Кіріспе

Интерактивті электрондық ойындарды ойнауға арналған құрылғы

Қолмен ұсталатын электрондық ойындар – интерактивті электрондық ойындар, көбінесе бейнеойындардың кішірейтілген нұсқалары. Олар портативті қолмен ұсталатын құрылғыларда ойналады, олар қолмен ұсталатын ойын консольдары деп аталады. Олардың басқару элементтері, дисплейі және динамиктері бір құрылымға біріктірілген. Әдетте, кішкентай пиксельдерден тұратын көп мақсатты экранның орнына, олар бір ойынды ойнауға арналған арнайы дисплейлерге ие. Бұл қарапайымдық оларды смарт-сағаттай кішкентай жасауға мүмкіндік береді, және кейде олар сондай болады. Бұл ойындардың графикалық бейнесі бірнеше кішкентай шамдардан немесе LED шамдарынан бастап, калькулятор сияқты әріп-сандық экрандарға дейін өзгеруі мүмкін. Кейіннен олардың орнына сұйық кристалды және вакуумдық люминесцентті дисплейлер келді, олар егжей-тегжейлі суреттерді және VFD ойындардағыдай түсті бейнеледі. Қолмен ұсталатын құрылғылардың танымалдылығы 1970 жылдардың соңынан 1990 жылдардың басына дейін шарына жетті, содан кейін төмендеді. Олар қолмен ұсталатын ойын консольдарының алдағы дамуына негіз болды.

Тарих

Ертедегі қолмен ойналатын ойындар ойыншылармен өзара әрекеттесу үшін қарапайым механизмдерді пайдаланды, көбінесе жарықтандырылатын түймелермен және дыбыс эффектілерімен шектелді. Алғашқы қолға ұсталатын ойындарға Mattel Auto Race (1976) және Mattel Electronic Football (1977) жатады, оларда қарапайым қызыл LED дисплейлері бар; ойын, көлік немесе квотербек белгішесін (жарық нүктесімен көрсетілген) кедергілерден (аздап жарық нүктесімен көрсетілген) қашу үшін түймелерді басудан тұрады. 1978 жылы Milton Bradley компаниясы Simon қолмен ойналатын ойынын шығарып, қолмен ұсталатын ойын нарығына енді. Simon-да арнайы дисплей болмаған, бірақ төрт түсті, жарықтандырылатын түймелері болған; бастапқы нұсқасы үстел үстінде немесе қолға ұстап ойнауға ыңғайлы болды, ал кейінгі нұсқалары көбірек кішірейтілді. Сол жылы Parker Brothers компаниясы да Merlin ойынын шығарды, ол 11 түймесі бар және LED-диодтарды пайдалана отырып, алты түрлі ойын ойнай алатын күрделі қолмен ұсталатын құрылғы болды. Олардың бәрі салыстырмалы түрде қарапайым болғанымен, бұл ойындардың барлығы да жоғары сәттілікке ие болды. Mattel және Parker Brothers компанияларының алғашқы табысы 1980 жылдардың басында ұқсас қол құрылғыларының толқынын тудырды. Олардың ішінде Coleco компаниясының танымал 2 ойыншыға арналған "бас-бас" ойындарының сериясы ерекше көзге түсті. Басқа ойындар танымал видео ойындардың кішірейтілген нұсқалары болды. 1979 жылы Гунпей Йокой, жолсерік поезде саяхаттап бара жатқанда, LCD калькуляторымен түймелерді басып ойнап отырған шаршаған бизнесменді көрді. Содан кейін Йокой уақытты өткізуге арналған, шағын ойын машинасы ретінде жұмыс істейтін сағат идеясын ойлап тапты – ойын сағаты. 1980 жылдан бастап Nintendo компаниясы Йокой жасаған Game & Watch ойындары деп аталатын электрондық ойындар сериясын шығара бастады. Нарықта пайда болған, кредит картасының мөлшеріндегі калькуляторларда қолданылатын технологияны пайдаланып, Йокой экранның бұрышында цифрлық уақыт дисплейін қосу үшін LCD негізіндегі ойындар сериясын жасады. Кейінгі, күрделі Game & Watch ойындары үшін Йокой экрандағы кейіпкерлерді басқару үшін крест тәрізді бағыттайтын тақташаны немесе "D-pad" тақташасын ойлап тапты. Йокой өзінің бағыттайтын тақташасын Famicom ойын консолінің контроллерлеріне де енгізді, ал крест тәрізді бас бармақ контроллері көп ұзамай ойын консольдарының контроллерлерінде стандартқа айналды және джойстиктерді алмастырып, бейне ойын индустриясында кең таралды. 1980 жылдары LCD дисплейлер арзанға түсіп, қолмен ойналатын ойындардағы LED дисплейлерін толығымен ығыстырды. LCD және VFD ойындарында қолданылатын арнайы бейнелер оларға үлкен егжей-тегжейлілікке ие болуға және консоль экрандарының блокты, пикселденген көрінісін болдырмауға мүмкіндік берді, бірақ бұл кемшіліксіз емес. Барлық графика өз орнында бекітілген, сондықтан ойын объектілерінің барлық мүмкін болатын орны мен жағдайы алдын ала орнатылуы керек (әдетте ойынды қайта бастағанда көрінеді), ешқандай жапсырылмау керек. Қозғалыс иллюзиясы нысандардың ықтимал күйлері арасында біртіндеп жыпылықтауы арқылы жасалады. Бұл ойындардың фондары – "қозғалатын" графикалық кескіндердің артында орналасқан статикалық суреттер, олар қолданылмайтын кезде мөлдір болады. Осы шектеулерге байланысты, ертедегі LCD ойындарының ойын процесі көбінесе олардың LED әріптестеріне қарағанда одан да шикі болды. LCD дәуірінің ең танымал қол ойындары Nintendo Game & Watch сериясы және Tiger Electronics ойындары болды, сонымен қатар басқа компаниялардың көптеген ойындары да танымал болды, әсіресе аркадалық ойындардың түрлендірілген нұсқалары. Жаңа ойындар әлі де жасалуда, бірақ олардың көпшілігі қарапайым карта және үстел ойындарына негізделген.

Bandai LCD Solarpower компаниясының

1982 жылы Bandai LCD Solarpower сериясы күн энергиясымен жұмыс істейтін алғашқы ойын құрылғылары болды. Оның кейбір ойындары, мысалы, қорқынышты тақырыптағы Terror House ойыны, екі LCD панелін қамтыды, бірі екіншісінің үстіне орналасқан, бұл ерте 3D әсерін жасады. 1983 жылы Takara Tomy компаниясының Tomytronic 3D сериясы құрылғының үстіндегі терезе арқылы сыртқы жарықпен жарықтандырылатын екі LED панелін пайдаланып 3D-ді имитациялады, бұл оны алғашқы арнайы үйлік бейне 3D құрылғысы етіп белгіледі. LCD Solarpower сериясы – 1982 жылы Bandai компаниясы жасаған күн энергиясымен жұмыс істейтін қолға ұсталатын электрондық ойындар. Double Panel сериясындағы ойындарда екі LCD панелі бірінің үстіне бірі орналасқан. Бұл ойынды екі сатыда дамытуға және ойын процесіне көбірек әртүрлілік енгізуге мүмкіндік береді.

Қазіргі кездегі қолмен ұсталатын құрылғылар

Nintendo Switch сияқты қолдағы консольдардың жетілдірілуіне қарамастан, арнайы қолдағы құрылғылар өз орнын табуды жалғастыруда. Akiba kei сияқты технологияға құмар геймерлердің субмәдениеттерінде 2008 жылғы Tuttuki Bako сияқты бірегей басқару схемалары жаңалықтары үшін сатылымға жарамды екені дәлелденді, алайда мұндай арнайы қолға ұсталатын құрылғылар сирек кездеседі. Блэкджек, покер және Судоку сияқты ересектерге арналған хоббилер де түпнұсқа және көшірме қолға ұсталатын ойындардың ондаған түрлерін тудырады. 1990 жылдардың басында танымал болған қытайлық/ресейлік кірпіш ойыны 10 × 20 блок желісін қолданады, ол шикі, төмен ажыратымды нүктелік матрицалық экран ретінде жұмыс істейді. Мұндай құрылғыларда көбінесе тетристің көптеген нұсқалары болады, кейде жарыс, Breakout немесе тіпті Galaga немесе Battle City сияқты "ату" ойындары да кездеседі, онда бір блок "жау" блоктарына блоктарды лақтырады. Бұл құрылғылардың ең жетілгендері әліпби жөнінен реттелген 26 түрлі ойынды қамтиды және көп арналы дыбыс, дауыс синтезі немесе цифрлық дыбыс үлгілерімен, сондай-ақ жүйе өшірілген кезде ағымдағы ойынның прогресі мен рекордтық ұпайларын сақтай алатын ішкі CMOS жадымен жабдықталған. Мұндай ойындары бар көптеген қолға ұсталатын құрылғылар жүздеген немесе тіпті мыңдаған ойын бар деп сатылады (мысалы, "9999 in 1"), бірақ олардың көп бөлігі әртүрлі жылдамдық пен қиындық деңгейлерінің айырмашылығын құрайды. Ең қарапайымдары қазір 1 долларға сатылуда. Қолға ұсталатын ойын құрылғыларының ең төменгі деңгейінде "түсіп бара жатқан нысандарды ұстап алу" ойыны бар. Бұл ойындар 2 қозғалыс батырмасымен басқарылады және ойыншының орналасу бағаны бар экранды, сондай-ақ ойыншыға қарай анимацияланатын снарядтар қатарын көрсетеді. Ойыншы мен снарядтар кез келген бейне болуы мүмкін, мысалы, зымырандардан қашатын танктерден бастап, шұжықтарды ұстауға тырысатын итке дейін.