Кіріспе

Брук Пойнт муниципалитеті, ресми түрде Брук Пойнт муниципалитеті, Филиппиннің Палаван провинциясындағы бірінші санаттағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 73 994 адамды құрайды. Лао-цзы жемісі, бұрын әлемдегі ең ірі інжу-маржан деп есептелген, 1934 жылдың 7 мамырында оның суларында табылған.

Этимология

Брук нүктесі Джеймс Бруктың есімімен аталады, ол Саравақтың "бірінші ақ раджасы" және Брук әулетінің негізін қалаушы деп сипатталған. Оның саяхаттарының бірінде ол Сулу сұлтандығының билігінде болған палауэностар мен мұсылмандар тұратын ұзын, тар жерге созылған аралдың төбесіне қонған деген сенім бар. Американдық үкім кезінде американдық барлаушылар бұл жерді Брук нүктесі деп атады. Қазіргі таңда бұл атау сынға түсіп, кейбір адамдар муниципалитетке берілген атауды "аққа табыну" деп, ал филиппин егемендігінде отаршылдық көзқарастың сақталуын айтады. Әкімшілік қызметкерлері де муниципалитеттің бастапқы атауы – Бонбонның (кейде Бон Бон деп жазылады) қайта жаңартылуын талап етуде.

Тарих

1949 жылғы 28 маусымда Брук-Пойнт, бұрынғы муниципалды округ, сол кездегі президент Эльпидио Кириноның № 232 атқару бұйрығымен муниципалитет мәртебесіне ие болды. Брук-Пойнтқа алғаш қоныстанған отбасылар – Виллапа, Родригес, Сетиас, Валенсия, Аспирас, Арзага және Эдвардс отбасылары.

География

Брук нүктесі Палаван аралының оңтүстік-шығыс бөлігінде, Пуэрто-Принсесадан орналасқан. Оның жалпы жер ауданы Палаванның бойымен шамамен созылады. Брук нүктесі солтүстікте Софронио Эспанола, оңтүстікте Батараза, батыста Ризал және шығыста Сулу теңізімен шектеседі. Бұрын Батараза, Софронио Эспанола және Ризал мен Кесонның бір бөліктері Брук нүктесінің құрамында болған.

Демография

2020 жылғы санақта Брук Пойнт халқының саны 73 994 адамды құрады, халық тығыздығы .

Дін

Қаланың көп бөлігі христиан дінін ұстанады, сонымен қатар мұсылман халқы да көптеп кездеседі. Көбінесе католиктер. Басқа христиан діндеріне Church of God International мүшелері, Iglesia ni Cristo, Ехоба куәгерлері, Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі (LDS Church) және тағы да басқалары кіреді. Католик шіркеуі қала орталығынан солтүстікке қарай орналасқан, ал евангелистік христиан шіркеулері – Евангелие залы (қала орталығынан солтүстікке қарай), Iglesia ni Cristo (муниципалдық ғимараттан оңтүстікке қарай), Church of Christ International ғимараты Ескі лагерьде, ал LDS шіркеуінің ғибадатханасы Эдвардс ауданында орналасқан.

Экономика

Брук Пойнт – Пуэрто-Принсесадан басқа Палаванның маңызды экономикалық орталықтарының бірі, сондай-ақ Нарра, Корон және Куйо қалаларымен бірге. Қалада «Land Bank» және Брук Пойнт ауылдық банкі сияқты бірнеше банк орналасқан. «Western Union» және «MoneyGram» сияқты ақша аудару компанияларының да қалада филиалдары бар. «M Lhullier», «Cebuana Lhuillier» және тағы да басқа кепілханалар жұмыс істейді. Қалада «Mercury Drug» және жалпы дәріхана да бар. Коммерциялық кәсіпорындар гүлденуде. Қаланың орталық бөлігінде көптеген орташа көлемді дүкендер орналасқан. Қызмет көрсету секторы да көптеген коммерциялық мекемелердің өсуімен қатар дамып келеді. Қала экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына негізделген. Қалада көп мөлшерде күріш, копра және жүгері өндіріледі. Пальма майы индустриясы оңтүстіктегі Манит ауылында орналасқан. Палаванның көптеген қалаларынан айырмашылығы, Брук Пойнтта жергілікті және шетелдік туристерді қызықтыратын ақ және таза жағажайлар жоқ. Бірақ, мол тәтті су ресурстарының арқасында, қала провинциядағы ең өнімді ауыл шаруашылығы аймақтарының бірі болып табылады. Көптеген жемістер мен көкөністер мол өседі. Бұдан өзге, қала Филиппиннің Оңтүстік-Шығыс Азияға қақпасы болып саналады. Сабахқа жақын орналасқандығы стратегиялық артықшылық, бірақ инфрақұрылымның жетіспеуі және Малайзия мен Филиппин арасындағы үкіметаралық келісім қаланың сауда орталығы болуына кедергі келтіреді. Қаланың мұсылман және христиан тұрғындарының көпшілігі Сабахта туыстары бар, олар арқылы Малайзиямен шамалы сауда жасалады. Қала Сабах және Брунейге жүк тасымалын жүзеге асыратын халықаралық порға айналуы тиіс.

Көлік

Брук Пойнт қаласында Манила, Минданао, Висая аралдары және Лусонның басқа да аймақтарынан келетін көптеген жүк кемелеріне қызмет ететін заманауи теңіз порты бар. Порт сонымен қатар көптеген балық аулау кемелерін қабылдайды. Малайзия, Индонезия және басқа елдерден келген сауда кемелері де бұл портқа жиі тоқтайды. Порт Маниладан және шетелден коммерциялық тауарларды, сондай-ақ Рио-Тюбаға тау-кен өнімдерін тасымалдайтын кемелер үшін де тоқтау орны қызметін атқарады. Брук Пойнт порты Филиппиннің оңтүстігіндегі ең пайдалы порттардың бірі саналады. Эль-Нидо – Батараза тас жолы қаланы құрлықтағы басқа қалалар мен муниципалитеттермен байланыстырады. Пуэрто-Принцесса мен Брук Пойнт арасындағы қатынас коммерциялық микроавтобустар, автобустар немесе джипнилер арқылы жүзеге асырылады. Ладада жекеменшік әуежай да орналасқан. Қала ішінде көліктер трициклдер мен көп орынды таксилер арқылы жүреді. Көліктің тағы бір түрі – ауыл шаруашылығында да қолданылатын "кулиглик" машинасы, ол ауылдық жерлерде кеңінен таралған.

Денсаулық сақтау

Муниципалитеттегі денсаулық сақтау мекемелеріне Оңтүстік Палаван провинциялық ауруханасы (25 төсектік екінші деңгейдегі мемлекеттік аурухана), ауылдық денсаулық сақтау бөлімі (АДБ), Барангай денсаулық сақтау станциялары (БДС), және жеке клиникалар мен ауруханалар кіреді. Сонымен қатар, стоматологиялық және оптикалық клиникалар, зертханалар мен дәріханалар да бар, олар Брук Пойнт қаласына ғана емес, сондай-ақ көршілес муниципалитеттерге де қызмет көрсетеді. Қазіргі таңда үш жеке аурухана жұмыс істейді.

Білім

Палаван мемлекеттік университетінің Брук-Пойнт қаласында кампусы бар. Бұдан өзге, қалада бірнеше техникалық және кәсіптік курстар ұсынатын Оңтүстік Палаван колледжі де орналасқан. Брук-Пойнт қаласында 9 орта мектеп бар. Христиандық мекеме болып табылатын Брук-Пойнт христиандық орта мектебі және Августиндіктер басқаратын Исаның қасиетті жүрегі орта мектебі қала орталығында орналасқан. Мемлекеттік орта мектептерге Брук-Пойнт Ұлттық орта мектебі, Губернатор Абуег атындағы мемориалдық және кәсіптік орта мектеп және тағы да басқалары жатады. Сонымен қатар, кем дегенде 40 мемлекеттік бастауыш мектеп бар.

Медиа

Брук Пойнт қаласында үш радиостанция бар, олардың барлығы FM диапазонында хабар таратады: 104.5 Radyo Natin Brooke's Point, 95.7 Brigada News FM Brooke's Point және 89.5 Radyo Bandera News FM Brooke's Point. GMA Network-тің DYAA телеарнасы да Брук Пойнт қаласында орналасқан. Бұл қала Smart және Globe желілері сияқты бірнеше компания үшін телекоммуникация орталығы болып табылады. Интернет-кафелерге деген сұраныс артып келеді, ал жеке компьютерлердің саны да өсуде.

Қоршаған орта мәселелері

Қаланың көптеген ормандық аумақтары ауыл шаруашылығына орын беру үшін тазаланады. "Қырқу және өртеу" әдісі қаланың ішкі аймақтарында кең таралған. Қоқыс пен қалдықтарды өртеу, сондай-ақ заңсыз балық аулау жиі кездеседі. Заңсыз ағаш кесу көлемі шағын болғанымен, қаланың орман жамылғысына айтарлықтай зиян келтіреді. Шағын көлемде заңсыз үй жануарларын сату да бар. Мұналар, попугайлар және панголиндер, сондай-ақ Палаванға ғана тән көптеген жануарлар браконьерлердің қолына түсіп, елдің басқа аймақтарына және шетелге сатылады. Бұл тәжірибе кеңінен тарағанмен, көптеген жағдайлар билік органдарына белгісіз. Соңғы жылдары жергілікті билік, ұлттық үкіметпен бірлесіп, қоршаған ортаны қорғауға бағытталған бірнеше саясат пен бағдарлама қабылдады. Алайда, бейтараптық пен жемқорлық үкіметтің осы саясаттарды іске асыруына кедергі келтіреді. Қазіргі Маунт Манталингхан қорғалатын аймағында никель кенішін ашу мәселесі бойынша ұзақ жылдардан бері дау жалғасуда.