Кіріспе

Америкалық генетик

Ерте өмір

Коэн Нью-Джерси штатының Перт-Амбой қаласында туған. 1956 жылы Ратгерс университетін бакалавр дәрежесімен бітірді, ал 1960 жылы Пенсильвания университетінің Медицина мектебінен медицина докторы ғылымын алды. 1967 жылы Альберт Эйнштейн медицина колледжінде постдокторант-зерттеуші болды.

Мансап

Коэн 1968 жылы Стэнфорд университетінің факультетіне қосылды. 1975 жылы медицина профессоры, ал 1977 жылы генетика профессоры болып тағайындалды. 1993 жылы ол генетиканың Кво Тинг Ли профессоры атанды. Бұл ынтымақтастық, әсіресе 1973 жылы Коэн, Чанг, Бойер және Хеллингтің «Биологиялық функционалды бактериялық плазмидтерді *in vitro* құрастыру» атты жарияланымы, гендерді біріктіру және трансплантациялау әдістерін дамытудағы маңызды кезең болып саналады. *E. coli* бактериясының әртүрлі плазмидтері сәтті біріктіріліп, *E. coli* жасушаларына қайта енгізілді, соның салдарынан бұл жасушалар жаңа генетикалық ақпаратты көшіріп, алға тасыды. Келесі эксперименттер *Staphylococcus* плазмид гендерін *E. coli*-ге трансплантациялау арқылы гендердің түрлер арасында ауыстырылуы мүмкін екенін көрсетті. Бұл жаңалықтар генетикалық инженерияның тууына себеп болды және Коэнге 1980 жылы «бактериялық плазмидтерді зерттеудегі шығармашылығы мен табандылығы, жасуша генетикасын зерттеудің жаңа мүмкіндіктерін ашқаны және рекомбинантты ДНҚ әдістемесінің биологиялық перспективасын қалыптастырғаны» үшін Альберт Ласкердің негізгі медициналық зерттеулер сыйлығынан бастап бірқатар маңызды наградалар әкелді. 1978 жылдан 1986 жылға дейін Коэн Стэнфордтың генетика кафедрасының меңгерушісі болды. 1970-ші және 1980-ші жылдары Коэн ДНҚ технологиясының әлеуетті пайдасын белсенді түрде қолдады. Ол сондай-ақ 1975 жылы рекомбинантты ДНҚ тақырыбындағы Асиломар конференциясына қатысты және кездесудің жүргізілу тәсілі мен атмосферасына наразы болды. АҚШ үкіметі ДНҚ зерттеулері үшін саясатты әзірлеуге тырысқан кезде Коэн рекомбинантты ДНҚ мәселесінде белсенді түрде пікір білдірді. Коэн Балтимор-Кэмпбел ұсынысын қолдап, кейбір зерттеулер үшін ұсынылған қауіпсіздік деңгейлерін тәуекелдің аздығына байланысты төмендету керектігін, ал ұсыныс «стандартты тәжірибе кодексі» болуы керек екенін айтты. Бүгінде Коэн Стэнфорд университетінде генетика және медицина профессоры болып жұмыс істейді, ол жасушаның өсуі мен дамуына қатысты, соның ішінде плазмидтердің мұрагерлік және эволюция механизмдеріне қатысты түрлі ғылыми мәселелерді зерттейді. Ол, әсіресе, бактерия штаммдары арасында «секіріп» жүре алатын транспозон сияқты жылдам генетикалық элементтерді зерттейді. Ол эукариоттық жасушалардағы гендердің мінез-құлқын зерттеу үшін «репортерлік гендерді» пайдалану арқылы әдістер әзірледі.

Плазмид pSC101

Стенли Коэн мен Герберт Бойер 1973 жылы генетикалық инженерияның алғашқы эксперименттерінің бірін жасады. Олар бақаның рибосомалық РНК генін бактериялық жасушаларға көшіруге және олардың оны экспрессиялауына мүмкіндік берді. Бірінші кезекте, олар Escherichia coli үшін химиялық клеткалық трансформация әдісін әзірледі, содан кейін pSC101 деп аталған вектор болатын плазмид құрастырды. Бұл плазмидте EcoRI рестрикциялық ферментінің бір орны және тетрациклинге төзімділік гені болды. EcoRI рестрикциялық ферменті бақа ДНК-сын кішкентай сегменттерге бөлу үшін қолданылды. Келесіде, бақа ДНК фрагменттері EcoRI-мен де кесілген плазмидпен біріктірілді. ДНК сегменттерінің тұйық ұштары біріне-біріне сәйкес келді және кейін ДНК лигаза қолданылып біріктірілді. Плазмидтер E. coli штаммына көшіріліп, тетрациклин қосылған ортаға егілді. Тетрациклинге төзімділік генін қамтитын плазмидті сіңірген жасушалар өсіп, бактериялар колониясын құрады. Осы колониялардың кейбіреулері бақаның рибосомалық РНК генін тасымалдайтын жасушалардан тұрды. Содан кейін ғалымдар өсуден кейін пайда болған колонияларды бақаның рибосомалық РНК-ның бар-жоғын анықтау үшін тексерді.

Патенттер

Коэн мен Бойер бастапқыда өз жұмыстарына патент алуға қызығушылық танытпаған. 1974 жылы олар Стэнфорд университеті арқылы бірлескен патенттік өтінімді беруге келісті, бұл екі университетке де пайда әкелді. Бойер-Коэн процесіне үш патент берілді: біреуі нақты процесс үшін (1980), біреуі прокариоттық жандар үшін (1984) және біреуі эукариоттық жандар үшін (1988). Лицензиялар "шамалы төлем" негізінде берілді. Дегенмен, Бойер-Коэн патенттері өте кең ауқымды болғандықтан даулы болды, себебі олар гендік тігудің негізгі технологиясын қамтиды және 1980-ші жылдары патенттердің күшін жоюға көптеген талаптар түсті. Бұл патенттер ерекше болды, өйткені олар молекулалық биотехнология саласындағы барлық басқа патенттерден басым тұрды, және тағы басқа ешбір сала мұндай кең қамтуға ие патенттерге ие болған емес. Бұл сондай-ақ әлемдегі басқа университеттерге өздерінің ғылыми қызметкерлерінің ғылыми жұмыстарының коммерциялық құндылығын түсінуге көмектесті.

Nuredis-тің алаяқтық ісі

2018 жылы Коэн биотехнологиялық компания Nuredis инвесторларын адас тұрғызып, Ханттингтон ауруына қарсы өзі ашқан дәріге қатысты FDA мақұлдамауы туралы мәліметтерді жасырғаны үшін Кристофер Алафи тарапынан сотқа берілді. Ұзақ сот процесінен кейін Коэн "нақты алаяқтық пен алдаудың бір түрі" деп танылды және ол инвесторларды қасақана алдағандығы үшін кінәлі деп табылмайынша, сотта жалған куәлік бергенін мойындады. Коэн жасаған дәрі 1976 жылы FDA тарапынан қатерлі жағымды әсерлеріне байланысты кері тартылды, оның салдарынан кейбір жағдайларда аяқ-қолдар жоғалып, тіпті өлімге әкелді. Коэн өтемақы ретінде 29,2 миллион доллар төледі.