and 1980s in the UDN outbreak were probably almost all ultimately caused by the secondary Saprolegnia infections. Historical evidence suggest the Saprolegnia species affecting Australian freshwater fish may be an introduced strain, imported in the 1800s with exotic salmonid species.