Кіріспе

7-ші армия (7. Armee) – Германия құрлық әскерлерінің Екінші дүниежүзілік соғыстағы майдандық әскері.

Шығу тегі

1939 жылы 25 тамызда Штаттгартта генерал Фридрих Доллман басқаруымен 7-ші армия құрылды. Соғыс басталғанда 7-ші армия француз шекарасын қорғады және Жоғарғы Рейн аймағындағы Вестваллды нығайтты. 1940 жылы Батыс науқанының басында 7-ші армия генерал Вильгельм Риттер фон Либтің C армия тобының құрамына кірді. 1940 жылы 14 маусымда C армия тобы XXXXI танк корпусының бронетехникалық бөлімдері Мажино желісіне шабуыл жасады. 7-ші армияның алдыңғы қатарлы бөлімдері Колмар маңына жетті, кейін француздың 2-ші армия тобының бөлімдерін Лотарингияға дейін қуды. Науқан аяқталған соң 7-ші армия Францияның шығысында орналасты. 1940 жылдың шілдесінен 1941 жылдың сәуіріне дейін 7-ші армия Францияның оңтүстік-батысындағы жағалаудың бір бөлігін күзетті. 1941 жылдың 18 сәуірінен бастап 7-ші армия Бретань және Нормандиядағы жағалау қорғауға жауапты болды. 1944 жылдың ортасына қарай 7-ші армия Эрвин Роммельдің B армия тобының құрамына кірді.

Нормандия

1944 жылғы 6 маусымда ("D күні") Батыс Одақтастарының Нормандияға түсуі кезінде 7-ші армияның штаб-пәтері Ле-Ман қаласында орналасқан болатын. Д-күнінен кейін Одақтастардың ниеттеріне қатысты неміс жоғарғы басшылығындағы белгісіздікке байланысты, 7-ші армия Нормандиядағы алғашқы шайқастардың көп бөлігін жүргізді, бірақ кейіннен "Батыс панцер тобы" армияны күшейтті. 15-ші армия Па-де-Кале аймағында қалды, Одақтастардың тағы бір десантын күтіп. 18 маусымға дейін 7-ші армия 97 000 әскерін, оның ішінде бес генералдан жоғалтты. 28 маусымда армия командирі генерал Доллман жүрек талмасынан қайтыс болды. Одақтастардың үздіріспес қысымы астында 7-ші армия Нормандиядағы тікпарықтар аймағынан баяу-баяу кері шегінуге мәжбүр болды. Соңында, 1944 жылғы шілде айының соңындағы "Кобра" операциясында 7-ші армияның әлсіреген сол қанаты Одақтастардың ауқымды әуе шабуылынан қиратылып, содан кейін АҚШ-тың 1-ші армиясы шабуылдап, жеңді. АҚШ әскерлерінің майдан желісіндегі осы жарықтарды пайдалануы немістерді кері шегінуге мәжбүр етті, содан кейін сәтсіз қарсы шабуылға түсті, нәтижесінде 7-ші армия Фалез қалтасында дерлік жойылды. Ауыр жабдықтарының қалған бөлігін тастап, 7-ші армияның қираған қалдықтары Фалез қалтасынан қашып, Германия шекарасына қарай шығысқа шегінді. 7-ші армияның көптеген аман қалған мүшелері қыркүйек айының басында Монс қалтасындағы шайқаста тұтқындалды. 1944 жылғы күзінде 7-ші армия Бельгия мен Люксембург шекарасындағы Эйфель аймағында қорғаныс позициясын қабылдады, ал Гитлер Батыс майданындағы қысқы шабуылға күш жинады.

Армения шайқасы

Арденн шайқасы кезінде ол алты жаяу әскер (9-шы, 79-шы, 212-ші, 276-шы, 340-шы, және 352-ші халықтық гренадиер) дивизиясынан, бір танк-гренадиер (15-ші) дивизиясынан, бір парашютші (5-ші) дивизиясынан және бір танк/танк-гренадиер (Фюрер гренадиер) бригадасынан тұрды. Оның міндеті – 5-ші танк армиясының оңтүстік қанатын және бүкіл Арденн шабуылын қорғау болды. Шабуылға қатысқан басқа екі неміс армиясы сияқты, 7-ші армия да ауыр шығынға ұшырады. 7-ші армия АҚШ 3-армиясының солтүстікке жасаған шабуылына қарсы тұрды, бірақ генерал Джордж С. Паттонның Бастонье және Хуффализеге қарай жасаған шабуылын тоқтатуға ақыры жете алмады. Дегенмен, 7-ші армия қоршаудан құтылып, қайтадан Батыс қабырғасына шегінді.

Германия

1945 жылдың қаңтар айында АҚШ-тың 3-армиясы шығысқа шабуыл жасап, 7-армияны Трир аймағынан Кобленц аймағына қайта шегінуге мәжбүр етті. АҚШ-тың күшейтілген қысымымен 7-армия Майнц және Мангейм төңірегіндегі аймақтар арқылы шегінуге мәжбүр болды. 1945 жылдың наурыз және сәуір айларында Германияның орталық бөлігінде АҚШ-тың әскерлерінің ілгерілеуін тоқтатуға мүмкіндік болмағандықтан, 7-армия Майн және Лан өзендерінің аңғарлары арқылы, Шпессарт төбелерінен, Фулда, Гота қалалары арқылы және содан кейін Тюрингия орманы арқылы Лейпциг пен Хоф аралығындағы аймаққа шегінуін жалғастырды.

Бас тарту

7-ші армия 1945 жылдың 8 мамырында Бавария орманы және Батыс Богемия аймағында АҚШ-тың 3-ші армиясына тәслим болды.