Кіріспе
Авоцет желісі – Англияның Девон графтығында Эксетер мен Эксмұтты байланыстыратын темір жол желісі. Ол бастапқыда Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолы компаниясымен салынған және тарихи тұрғыдан Эксмұт тармағы темір жолы деп белгілі болған. Желінің шамамен жартысы Экс сағасының бойымен өтеді, Топшамнан (Эксмұт жағынан) Экмутқа дейін, сағаға көрініс ашады. Бұл желіге Экс сағасында мекендейтін аққанат авоцет құсының аты берілген.
Тарих
Желі 1861 жылы салынды, Эксетер қаласын және Эксмут портымен байланыстырды. Екі теміржол компаниясымен екі кезеңде салынған, бірақ біртұтас жүйе ретінде жұмыс істеді.
Жалған бастамалар сериясы
Эксетер қаласы Девондағы Эксе өзенінде орналасқан, бірақ өзен қалаға дейін кеме жүзуге қолайлы емес. Эксмут, өзеннің шығыс жағалауында, сағасында, оңтүстікке қарай он бір шақырым қашықтықта, теміржолдар мен сенімді жолдар пайда болғанға дейін, жағалау арқылы тауар жеткізілімі үшін маңызды нүкте болды, ал ондағы порттың маңызы артты. Эксетерден тек төрт шақырым қашықтықтағы Топшам да өзеннің шығыс жағалауында орналасқан. Эксетер кеме каналы бұл мәселені шешу үшін XVI ғасырда салынған, бірақ каналды пайдалану ыңғайсыз болды және тек шағын кемелерге ғана шектелді. 1825 жылы Эксетер саудагерлері Эксмуттан қалаға теміржол құру мүмкіндігін талқылау үшін жиналды. Ол кезде жақын маңда басқа теміржол болған жоқ, және желіні жалғастыру туралы да ой жоқ еді. Алайда, құны 50,000 фунт стерлингке бағаланған ұсыныс, Эксетер қаласының кеңесі каналды оңтүстікке қарай, Топшамға қарсы Торфқа дейін ұзартуға келіскенде тоқтатылды, бұл 400 тонналық кемелерге өзен арнасының қиын бөлігінен өтіп, каналдың басына жетуге мүмкіндік берді. 1845 жылы "Теміржол қызы" өзінің шыңында болды, және сол жылдың тамызында "Эксетер-Топшам-Эксмут теміржолы" жобасының екі ұқсас нұсқасы жарияланды. Бірнеше айдан кейін Ұлы Батыс теміржолы "Ұлы Батыс және Эксетер, Топшам және Эксмут торабы теміржолы" туралы мәлімдеме жасады, ал Оңтүстік Девон теміржолы да мәлімдеме жасады, ол Экминстер сорғы станциясынан атмосфералық қуатпен жұмыс ілейтін кең табанды желіні, канал арқылы және Экс өзені арқылы 14 тіреуішті виадук арқылы Топшамға, содан кейін Эксмутқа дейін салуды ұсынды. Қаржылық ажір жойылды, ал алғашқы ұсыныс – қазіргі Эксетер орталық станциясының орнында, Эксе өзенінің шығыс жағалауымен және Эксмутқа аяқталар стандартты табанды желі салу болды. Жозеф Лок инженер болып тағайындалды және 1846 жылдың 3 шілдесінде Эксетер-Эксмут теміржолына парламенттік рұқсат алынды. Алайда, жобалаушылар стандартты табанды Лондон және Оңтүстік-Батыс теміржолының (L&SWR) Эксетерге желі салуына сенген, олардың мақсаты желіні L&SWR-ға жалға беру болды. Үлкен компания Дорчестерден Эксетерге желі жоспарлап отырды, бірақ бұл кезеңде олар ұзақ маршрутты қаржылай қамтамасыз ете алмайтынын анықтады және жобаны тоқтатты, бұл E&E компаниясының перспективасын жойды, өйткені рұқсаттар аяқталды. Эксетер-Эксмут жобасының жоспарланған бағыты 1853 жылдың желтоқсанында қайта жаңғыртылды және әсіресе Эксмутта үлкен қолдау тапты, бірақ кең табанды қызығушылық оның Экминстерден өзенді виадук арқылы кесіп өтетін схемасын қайта жаңғыртумен қарсы шықты. Ол кезде кең табанды теміржолдар 1844 жылдан бері Эксетерде болған, ал 1853 жылы стандартты L&SWR Сэлсбериге дейін ғана жеткен, ол Бишопстоктан (Истли) тармақ желісімен жетті. Жергілікті тұрғындар кең табанды теміржолдарды жақсы серіктес деп санады және 1855 жылдың 2 шілдесінде Экстер-Эксмут теміржолы туралы заң қабылданды, ол Экминстерден Эксмутқа, Эксені кесіп өтетін кең табанды желіні салуға бағытталған. Желіні салудың алғашқы кезеңдері жүріп жатты және 1857 жылдың 1 тамызында компания директорлары Бристоль және Эксетер теміржолымен және Оңтүстік Девон теміржолымен өздерінің желісін жылына 3000 фунт стерлингке он жылға жалға алу туралы келісімге келгендерін мәлімдеді. Алайда, акционерлер жиналысында акционерлер құрылыс шығындарын (шамамен 94 435 фунт стерлинг) қарау үшін комитет құрды және комитет кең табандыға жалға беруді қабылдамады, желі бағытын өзгертіп, L&SWR-дің Эксетерге жоспарланған бағытына қосылуын ұсынды. L&SWR қазір Эксетерге тікелей желі салуда нақты жетістіктерге қол жеткізді, ал оның еншілес компаниясы Йеовил және Эксетер теміржолы Эксетер мен Топшам арасында тармақ желісін салуға бел буды; Эксетер және Эксмут компаниясы өз күш-жігерін Топшам мен Эксмут арасындағы бөлімге шектейді. L&SWR барлық желіде жұмыс істейді, жалпы кірістің 50% -ы тиісінше салынып жатқан аралықтарға пропорционалды. Топшам стансасының және ол жердегі кемежай желісінің шығындары бөліседі.
1903 жылдан кейінгі қызмет
1903 жылға қарай желі аяқталды, Эксетерден Эксмұтқа және Сидмут-Джанкшеннен Эксмұтқа дейінгі қадамдар салынды. 1906 жылдан бастап L&SWR көше трамвайларының бәсекелестік қатеріне жауап ретінде Эксетер аймағында Хонитонға дейінгі басты желіде булы рельс-автомобильдерді енгізді. 1906 жылдың 26 қаңтарында Лионс Холтта жаңа аялдама ашылды. (Аялдама жергілікті футбол алаңына жақындығын көрсету үшін 1946 жылдың 6 қазанында Сент-Джеймс паркі аялдамасы деп қайта аталды.) 1908 жылдың 31 мамырында Эксмұт-Джанкшен мен Топшем арасындағы желі екі еселенді. Екі Драммонд H13 класындағы булы рельс-автомобилі, №5 және №6, Хонитонға дейінгі басты желідегі жергілікті аялдамаларды жүргізіп тұрды, ал 1908 жылдың 1 маусымынан бастап олар (және, болжам бойынша, олармен бірге жүретін басқа да вагондар) Эксетер Куин-стрит пен Топшем арасындағы шаттл пойыздарын да жүргізді, әр бағытта он рейспен (жексенбі күндері бесеу). Сол күні тағы екі аялдама ашылды. Полслоу көпірі аялдамасы Эксмұт-Джанкшеннің Эксмұт жағында орналасқан; ол 1927 жылы кеңейтілді. Clyst St Mary & Digby аялдамасы ұйықтардан салынған; Дигби атау жақын жердегі ауруханаға сілтеме жасайды. Аялдама 1948 жылдың 27 қыркүйегінде жабылды. 1916 жылы Топшемге шаттл қызметі тоқтатылды және рельс-автомобильдер алынып тасталды немесе басқа жерге ауыстырылды. Эксетер Сент-Дэвидс пен Эксетер Орталық арасындағы бөлік Батыс Англия желісіндегі Оңтүстік-Батыс теміржолымен бірге пайдаланылады. 2006 және 2020 жылдар аралығында 150 немесе 153 дизельдік көп бірліктер (ДМУ) жеке немесе бірнеше рет пайдаланылды. 2007 жылдың желтоқсаны мен 2011 жылдың желтоқсаны аралығында ДМУ-лар да қолданылды. 2020 жылдан бері ол негізінен 150 немесе 166 дизельдік көп бірліктермен, 3 немесе 4 вагондық құрамда жұмыс істейді.
Between 2006 and 2020 it operated using , 150 or 153 diesel multiple units (DMUs) either singly or in multiple. Between December 2007 and December 2011 DMUs were also used. Since 2020 it has been chiefly operated using 150 or 166 diesel multiple units as 3, or 4 car formations.
Инфрақұрылым
Жол Эксетер-Сент-Дэвидстен Эксмут-жанкцияға дейін екі рельсті, бірақ одан кейін, Топшемдегі баптасқан тізбектерде пойыздар өтетін жерді қоспағанда, бір рельсті болып келеді. Жолдағы барлық қозғалыстар Эксумоуст-жанкциядағы сигнал қорабының бақылауында, ол Топшемдегі деңгейлі өткелді де, сондағы тізбекті де қашықтан басқарады.
Жолаушылар саны
Филиалдағы ең жүйрік станция – Эксумат, ол Девондағы бесінші ең жүйрік станция. Жыл сайын осы бағытты пайдаланатын жолаушылар саны артып келеді, әсіресе Digby & Sowton және St James Park станцияларында. 2002 жылдың сәуірінен басталатын жылмен 2010 жылдың сәуірінен басталатын жылды салыстырғанда, түрлі тенденциялар байқалады. Ең үлкен өсім Digby & Sowton станциясында – 157% және St James Park станциясында – 105%. Одан кейін өсім көрсеткендері: Топшам – 89%, Полслоу көпірі – 82%, Экстон – 60%, Лимпстон ауылы – 31%, ал ең азы – Эксуматта 6%. Ал осы уақытта Лимпстон командасы станциясы 33%-ға төмендеген.