Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1962 жылы түсірілген американдық драмалық фильм, режиссері Фрэнк Перри.
1962 American drama television film directed by Frank Perry
«Дэвид және Лиза» – Фрэнк Перридің 1962 жылы түсірген американдық драмалық фильмі. Ол Теодор Айзек Рубиннің «Жорди/Лиза және Дэвид» повесінің екінші бөліміне негізделген. Франк Перридің әйелі Элеонора Перри (туған аты Розенфельд) жазған сценарийде психикалық ауруға шалдыққан, оның ішінде қол тигізуден қорқу сезімі пайда болған жас жігіттің тағдыры баяндалады. Бұл жағдай оны емдеу орталығына жеткізеді, онда осыған ұқсас аурудан зардап шегетін, екі түрлі мінез-құлық көрсететін Лизамен танысады. Фильм Фрэнк Перриге 1963 жылғы «Ең үздік режиссер» номинациясын, ал Элеонора Перриге сценарийі үшін академиялық сыйлыққа ұсынуды әкелді. Кейіннен 1967 жылы фильм сахналық қойылымға, 1998 жылы телефильмге бейімделді.
David and Lisa is a 1962 American drama film directed by Frank Perry. It is based on the second story in the two in one novellas Jordi/Lisa and David by Theodore Isaac Rubin; the screenplay, written by Frank Perry's wife Eleanor Perry (née Rosenfeld), tells the story of a bright young man suffering from a mental illness which, among other symptoms, has instilled in him a fear of being touched. This lands him in a residential treatment center, where he meets Lisa, a similarly ill young woman who displays a split personality. The film earned Perry a nomination for the 1963 Academy Award for Best Director and one for Eleanor Perry for her screenplay. The film was later adapted into a stage play in 1967 and a made for television film in 1998.
Сюжет
Дэвид Клеменсті оның көріне қамқор анасы психиатриялық емдеу орталығына әкеледі. Ол тұрғынның бірі қолына тигенде қатты алаңдайды, себебі ол қол тигізу оны өлтіретініне сенеді. Суық және жақын араласпайтын ол негізінен оқуларына, әсіресе сағаттарға ден қояды, оларға ерекше құмарланғандай көрінеді. Кейіннен оның үлкен сағат арқылы адамдарды өлтіретін қайта-қайта түсінетін арманы бар екені белгілі болады. Ол Лиза Брандтпен танысады, ол екі тұлғасы бар қыз: бірі Лиза тек ұйқаспен сөйлей алады, ал екіншісі Мюриэль сөйлей алмайды, тек жаза алады. Дәуіт онымен ұйқаспен сөйлесіп, дос болады. Уақыт өте келе ол өзінің психиатры доктор Алан Суинфордқа жаны ашылады, сондай-ақ басқа бір тұрғынмен, Саймонмен дос болады, бұл Лизаның қызғанышын тудырады. Анасы келгенде болған даудан кейін Дэвидтің ата-анасы оның осы жерден кеткені жөн деп шешеді. Ол ата-анасының үйіне қайта оралады, бірақ қысқа уақыттан кейін емдеу орталығына қашып кетеді, онда оған қалуға рұқсат береді. Бір күні Лиза өзінің Лиза және Мюриэль екенін, олардың бір адам екенін түсінеді. Осы жаңалықтан кейін ол Дэвидті іздейді, бірақ ол Саймонның Бахтың пьесасын фортепианода ойнауын тыңдап отырады. Лиза метрономды қосып, Саймонның ойнауын тоқтатады, соның салдарынан Дэвидтің ашуы туындайды. Содан кейін Лиза орталықтан қашып, пойызға мініп, Филадельфиядағы Орталық қалаға ешкім байқамай жетеді. Дэвид пен қызметкерлер келесі таңға дейін оны іздейді, бірақ Дэвид оның Филадельфия өнер мұражайына қайта оралған болуы мүмкін екенін түсінеді, онда ол бір кезде ана мен баланың мүсінін құшақтаған болатын. Дэвид пен доктор Суинфорд мұражайға асығады, онда Дэвид Лизаны мұражайдың сатыларында табады. Дэвидті көрген Лиза жазылғандай көрінеді және оған қара тілде сөйлейді. Дәуіт алғаш рет қол тигізуден қорқуын жеңіп, оның қолын ұстауға рұқсат береді, олар баспалдақтан төмен түсіп, кері жолға шығады.
David Clemens is brought to a residential psychiatric treatment center by his apparently caring mother. He becomes very upset when one of the residents brushes his hand, as he believes that being touched can kill him. Cold and distant, he mainly concentrates on his studies, especially that of clocks, with which he appears to be obsessed. It is later revealed that he has a recurring dream in which he murders people by means of a giant clock. He meets Lisa Brandt, a girl who has two personalities: one of them, Lisa, can only speak in rhymes, while the other, Muriel, cannot speak, but can only write. David befriends her by talking to her in rhymes. Over time, he begins to open up to his psychiatrist, Dr. Alan Swinford, and also becomes friendly with another resident, Simon, which provokes Lisa's jealousy. Following an argument when his mother visits, David's parents decide that he should leave the place. He returns to his parents' house, but after a short time, runs away to the treatment center, where he is allowed to stay. One day Lisa realizes that she is both Lisa and Muriel and that they are the same person. After this breakthrough, she seeks out David, but he is busy listening to Simon play a Bach piece on the piano. Lisa turns on the metronome, interrupting Simon's playing and provoking David's anger. Then, Lisa runs away from the center and takes the train into Center City, Philadelphia, unnoticed. David and the staff fruitlessly search for her until the next morning, when David realizes that she might have returned to the Philadelphia Museum of Art, where she had once embraced a statue of a mother and child. David and Dr. Swinford rush to the museum, where David finds Lisa on the museum steps. Upon seeing David, Lisa appears to be cured and speaks to him in prose. David, overcoming his own fear of touch for the first time, allows her to hold his hand, while they walk down the stairs to go on their return trip.
Өндіріс
1961 жылы Энн Перри повестьті оқып, оны анасы Элеонорға көрсетті. Драматург оқығандарынан қатты әсер алып, сценарий жазуға кірісіп, күйеуі Фрэнкты режиссер ретінде тартып алды. Нәтижедегі фильм шағын инвесторлардың көмегімен және шығынды азайту үшін көп танылмаған актерлерді пайдаланып түсірілді. Туралым 1962 жылдың маусым айында Пенсильвания штатының Уиннуд қаласында басталды. Фильм фестивальдар айналымынан кейін ғана Нью-Йорктен таратушыны тапты.
In 1961, Ann Perry read the novella and showed it to her mother Eleanor. The playwright was so fascinated by what she read that she set out to write a screenplay, enlisting her husband Frank as director. The resulting film was produced with small investors and a collection of unknowns to keep costs down. Production began in June 1962 in Wynnewood, Pennsylvania. Only after a run on the festival circuit did the film receive a willing exhibitor from New York.
Қабылдау
"Дэвид пен Лиза" фильмі сыншылардан жағымды пікірлер алды. Rotten Tomatoes сайтының мәліметінше, 13 сынның 85%-ы жағымды болды, ал орташа бағасы 6,9/10 құрады. Перри (1987 жылы) фильмнің шамамен 25 миллион долларлық табыс әкелгенін бағалады. The New York Times газетінің Bosley Crowther сыншысы фильмді "мақтауға лайық" және "ыстық сезімді" деп сипаттады, кейіпкерлердің дертіне берілген "нақты емес және ұғымсыз" түсіндірме фильмдегі "үлкен қиындықтардың бірі" екенін айтты, бірақ Дулеа мен Марголиннің "қасіретті ортада өсіп келе жатқан қызығушылық пен бір-біріне деген сезімдерін" көркем бейнелегенін жоғары бағалады. Француз режиссері Жан Ренуар оны "әлемдік кинодағы маңызды бетбұрыс" деп атады.
David and Lisa has received positive reviews from critics. Review aggregator website Rotten Tomatoes reports that 85% of 13 reviews were positive, with an average rating of 6.9/10. Perry estimated (in 1987) the film made roughly $25 million. Bosley Crowther of The New York Times described the film as "commendable" and "sympathetic," finding the "vague and elusive" explanation of the characters' ills to be "one of the stumbling blocks in this film," but praising Dullea and Margolin, whose portrayal of the protagonists' "growing curiosity and attachment in the midst of a cheerless institute" is "touchingly presented." French director Jean Renoir called it “a turning point in world cinema."
Ойынның бейімделуі
1967 жылы фильм сахналық қойылымға көшірілді, бірақ ол көп ұзамай тоқтатылды.
In 1967, the film was adapted into a stage play, but it only ran for a short time.
Сахналық пьесаның сюжеті
Пьеса Дэвид Клеменс пен оның анасы Дэвидті "мектепке" апаруға дайындалудан басталады. Кейін бұл мектептің психикалық және психологиялық мәселелері бар балаларға арналғанын білеміз. Дэвидтің анасы тым қорғаушы және үстем, және ол анық көрінеді. Станцияда жүкті көтеріп жүруші бір адам Дэвидтің қолына тиеді, және ол қол тигізуден қорқатынын білеміз. Біз түрлі ұстаздармен және студенттермен, әсіресе мектептің бас психологы доктор Алан Суинфордпен танысамыз, мектептің өзімен де таныстырыламыз. Дэвидтің сағаттарға, сондай-ақ өлімге құмар екенін білеміз. Тағы бір басты кейіпкер Лизамен да танысамыз, ол екі түрлі мінезге ие: біреуі тек ұйқаспен сөйлейді, ал екіншісі сөйлемейді, тек ойларын жазады немесе суреттейді. Уақыт өте келе, Дэвид пен Лиза дос болады, бірақ пьесаның ортасында, бір сапардан кейін, Дэвидтің ата-анасы оны мектептен алып кетеді. Кейін ол үйден қашып, мектепке қайта оралады, онда оның қалуына рұқсат береді. Бірақ бір күні Лиза Дэвидті басқа баланың пианинода ойнағанын тыңдап отырғанда мазалайды. Дэвид ашуланып, оған айқайлайды, және Лиза мектептен қашып кетеді. Дэвид пен бас психолог доктор Алан Суинфорд оны іздеуге шығады және паркте екі жігіттің қолынан құтылу үшін дәл уақытында жетеді. Дэвид пен Лиза екеуі де бір-бірінің қолдауы бар екенін сезінеді, және Лиза екі мінезінен арылып, өзінің нағыз бейнесін табады, Дэвидке алғаш рет "тура" сөйлейді. Дэвид қолын созып, оны ұстауын сұрайды, қол тигізуден қорқуын жеңіп, олар екеуі қол ұстасып бірге кетеді.
The play begins with David Clemens and his mother preparing to leave to bring David to "school". We later learn this is a school for children with mental and psychological issues. David's mother is overprotective and overbearing, and it shows. At the station, a porter touches David's arm, and we learn that David is afraid to be touched. We meet a variety of teachers and other students, particularly Dr. Alan Swinford, the head psychologist, and are introduced to the school. We learn that David has an obsession with clocks, and also with death. We are also introduced to the other title character, Lisa, who has a split personality: one who will only speak in rhymes and the other who will not speak, but will only write or draw her thoughts. Over time, David and Lisa befriend each other, until midway through the play, after an embittering visit, David's parents take him away from the school. David eventually runs away from his home and comes back to the school, where he is allowed to stay. One day, however, Lisa is annoying David as he listens to another child playing the piano. David becomes cross and shouts at her, and Lisa runs away from the school. David and the head psychologist, Dr. Alan Swinford, go out in search of her, and arrive just in time to save Lisa from the ravages of two boys in a city park. David and Lisa are both relieved that the other is there for them, and somehow Lisa is cured of her two personalities and becomes truly herself, speaking "plain straight" to David for the first time. David extends his hand and asks her to take it, conquering his fear of being touched, and they walk off together, hand in hand.
Телефильмнің қайта түсірілімі
1998 жылы фильм қайта түсіріліп, 1998 жылдың 1 қарашасында ABC телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді. Опра Уинфри продюсерлік еткен және Ллойд Крамер режиссерлік еткен фильмде Лукас Хаас Дэвид рөлінде, Бриттани Мерфи Лиза рөлінде, ал Сидни Пойтье доктор Суинфорд рөлінде ойнады. Сонымен қатар, Деби Мазар, Эллисон Дженни, Ким Мерфи, Джузеппе Эндрюс, Вицеллоус Реон Шеннон, Джин Воланде, Кимико Гелман және Тай Ходжес сияқты актерлер де түсті. Түсірілімдер Лос-Анджелес аймағына, оның ішінде Экспозиция паркіндегі Табиғи тарих мұражайы мен Венеция жағажайына көшірілді.
In 1998, the film was remade into a made for television film that premiered on ABC on November 1, 1998. Produced by Oprah Winfrey and directed by Lloyd Kramer, the film starred Lukas Haas as David, Brittany Murphy as Lisa, and Sidney Poitier as Dr. Swinford, with a supporting cast featuring Debi Mazar, Allison Janney, Kim Murphy, Giuseppe Andrews, Vicellous Reon Shannon, Gene Wolande, Kimiko Gelman, and Ty Hodges. The scenes were shifted to the Los Angeles area, including the Museum of Natural History at Exposition Park and Venice Beach.
Марапаттар мен ұсыныстар
Сыйлық санаты Номинант(тар) Нәтиже Ref. Primetime Emmy Awards Мини-сериал немесе фильм үшін ең үздік музыкалық композиция (драмалық қосымша музыка) Марко Белтрами Жас суретшілер сыйлығы Телефильм / Пилот / Мини-сериал немесе сериалдағы ең үздік рөл – Басты рөлдегі жас актриса Бриттани Мерфи
Award Category Nominee(s) Result Ref. Primetime Emmy Awards Outstanding Music Composition for a Miniseries or a Movie (Dramatic Underscore) Marco Beltrami Young Artist Awards Best Performance in a TV Movie/Pilot/Mini Series or Series – Leading Young Actress Brittany Murphy