Қоңыр тастар: Естілетін дыбыс шығаратын тастар туралы деректер
Bell stone
Қоңыр тастар – соққанда қоңырау сарыны шығаратын тау жыныстары. Археологиялық ескерткіштер, мифология және этнографияда маңызды. Мексика, Анд тауларында кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Соққанда қоңырау сияқты дыбыс шығаратын тас.
Rock that produces a bell like sound when struck
Қоңырау тасы (немесе қоңырау тас) – соққанда қоңырау сияқты дыбыс шығаратын тас. Литофонның бір түрі болып табылатын қоңырау тастары этнографияда маңызды және әдетте жергілікті жазба тарихы мен халық ауыз әдебиеті, сондай-ақ тостаған тәрізді ойыстар сияқты физикалық археологиялық ерекшеліктер арқылы анықталады.
A bell stone (also bellstone) is a rock that produces a bell like sound when struck. A type of lithophone, bell stones are significant in ethnography and are typically identified through local written history and folklore in combination with physical archeological details such as cup shaped depressions.
Анд тауларында
Белл тастары Анд тауларында кездеседі және Құдай мен Супай туралы жергілікті мифтердің бірінде маңызды орын алады.
Bell stones are present in the Andes, and feature in one local creation myth involving God and Supay.
Мексикада
Мексиканың Идальго штатындағы Тизаюка қаласының Сан-Лукас-Ксолос ауданында және оның төңірегіндегі адамдар "қоңыр сияқты дыбыс шығаратын тастар" туралы әңгімелейді, оларды басқа тастармен соққанда дыбыс естиледі. Мұндай тастардың кейбіреулері қаланың жанында орналасқан алғашқы Xolotl Chichimeca астанасының орнында табылады. Тастар таудың ең жоғары нүктесіндегі андезиттен шығып тұрған бөлігінде орналасқан, және олар Кодекс Ксолотл-да көрсетілген.
People in and around San Lucas Xolos in Tizayuca, Hidalgo, Mexico tell stories of "stones that sound like bells" which ring when struck with other stones. Some such stones exist at the site of the first Xolotl Chichimeca capital, located near the town. The stones are located in an outcropping of andesite at the top of the hill, which is represented in the Codex Xolotl.
Норвегияда
Норвегияның тарихи құжаттарында соққанда дыбыстайтын тастар туралы мәлімделген; шамамен 10-ға жуық тас анықталған. Ломның жанындағы осындай тас 18 ғасырғы құжаттарда елді мекендегі ең бағалы нәрсе ретінде көрсетілген және жергілікті халық арасында әлі де "қоңырау тасы" немесе "ән салатын тас" деп белгілі.
Rocks that ring when struck are mentioned in historical documents from Norway; about 10 have been identified. One such stone near Lom is mentioned in 18th century documents as the most treasured item in the parish, and is still locally known as the "Bell Stone" or "Singing Stone".
Оңтүстік Африкада
Оңтүстік Африканың Шығыс Кейп аймағында Нтикананың қабіріне жақын орналасқан темір тас Инцимби каНцикана деп аталады, бұл сөздер "Нтикананың қоңырауы" дегенді білдіреді. Жергілікті аңыз бойынша, Нтикана 1815 жылдан 1822 жылы қайтыс болғанға дейін күн сайын таңертең және кешке қоңырау сарыны естілуі үшін тасқа соққан, және ол осы ноталармен гимндерін жазған. 1980 жылдары тастың үш дыбысты триаданың бірінші инверсиясында шығара алатыны анықталды.
An ironstone rock near the grave of Ntsikana in the Eastern Cape of South Africa is known as Intsimbi kaNtsikana, literally "Ntsikana's bell". Local legend states that Ntsikana struck the rock to produce bell tones at dawn and dusk every day between 1815 and his 1822 death, and that it produced the notes with which he composed his hymns. In the 1980s, the rock was found to be capable of producing three notes in the first inversion of a triad.
Гавайи
Оаху аралындағы вулкандық белсенділік нәтижесінде түрлі фонолит тастары пайда болды. Гавай тілінде бұл тастарды похаку кани немесе похаку кикеке деп атайды. Вайлуа қоңырау тасы, Вайлуа Хайу кешеніндегі Полиаху Хайудың жанында орналасқан және қызғылт түсті базальттан жасалған. Оған таспен соққанда, ішкі қуысты қоңырау сияқты дыбыс шығарады. Ол алиʻилердің дүниеге келуі және діни немесе патшалық процессиялардың жақындауы сияқты маңызды оқиғаларды хабарлау үшін қолданылған.
Various phonolite stones were created by volcanic activity on Oahu. These stones are known in the Hawaiian language as pohaku kani or pohaku kikeke. The Wailua Bellstone, located near the Poliahu Heiau at the Wailua Complex of Heiaus and made of reddish basalt, produces a hollow bell like sound when struck with a cobble. It was used to announce important events including the births of aliʻi and the approach of religious or royal processions.
Пенсильвания штаты
1945 жылы Пенсильвания штатының Поттсгроув қаласының жанындағы Клингельберг немесе "Қоңыраулы төбе" деп аталатын төбеде, екінші тасқа соққанда қоңырау сияқты дыбыс шығаратын тас сынықтарының көптігі байқалды. Бұл хабарлама оларды "Линнейдің "Батыс Готия саяхаты" еңбегінде айтылған қоңырау тасына" ұқсас деп сипаттайды.
A hill known as the Klingelberg or "Ringing Hill" near Pottsgrove, Pennsylvania was reported in 1945 to be covered with rock fragments which produced bell like tones when struck with another stone. The report compared them to "the bell stone mentioned by Linnaeus in the Westgothische Reise".
Пуэрто-Рико
Пуэрто-Риконың Гурабо қаласының жанындағы Рио-Гранде-де-Лойза өзенінің жанында "Кампана тасы" ("Қоңырау тасы") деп аталатын бір тас, екі басқа тастың үстінде тұр және бұл тасты жергілікті халық қоңырау ретінде пайдаланған деген әңгіме бар.
A stone known as the Piedra de la Campana ("Bell Stone") in the Río Grande de Loíza near Gurabo, Puerto Rico stands on top of two other stones and is said to have been used as a bell by the indigenous people.
Уругвайда
Уругвайдың оңтүстік-батысындағы диабаз кендерінен соққанда қоңыраудың әуеніне ұқсас дыбыс шығаратын тастар табылды. Осы материалдан жасалған екі ірі тас Аройо-де-ла-Виргенге жақын орманды жерде үш метр қашықтықта орналасқан; кішірек тас шағын терция интервалымен ерекшеленетін екі түрлі дыбыс береді. Уругвайдың жергілікті тұрғындары бұл тастарды қалай қолданғаны туралы мәлімет аз.
Seams of diabase in southwestern Uruguay have produced some stones that vibrate with a bell like tone when struck. Two large boulders of this material are located three meters apart in a forested area near the Arroyo de la Virgen; the smaller one produces two distinct tones separated by a minor third. Little is known about the possible use of the stones by the indigenous people of Uruguay.