Кіріспе
Техас штатындағы өзен, АҚШ. Гуадалупа өзені (,) (gwaðaˈlupe) Техас штатының Керр округінен Мексика шығанағындағы Сан-Антонио шығанағына дейін ағады, орташа температурасы 17,75 °C (64 °F). Ол рафтинг, жеңіл балық аулау және каноэмен жүзу үшін танымал орын. Оның бойындағы ірі қалалар: Керрвилл, Нью-Бранфелс, Сегуин, Гонзалес, Куэро және Виктория. Өзен бойында бірнеше бөгет орналасқан, олардың ең танымалсы – Каньон бөгеті, ол Нью-Бранфелстің солтүстік-батысында Каньон көлін құрайды.
The Guadalupe River (,/ɡ//w//ɑː//d//ə/'/l//u//p///) (gwaðaˈlupe) runs from Kerr County, Texas, to San Antonio Bay on the Gulf of Mexico, with an average temperature of 17.75 °C (64 °F). It is a popular destination for rafting, fly fishing, and canoeing. Larger cities along it include Kerrville, New Braunfels, Seguin, Gonzales, Cuero, and Victoria. It has several dams along its length, the most notable of which, Canyon Dam, forms Canyon Lake northwest of New Braunfels.
Курс
Техас таулы аймағындағы жоғарғы бөлігі – кішірек, жылдам ағысы бар, әктас жартастарымен қапталған және пекан мен аққабақ кипарис ағаштары көлеңкелі өзен. Ол екі негізгі саласы – Солтүстік және Оңтүстік Гуадалупе өзендерінің қосылуынан пайдаланады. Көктем және жаз айларында демалыс жасаушылар үсіргіштің ішкі камераларында суға түсіп, ағысқа жүзіп түсу үшін танымал орын. Борннің шығысында, Кендалл және Комал округтерінің шекарасында, Гуадалупе өзені мемлекеттік паркі арқылы өтеді, ол осы өзенде түтікпен суға түсуге ең танымал орындардың бірі. Төменгі бөлігі Нью-Бранфелс маңындағы Каньон көлінің шығу жерінен басталады. Каньон бөгеті мен Нью-Бранфелс арасындағы бөлік демалыс мақсатында ең көп пайдаланылады. Бұл ақсу рафтинг, каноэ, каяк және түтікпен жүзуге танымал орын. Су деңгейі төмен болғанда, осы учаскеде жүздеген, тіпті мыңдаған үсіргіш камералары болуы мүмкін. Су деңгейі жоғары болғанда, суда өте аз камералар болуы керек. Су деңгейі рафтинг және каякпен жүзу үшін қолайлы. Ағын Каньон бөгетімен және аймандағы жауын-шашын мөлшерімен реттеледі. Нью-Бранфелсте Комал өзені, ал Гонзалестен батысқа қарай 3 шақырым жерде Сан-Маркос өзені қосылады. Сан-Маркос өзенінің төменгі ағысы, сондай-ақ өзеннің өзі Техас су сафариінің маршрутының бөлігі болып табылады. Сан-Антонио өзені Тиволидің солтүстігіне құяды. Сан-Антонио шығанасының сағасына жақындағанда, өзен дельта құрайды және екі салаға бөлінеді, олар тиісінше Солтүстік және Оңтүстік салалары деп аталады. Әр сала Гуадалупе шығанағындағы Сан-Антонио шығанасының сағасына құяды.
Тарих
Өзенге алғаш рет 1689 жылы Алонсо де Леон "Нуэстра Сеньора де Гуадалупе" деп атаған. Доминго Теран де лос Риос оны Сан-Агустин деп атады, бірақ Гуадалупе атауы қолданыста қалды. Көптеген саяхатшылар қазіргі Гуадалупе өзенін Комал өзенімен қосылған жерден жоғары Сан-Ибон деп атады, ал Комал өзенін Гуадалупе деп атады. Адамдардың мыңдаған жылдар бойы осы жерде мекендегенін көрсететін дәлелдер бар, оның ішінде Каранкава, Тонкава және Уако тайпалары (Уако деп айтылады) болған. Солмс ханзадасы бастаған 228 пионер-иммигрант Германиядан Индианоладан Техастағы алғашқы неміс қонысы болып таңдалған Нью-Бранфелс қаласына құрлықпен сапар жасады. Олар өзенге жеткенде, қысқы жаңбырдың салдарынан су деңгейі көтеріліп, өткел қиын болғанын көрді. Ханзада Солмс, басқаларды батылдығымен таң қалдыруды қалаған болса, ағынға қарсы жүріп, атпен өзеннен өтті. Бетти Холекамп ешкімге есе бермей, дереу оның ізінен еріп, өзеннен сәтті өтті. Осылайша Бетти Холекамп Гуадалупе өзенін атпен өтетін алғашқы ақ әйел ретінде танылды.
1987 жылғы су тасқыны
1987 жылдың 17 шілдесінде күрт су тасқыны төменгі су өткелінен балаларға толы автобусты айырып әкетті. Оқиға Сан-Антониодан солтүстік-батысқа қарай шамамен 80 шақырым жерде орналасқан Техас штатының Комфорт қаласының жанында болды. Сол кезде Комфорттан оңтүстік-батысқа қарай екі шақырым жерде орналасқан Pot O' Gold Ranch-та түрлі шіркеулерден келген 300-ден астам бала қатысқан шіркеу лагері өтіп жатқан еді. 16 шілде күні түнінен бастап 17 шілде күні таңға дейін Техастың төбелі аймағында нөсер жаңбыр жауып, Гуадалупе өзенінде зор су тасқынына себеп болды. Лагерь 17-сі күні аяқталуға тиіс болған және балалар сол күні кешке үйлеріне қайтуы керек еді, бірақ ранчодағы лагерь басшылары балаларды таңертең ертерек, су тым көтерілмей тұрып эвакуациялауға шешім қабылдады. Сағат 9-ға қарай балалар автобустарға мінгізіліп, төменгі су өткеліне бағытталды. Көптеген автобустар өтіп кеткенімен, Даллас маңындағы Балч-Спрингс қаласындағы Сиговилл-роуд баптистік шіркеуінен/Балч-Спрингс христиан академиясынан келген бір автобус, пастор Ричард Кунс, оның әйелі Лавонда, жетекшілер Аллен және Дебора Коулсон, сондай-ақ 8-ден 17 жасқа дейінгі отыз тоғыз баламен бірге суға кетіп қалды. Көлік лагерьден соңғылардың бірі болып шығып, су басқан өткел бойымен жүрген, бірақ автобус су деңгейінің күрт көтерілуіне байланысты тоқтаған кезде Кунс пен Коулсон балаларды қауіпсіз жерге жеткізуге тырысты. Олар балаларды қол ұстасып, тізбек құрып жағаға жеткізуге әрекеттенгенде, күрт су ағыны тізбекті үзіп, барлығын суға айырды. Техас мемлекеттік қауіпсіздік департаменті мен АҚШ армиясының 507-ші медициналық дивизиясынан келген құтқарушылар тікұшақтардың көмегімен төрт ересекті және жиырма тоғыз баланы құтқаруға мүкіндік алды. Соңғы аман қалған адам сағат 11:30 шамасында өзеннен құтқарылды, ал түстен кейін екі баланың қазасы расталды, ал сегіз баланың хабарсыз жоғалып кеткені белгілі болды. Алғашқы құрбан 14 жасар Мелани Финли болды, ол тікұшақпен өзеннен көтерілгеннен кейін арқанды ұстай алмады және құлап қайтыс болды. Екінші қаза болған 13 жасар Тоня Смит, ол автобус суға кеткен жерден екі шақырымдай жерде тікенді сымға ілініп қалған күйі табылды. Балалардың көптеген ата-аналары Комфортқа келді, олардың көпшілігі қала тұрғындары мен Америка Қызыл Кресті Комфорт бастауыш мектебінде құрған уақытша баспанада орналасты. 18 шілдеде өзеннен тағы алты адамның денесі табылды: Лагеня Кинум, 15 жас; Майкл Лейн, 16 жас; Майкл О'Нил, 16 жас; Синди Сеуэлл, 16 жас; Кристофер Сеуэлл, 13 жас; және Стейси Смит, 16 жас (Тоня Смиттың қарындасы). Келесі күні өзеннен тоғызыншы және соңғы дене табылды, ол 14 жасар Лесли Госсетт екені анықталды. Он құрбанның ең үлкені - 17 жасар Джон Бэнкстонның денесі табылған жоқ. 1988 жылдың жазында өзен жағасында және Pot O' Gold Ranch-қа баратын жолдың басында қаза тапқан балалар мен аман қалғандарға арналған ескерткіш тақта орнатылды. 1989 жылдың 18 сәуірінде оқиға Rescue 911 бағдарламасының пилоттық эпизоды ретінде көрсетілді, ал 1993 жылы "Су тасқыны: Балаларымызды кім құтқарады?" атты телефильмге айналдырылды. Фильмде кейбір балалар мен олардың отбасыларының басынан өткен оқиғалар суреттелді, ал Джо Спано пастор Ричард Кунстың рөлін сомдады.
Өзендер жағдайы
Өзеннің жағдайы тез өзгеруі мүмкін. Оның ағысы Каньон көліндегі бөгетпен анықталады және Армия инженерлік корпусы басқарады. Ол қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін қатаң реттеліп, жақсы күтіледі. Дегенмен, ол күрт су тасуға бейім. Жаңбырлы маусымда су деңгейі жағалаудан жоғары көтеріліп, "қалыпты" деңгейден асып түсуі мүмкін, мұндай жағдайда күшті ағыстардың салдарынан өмірге қауіпті болуы мүмкін. Егер ағын өлшегіш Sattler Gage көрсеткішін басып өтіп кетсе, жергілікті билік оны барлық адамдар үшін, тәжірибелі каякшылар мен/немесе ақсу рафтингшілерден басқа, демалыс үшін тым қауіпті деп санайды. 2013 жылдың 31 қазанында Нью-Бранфелстегі су деңгейі бір сағат он бес минут ішінде жергілікті аудандағы қатты жаңбырдың салдарынан көтерілді.
Қолданылуы
Каньон көлінің төменгі ағысында жаңбырлы және қоңыр троту аулау өте танымал. Балықшылар өзен бойында гвадалупа басын, үлкен ауызды балықты, кішкентай ауызды балықты, Рио-Гранде цихлидасын, жолақты балықты және ақ балықты ұстай алады. Көптеген бөгеттердің, су төгіштердің және дамбалардың, мысалы, Нью-Бранфелс қала шегіндегі Данлап көлінің солтүстік жағында орналасқан Вест-Пойнт Пепперелл дамбасының төменгі ағысында тейлрасс балық аулау да жиі кездеседі. Сан-Антониодағы американдық мандаилер қауымы Гуадалупе өзенінде масбута (крещение) рәсімдерін үнемі өткізеді.