Солтүстік-Батыс Территориялардағы Алмаз Кеніші

Кіріспе

Диавик алмаз кеніші – Канаданың Солтүстік-Батыс аумақтарындағы Солтүстік құл аймағында, Йеллоунайф қаласының солтүстік-шығысында орналасқан алмаз кеніші.

Сипаттама

Диавик алмаз кеніші – қашық, субарктикалық ландшафтта орналасқан өнеркәсіптік кешен. Ол Лак-де-Грас кимберлиттік алабымен байланысты төрт кимберлит түтігінен тұрады және Лак-де-Грас көліндегі, бейресми түрде Шығыс арал деп аталатын аралда орналасқан. Бұл Арктикалық шеңберден оңтүстікке қарай орналасқан. Төмендегі 2015 жылғы спутниктік суретте екі негізгі ашық карьер, тас қалдықтарының жиынтығы және Боинг 737 және C130 Hercules сияқты ұшақтарды қонуға қабілетті ұшу-қону жолағын көруге болады. Кешенде сондай-ақ өңдеу, электр станциясы және қазандықтар, жанармай резервуарлары, су және сарқынды суды тазартатын қондырғылар, техникалық қызмет көрсету шеберханасы, әкімшілік ғимараттар мен жұмысшыларға арналған тұрғын үйлер де бар. Ол мұзды жолмен және 1595,32 метрлік шағыл ұшу-қону жолағы бар Диавик әуежайы арқылы оңтүстікке қарайғы елді мекендермен байланысты, бұл жолаққа Боинг 737 реактивтік ұшақтары тұрақты түрде қонады.

Коммерциялық маңызы

Кен орны Rio Tinto Group (60%) және Dominion Diamond Corporation (40%) бірлескен кәсіпорнына тиесілі, ал оны Rio Tinto Group еншілес компаниясы Diavik Diamond Mines Inc., Yellowknife қаласында орналасқан, басқарады. Коммерциялық өндіріс 2003 жылы басталды, кен орнының қызмет ету мерзімі 16-дан 22 жылға дейін болады деп күтілуде. Бұл аймақтық экономиканың маңызды бөлігіне айналып, 1000 адамды жұмыспен қамтиды және жыл сайын шамамен 7 миллион карат алмаз өндіреді.

Тарих

Бұл аймақ 1992 жылы зерттелді, құрылыс 2001 жылы басталды, ал өндіріс 2003 жылдың қаңтарында басталды. 2006 жылы Йеллоунайфтан Диавик шахтасына және көрші шахталарға дейінгі мұз жолы кеш қатып, ерте еріді. Диавик кеніші 2006 жылдың қалған бөлігінде қажетті барлық жабдықты тасымалдауға үлкермеді, себебі жол жабылып, қалған жабдықты әуемен жеткізуге мәжбүр болды. Жыл сайынғы мұз жолымен жабдықтау жоспарланғандай аяқталды. 2007 жылдың 5 шілдесінде жеті тау-кен компаниясынан құралған консорциум, оның ішінде Rio Tinto, Батерст шығанағында терең су портын салу үшін экологиялық салдарын зерттеуге демеушілік ететінін жариялады. Олардың жоспарларына портты кен орындарымен байланыстыратын жол салу кіреді. Порт 25 000 тоннаға дейін сыйымдылығы бар кемелерге қызмет көрсетеді. 2010 жылдың наурыз айында кен орнында жер астынан кен қазу жұмыстары басталды. 2012 жылдың қыркүйегінде ашық карьерден жер астына көшу толығымен аяқталды. 2012 жылдың қыркүйегінде Diavik Солтүстік-Батыс территорияларындағы алғашқы ірі жел электр стансасының құрылысын аяқтады. Төрт турбинадан тұратын, 9,2 мегаватттық станса Diavik кенішінің жылдық қуат қажеттілігінің 11 пайызын қамтамасыз етеді және 98% тиімділікпен жұмыс істейді. Дизель отынының үнемделуі жылына шамамен. Diavik өзінің қашық орналасқан, желіге қосылмаған шахтасында әлемдегі ең ірі жел-дизельді гибридтік электр стансасын пайдаланады. Жел электр стансасы, температурасы төмендеген кезде де жұмыс істей алады, бұл суық климаттағы жаңару энергиясының жаңа стандартын белгілейді. 2015 жылы A21 деп аталатын төртінші кимберлит құбырлы кен орнын игеруге 350 миллион АҚШ доллары бөлінді. A21 тас бөгетінің құрылысы (басқа үш кен орны сияқты, A21 кимберлит құбыры Лак-де-Грастың суы аз тереңдігінде орналасқан) 2018 жылы аяқталуы күтілуде, ал алғашқы алмастар сол жылдың күзінде күтілуде. Бөгет салу үшін Diavik A154 және A418 бөгеттерін салу кезінде қолданылған технологияларды пайдаланады. 2015 жылдың желтоқсан айында Rio Tinto 187,7 караттық Diavik Foxfire алмасының табылуын хабарлады, бұл Канадада табылған ең ірі тас алмастардың бірі. Diavik Foxfire жергілікті Noi?eh Kwe деген атқа ие болды, бұл Тличо тайпасының тілінде карибудың өтетін жерін білдіреді. 2018 жылдың қазан айында кен орнында 552 караттық сары алмас табылды. Бұл Солтүстік Америкада табылған ең үлкен алмас. 2024 жылдың 23 қаңтарында Fort Smith әуежайынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай Northwestern Air чартерлік рейсі апатқа ұшырады, нәтижесінде алты адам қаза тауып, біреуі жарақат алды.

The area was surveyed in 1992 and construction began in 2001, with production commencing in January 2003. In 2006, the ice road from Yellowknife to the Diavik mine, and neighbouring mines, froze late and thawed early. The Diavik mine was unable to truck in all the supplies needed for the rest of 2006 before the road closed and arrangements had to be made to bring the remainder of the supplies in by air. Subsequent annual ice road resupply has been completed as planned. On July 5, 2007, a consortium of seven mining companies, including Rio Tinto, announced they are sponsoring environmental impact studies to construct a deep water port in Bathurst Inlet. Their plans include building a road connecting the port to their mines. The port would serve vessels of up to 25,000 tonnes. In March 2010, underground mining began at the mine. The transition from open pit to underground mining was completed in September 2012. In September 2012, Diavik completed construction of the Northwest Territories' first large scale wind farm. The four turbine, 9.2 megawatt facility provides 11 per cent (2015) of the Diavik mine's annual power needs and operates at 98% availability. Diesel fuel offset is about per year. Diavik operates the world's largest wind diesel hybrid power facility at its remote off grid mine. The wind farm, operational down to , sets a new benchmark in cold climate renewable energy. In 2015, $US350 million was announced to fund the exploitation of a fourth kimberlite pipe ore body, known as A21. Construction of the A21 rockfill dike (like the other three ore bodies, A21 kimberlite pipe is under shallow waters of Lac de Gras) is expected to be complete in 2018 with first diamonds expected in the fall of that year. To build the dike, Diavik will use the same technologies as were used to build the A154 and A418 dikes. In December 2015, Rio Tinto announced discovery of the 187.7 carat Diavik Foxfire diamond, one of the largest rough gem quality diamonds ever produced in Canada. The Diavik Foxfire was bestowed an indigenous name, Noi?eh Kwe, which, in the Tlicho First Nation language means caribou crossing stone. In October 2018, a yellow diamond of 552 carat was found at the mine. This is the largest diamond ever found in North America. On January 23, 2024, a Northwestern Air charter flight carrying workers to the mine crashed shortly after takeoff from Fort Smith Airport, killing six people and injuring one.