Кіріспе

Балдомеро Агуинальдо и Балой (27 ақпан 1869 - 4 ақпан 1915) – Филиппин революциясының желі басшысы. Ол Филиппиннің тұңғыш президенті Эмилио Агуинальдоның туысы, сондай-ақ 1980-ші жылдардағы бұрынғы премьер-министр Сесар Виратаның әкесі болды.

Ерте өмір

Балдомеро Агуинальдо Кавитедегі Кавите-эль-Вьехода (қазіргі Кавит) дүниеге келді. Ол Сиприано Агуинальдо мен Джамирдің, және Сильверия Балойдың ұлы болды. Оның әкесі Эухенио Агуинальдо мен Каджигас, сондай-ақ Мария Жамирдің ұлы еді.

Білім

Ол Маниладағы Санто-Томас университетінде заңды оқыды және Филиппин революциясы басталғанда ол әлі де заң студенті еді. Ол заң мамандығын бітірді, бірақ адвокаттық экзаменді тапсыра алмады. Заңгерлікпен айналыса алмай, ол фермер болып жұмыс істеді.

Мансап

Агуинальдо өзінің інісі Эмилиомен бірге Кавиттегі Катипунанның Магдало бөлімін ұйымдастырды. Ол кеңестің төрағасы болды. Соғыс басталған алғашқы күндері ол әрқашан інісі Эмилионың жанында болды. Ол бірнеше қанды шайқаста соғысты. Сондай-ақ ол Кавиттегі Катипунанға Магдало фракциясын жетектеді, оның штаб-пәтері Кавитте орналасқан. Агуинальдоның заң және әкімшілік тәртіптерді білуі оны революциялық үкімет үшін бағалы активке айналдырды. Ол бірнеше министрлік лауазымдарға тағайындалды және екі маңызды құжатқа қол қойды: Биак-на-Бато Конституциясы және Биак-на-Бато келісімі. Филиппин-американ соғысы кезінде Агуинальдо қайтадан соғысты, оңтүстік Лусон провинцияларындағы революциялық күштердің бас қолбасшысы болды. 1901 жылы жаулық аяқталғаннан кейін ол жеке өмірге шықты. Агуинальдо кабинетінде ол қаржы директоры, қазынашылық хатшысы және ұлттық қорғаныс министрі сияқты түрлі лауазымдарды атқарды.

Жеке өмір

Ол Доня Петрона Рейеске үйленген, оның 2 баласы болды: Леонор және Аурелиано. Леонор бұрынғы премьер-министр Цезарь Виратаның анасы болды. Агиналдо Филиппин Тәуелсіз Шіркеуінің (IFI, сондай-ақ Аглипаян Шіркеуі деп те аталады) мүшесі болды, себебі ол Рим католик шіркеуінен тәуелсіздікті ұлттық мақтаныш көзі деп санады. Ол Кавиттегі Филиппин Тәуелсіз Шіркеуінің "Кабаллерос Комитеті" ("Жәкелер Комитеті") президенті болып сайланды. 1904 жылы ол IFI ішінде Кавит штатының Бинакайан қаласында жергілікті мирян ұйымын құрды, ол кейіннен 1938 жылы Гермоген Рамирес және Хосе Гамад басқарып, діни қызметкер және епископ ретінде Iglesia de la Libertad деп аталды. Екі дін қызметкері де кейін IFI-ге қайта оралды.

Өлім

Балдомеро 45 жасында Маниладағы Малате қаласында жүрек жетіспеушілігі мен ревматизмнен зардап шекті. Оның екі аптаға жуық созылған аза тұру рәсіміне Эмилио Агиналдо, Фелипе Агонсилло, Мариано Понсе және Грегорио Аглипа сияқтылар құрмет көрсетті. 1915 жылғы 21 ақпанда Маниланың Солтүстік зиратында оның қосылу рәсіміне көптеген адамдар жиналды; Guías Nacionales, Liceo de Manila мектебінің оқушылар батальоны, Филиппин партизандары және газет өкілдері сияқты түрлі топтар қатысты. Кейіннен оның денесі Кавиттегі отбасылық үйіне жерленді, ол қазірде оның өмірін еске түсіретін мұражай болып сақталып, Филиппиннің Ұлттық тарихи комиссиясының басқаруында.

Танымал мәдениетте

Баяни Агбаяни 2012 жылғы «El Presidente» фильмінде ойнаған. Гекстер Абад 2013 жылғы «Катипунан» телесериалында ойнаған. Ян Урбано 2014 жылғы «Бонифасио: Аңғыр Президент» фильмінде ойнаған.