Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1865 жылғы американдық Азамат соғысының шайқасы
1865 battle of the American Civil War
Сельма шайқасы 1865 жылдың 2 сәуірінде АҚШ-тың Алабама штатындағы Далас округінде болды. Бұл Азамат соғысының соңғы толық айындағы Алабама және Джорджия арқылы өткен, Вильсонның шабуылы деп белгілі одақтың әскери науқанының бір бөлігі еді. 13 500 сарбаздан тұратын үш дивизиядағы атты әскерге қолбасшылық еткен Бритэт генерал-майор Джеймс Х. Уилсон 1865 жылдың 22 наурызында әскерін Алабама штатындағы Грейвли-Спрингс қаласынан оңтүстікке қарай бастап кетті. Конфедерация генерал-лейтенанты Натан Б. Форрест қарсы тұрды, бірақ Уилсон шеберлікпен жорығын жалғастырып, 1 сәуірде Эбенезер шіркеуі маңындағы шайқаста оны жеңді. Сельмаға қарай жылжуын жалғастыра отырып, Уилсон әскерін үш колоннаға бөлді. Сельма жақсы қорғалған болғанымен, одақтың колонналары қорғаныстың әртүрлі учаскелерін бұзып, конфедераттарды қаланы тапсыруға мәжбүр етті. Дегенмен, Форрест пен генерал-лейтенант Ричард Тейлор сияқты көптеген офицерлер мен сарбаздар қашып кетті. Сельма шайқасы тіпті Форресттің, кейбіреулер оны жеңіске жете алмайтын санайтын, оңтүстік аймақтарына жасалған одақтың үздіріспес әскери қимылдарын тоқтата алмайтынын көрсетті.
The Battle of Selma was fought on April 2, 1865 in Dallas County, Alabama during the American Civil War. It was part of the Union campaign through Alabama and Georgia, known as Wilson's Raid, in the final full month of the Civil War. Brevet Major General James H. Wilson, commanding three divisions of Union cavalry, about 13,500 men, led his men south from Gravelly Springs, Alabama, on March 22, 1865. Opposed by Confederate Lieutenant General Nathan B. Forrest, Wilson skillfully continued his march and eventually defeated him in a running battle at Ebenezer Church, on April 1. Continuing towards Selma, Wilson split his command into three columns. Although Selma was well defended, the Union columns broke through the defenses at separate points forcing the Confederates to surrender the city, although many of the officers and men, including Forrest and Lieutenant General Richard Taylor, escaped. Selma demonstrated that even Forrest, whom some had considered invincible, could not stop the unrelenting Union movements deep into the Southern Heartland.
Өмірбаян
1865 жылдың 30 наурызында генерал Уилсон бригадир генерал Джон Т. Крокстонның бригадасын Алабама штатының Таскалуза қаласында Конфедерацияға тиесілі барлық мүлікті жоюға жіберді. Форресттің шашыраған күштерінің күші мен орналасуын сипаттаған хабарламаларды алып жүрген Конфедерацияның курьерін ұстағаннан кейін, Уилсон Центревиллдегі Кахаба өзені арқылы өтетін көпірді қирату үшін бригада жіберді. Бұл Форресттің күш-қуатын толықтыру мүмкіндігінен айырды. Сонымен қатар, Сельма түскенге дейін аяқталмаған шайқас басталды. Форрест өз әскерін Миссисипи, Алабама және Теннесси штаттарына таратып, Орта Теннесси науқанынан кейін әскерін қайта жабдықтауға тырысты. Наурыздың соңында Форрест бірнеше күн бойы Вильсонның атты әскері оңтүстікке жылжуына дейін күштерін біріктіруге күш салды. 1 сәуір күні түстен кейін, таңғы шайқастан кейін, Уилсонның алғы шебі Эбенезер шіркеуінде Форресттің шайқас шебіне тірелді, онда Рэндольф жолы Сельмаға қарай бағытталатын басты жолмен қиылысты. Форрест өзінің барлық күштерін Вильсонға қарсы қолдануды үміттенеді. Алайда, су тасқынынан туындаған кешігулер мен жаумен бұрынғы ұрыс-керістердің салдарынан Форрест 2000-дан аз әскер жинады, олардың көпшілігі тәжірибелі емес, қарттар мен жастардан құралған, жақсы жаттығудан өтпеген ополченниктер еді. Конфедерациялықтар сандық артықшылыққа ие болмағандықтан бір сағаттан астам шайқасты, ал Уилсон майданға одақтың атты әскері мен артиллериясын жеткізді. Форресттің өзі сабырлы капитанның шабуылынан жарақат алды, бірақ оны револьверімен өлтірді. Соңында, одақтың атты әскері конфедерациялық ополченниктерді жеңіп, Форресттің оң жағынан айналып өтті. Ол қатты қысымға ұшырап, кері шегінуге мәжбүр болды. Бұл шайқас Вильсонның күштерін айтарлықтай кешіктіруге немесе зақымдауға мүмкіндік бермеді.
On March 30, 1865, General Wilson detached Brigadier General John T. Croxton's brigade to destroy all Confederate property at Tuscaloosa, Alabama. After capturing a Confederate courier who carried dispatches from Forrest describing the strength and disposition of his scattered forces, Wilson sent a brigade to destroy the bridge across the Cahaba River at Centreville. This effectively cut off Forrest from reinforcement. It also began a running fight that did not end until after the fall of Selma. Forrest had scattered his command through Mississippi, Alabama, and Tennessee, to refit his command following the Middle Tennessee Campaign, and Forrest spent several days in late March struggling to consolidate his force before Wilson's cavalry could advance south. On the afternoon of April 1, following skirmishing in the morning, Wilson's advance guard ran into Forrest's line of battle at Ebenezer Church, where the Randolph Road intersected the main Selma road. Forrest had hoped to bring his entire force to bear on Wilson. However, because of delays caused by flooding, plus earlier contacts with the enemy, Forrest could only muster less than 2,000 men, many of whom were not veterans but poorly trained militia consisting of old men and young boys. The outnumbered Confederates fought for over an hour, as Wilson deployed more Union cavalry and artillery on the field. Forrest himself was wounded by a saber wielding Union captain, whom he killed with his revolver. Finally, a Union cavalry charge broke the Confederate militia, causing Forrest to be flanked on his right. He was forced to retreat under severe pressure. The battle failed to significantly delay or damage Wilson's force.
Кіріспе
Келесі күні таңертең Форрест 10 000-ға жуық тұрғыны бар Сельма қаласына (Алабама штаты) "ат пен мінгеннің бәрі қанға малшық" күйі келді. Ол генерал-лейтенант Ричард Тейлорға қаладан кетуді кеңес берді. Тейлор Форрестке қорғанысқа басшылық етуді тапсырғаннан кейін осыны істеді. Сельма үш мильге созылған нығайтулармен қоршалған, олар қаланың айналасында жартылай шеңбер құрап жатты. Олар солтүстік және оңтүстік жағынан Алабама өзеніне тіреліп тұрды. Бұл нығайтулар екі жыл бұрын салынған, бірақ содан бері күтімсіз қалғанмен, әлі де мықты болып тұрды. Қорғаныстың биіктігі 8-12 фут, негізіндегі қалыңдығы 15 фут, ал алдыңғы жағында 4 фут ені мен 5 фут тереңдігі бар ор қазылған. Одан бұрын, 5 фут биіктігіндегі, үстінен өткірленген ауыр тіректерден тұратын қоршау орнатылған. Стратегиялық тұстарында артиллерия орналасқан жер қамалдары салынған, олар шабуыл жасалатын аймақты бақылауға арналған. Сельманы қорғаған күштерге Армстронг, Роддей және Кросленд бригадалары, Майриктің артиллериялық батальоны, Форресттің жеке күзеті және Алабама ополчениесі кірді. Форресттің шайқас шебі соншалық ұзын болды, оның 2000 адамы бір-бірінен 5-10 футқа дейін араланған. Союз әскерлерінің саны бес-он есе көп болғандықтан, олардың қатары тығыз орналасқан. Шабуылға дейін, олардың барлық майданды алдынан басып алғандай көрінді. Уилсонның күші сағат 14:00-де Сельма нығайтуларына жетті. Ол генерал Лонгтың дивизиясын Саммерфилд жолына, ал Чикаго тауар биржасының артиллериялық батареясын қолдау үшін орналастырды. Аптонның дивизиясы Range Line жолына, ал 4-ші АҚШ артиллериясының I батареясы қолдау үшін орналастырылды. Уилсонның шабуылға 9000 жақсы қаруланған және жақсы оқытылған әскері дайын болды. Уилсонның жоспары бойынша, Аптон түн құрғаннан кейін 300 адамнан тұратын отрядты Конфедерацияның оң жағындағы батпақты жерлерден өтіп, нығайтуларға еніп, орталыққа қарай фланкілеуді бастау керек болды. Содан кейін Аптонның артиллериясының бір зеңбірегі Федералды корпустың шабуылға көшуіне сигнал беруі керек еді. Алайда, сағат 17:00-де Вильсонның артқы жағындағы оқ-дәрі пойызына Сельмаға қарай жылжып келе жатқан Форресттің шашыраған күштерінің алғы шебі шабуыл жасады. Лонг пен Аптон осындай жағдайға қарсы тұру үшін өздерінің артындағы әскердің маңызды бөлігін орналастырған. Алайда, Лонг өзінің артқы жағындағы шабуылды бейтараптандыру үшін Сельма нығайтуларына шабуыл жасауды шешті.
Early the next morning Forrest arrived at Selma, Alabama, a town of about 10,000 inhabitants, "horse and rider covered in blood." He advised Lieutenant General Richard Taylor, departmental commander, to leave the city. Taylor did so after giving Forrest command of the defense. Selma was protected by three miles of fortifications, which ran in a semicircle around the city. They were anchored on the north and south by the Alabama River. The works had been built two years earlier and, while neglected since then, they were still formidable. The defenses were from 8 to 12 feet high, 15 feet thick at the base, and had a ditch 4 feet wide and 5 feet deep along the front. Before this was a picket fence of heavy posts planted in the ground, 5 feet high, and sharpened at the top. At prominent positions, earthen forts were built with artillery in position to cover the ground over which an assault would have to be made. The Confederates defending Selma consisted of Armstrong, Roddey, and Crossland's brigades, Myrick's Artillery Battalion, Forrest's escort, and Alabama militia. Forrest's line of battle was so long that his 2,000 men were separated from each other from five to ten feet. There being from five to ten times as many Union troops, their line was close together. Just before the battle, it looked like they were all over the field to their front. Wilson's force arrived at the Selma fortifications at 2 p. m. He placed Gen. Long's division across the Summerfield Road, with the Chicago Board of Trade Battery in support. Upton's Division was placed across the Range Line Road with Battery I, 4th U. S. Artillery in support. Wilson had 9,000 well armed and well trained troops available to make the assault. Wilson's plan was for Upton to send in a 300 man detachment after dark to cross the swamp on the Confederate right, enter the works, and begin a flanking movement toward the center moving along the line of fortifications. Then a single gun from Upton's artillery would fire the signal for an attack by the entire Federal corps. At 5 p. m., however, the ammunition train in Wilson's rear was attacked by advance elements of Forrest's scattered forces who were moving toward Selma. Long and Upton had both positioned significant numbers of the troops in their rear to guard against such an event. However, Long decided on his own to begin an assault against the Selma fortifications to neutralize the attack in his rear.
Шайқас
Лонгтың әскері үш басты бағытта бір қатарда шабуыл жасады, 7 оқты Спенсер қайталайтын мылтықтарынан атып, пікірсайыс жүргізді. Оларды артиллерия қолдады. Конфедерациялық қорғаушылар ауыр қару-жарақ және артиллерия отымен жауап берді. Шабуылдаушылар көптеген жарақат алды, оның ішінде генерал Лонгтың өзі де болды, бірақ шабуыл жалғасты. Одақтың әскері бекініске жеткенде, қатыгез қолға-қол соғыс басталды. Екі тараптан да көптеген адамдар мылтық саптарымен құлап түсті. Дегенмен, Одақтың әскері бекініске ағылып жатты. 30 минуттан кем уақыт ішінде Лонгтың әскері Саммерфилд жолын қорғайтын бекіністі, үмітсіз қорғаушылардан басып алды. Осы уақытта генерал Аптон Лонгтың сәттілігін байқап, өз дивизиясын алға жылжытуға бұйрық берді. Көп ұзамай Range Line Road-тан Summerfield Road-қа дейін бекіністер үстінде АҚШ туларының желбірегенін көруге болады. Сыртқы бекіністер құлағаннан кейін генерал Уилсон 4-ші АҚШ атты әскер полкін Range Line Road арқылы аяқталмаған ішкі бекініс қатарына қарай шабуылдап кірді. Шегініп келе жатқан Конфедерация әскері ішкі бекініске жеткен соң, қайта жиналып, шабуылдап келе жатқан Одақ колоннасына құйылыс от ашты. Бұл шабуылды тоқтатты және генерал Уилсон сүйікті аты жараланғанда жерге құлап түсті. Уилсон тез арада жараланған атына мініп, бірнеше полкпен жаяу шабуылға бұйрық берді. Конфедерация әскерлерінің аралас бөлімдері Сельма теміржол станциясында және теміржолдың жанындағы жағалауларда Плантерсвилл жолының (қазіргі Броуд-стрит) бойында тұруға тырысты. Бұл жерде шайқас қатты болды, бірақ кешкі сағат 7-ге қарай Одақтың әскерлерінің көптігі оларға оңтүстік позицияларын айналып өтуге мүмкіндік берді, нәтижесінде қорғаушылар станцияны және ішкі бекініс қатарын тастап кетті.
Long's men attacked in a single rank in three main lines, dismounted and firing their 7 shot Spencer repeating rifles. They were supported by their artillery. The Confederates defenders replied with heavy small arms and artillery fire. The attackers suffered many casualties, including General Long himself, but the attack continued. Once the Union troops reached the works, vicious hand to hand fighting broke out. Many on both sides were struck down with clubbed muskets. Still, Union troops kept pouring into the works. In less than 30 minutes, Long's men had captured the works protecting the Summerfield Road from the hopelessly outnumbered defenders. Meanwhile, General Upton, observing Long's success, ordered his division forward. Soon, U. S. flags could be seen waving over the works from Range Line Road to Summerfield Road. Once the outer works had fallen, General Wilson, himself led the 4th U. S. Cavalry Regiment in a mounted charge down the Range Line Road toward the unfinished inner line of works. The retreating Confederate forces, having reached the inner works, rallied and poured a devastating fire into the charging Union column. This stopped the charge and sent General Wilson sprawling to the ground when his favorite horse was wounded. Wilson quickly remounted his injured horse and ordered a dismounted assault by several regiments. Mixed units of Confederate troops at the Selma railroad depot and the adjoining banks of the railroad bed tried to make a stand next to the Plantersville Road (present day Broad Street). Fighting there was heavy, but by 7 p. m. the superior numbers of Union troops had allowed them to flank the Southern positions, causing the defenders to abandon the depot as well as the inner line of works.
Салдары
Одақ әскерлері жүздеген тұтқындарды ұстады, бірақ тағы да жүздеген адамдар Бёрнсвилл жолымен қараңғыда қашып кетті. Олардың ішінде Форрест, Армстронг және Роддей генералдары болды. Батысқа қарай көптеген Конфедерация сарбаздары Үлкен Аңшы өзенінің шығыс жағына дейін Одақ әскерлерін қуа жорғалап, шайқасты жалғастырды. Содан кейін олар Алабама өзенінің сағасына жақын жерде қараңғыда жүзіп өтіп, қашып кетті (қазіргі Селма шайқасының қайта жандандырылатын орны). Қаладан қашып бара жатқанда Форрест тағы бір Одақ сарбазын өлтірді, ол соғыста жеке шайқаста өлтірген отызыншы сарбазы болды. Уилсон шайқаста 359 адамын жоғалтты, ал Форрест 2700-ден астам жаралыны жоғалтты, олардың көп бөлігі тұтқындар және 32 артиллериялық құрал болды. Сол түні қуанған Одақ әскерлері қаланы тонады. Уилсонның әскерлері келесі аптада қару-жарақ қоймасын және кеме жасау зауытын қиратты. Соңында олар Сельмадан Монтгомериге көшіп, Пасха күні Колумбуста шайқасты, содан кейін соғыс аяқталғанын естіп, Джорджия штатының Макон қаласына бет бұрды. 10 мамырда олар Джорджия штатының Ирвинсвилл қаласында Джефферсон Дэвисті ұстады.
Union troops rounded up hundreds of prisoners, but hundreds more escaped in the darkness down the Burnsville Road. These included Generals Forrest, Armstrong, and Roddey. To the west, many Confederate soldiers continued to fight the pursuing Union soldiers to the eastern side of Valley Creek. They then escaped in the darkness by swimming the Alabama River near the mouth of Valley Creek (where the present day Battle of Selma Reenactment is held.) During his escape from the city, Forrest killed another Union trooper, the thirtieth he had killed in personal combat in the war. Wilson lost 359 men in the battle, while Forrest lost over 2,700 casualties, mostly prisoners and 32 artillery pieces. Jubilant Union troops looted the city that night. Wilson's men spent the next week destroying the arsenal and naval foundry. Finally, they left Selma and moved on to Montgomery and fought at Columbus on Easter Sunday, and finally marched to Macon, Georgia, when they learned of the war's end. On May 10, they captured Jefferson Davis in Irwinsville, Georgia.