Кіріспе

Акционерлер арасындағы компания бақылауы үшін күрес

Прокси-сайыс немесе прокси-шайқас – ұйымның бақылауын алуға бағытталған қарымқатынассыз күрес. Бұл жағдай әдетте корпорация акционерлері корпоративтік басқарудың кейбір аспектілеріне қарсылық білдіргенде, көбінесе директорлар мен басқарушылық лауазымдарға назар аударғанда туындайды. Корпоративтік белсенділер акционерлерді өздерінің өкілеттік дауыстарын (яғни, бір адамның немесе мекеменің басқа біреудің уәкілетті өкілі ретінде берген дауыстарын) түрлі себептермен жаңа басқаруды орнатуға көндіруге тырысуы мүмкін. Ашық корпорацияның акционерлері акционерлер жиналысына қатысып, өздерінің атынан дауыс беру үшін өкіл тағайындай алады. Ол өкіл – акционердің өкілі. Прокси-шайқаста, қазіргі директорлар мен басқарушылар корпоративтік өзгерістерді күштеп енгізуге тырысатындарға қарағанда артықшылыққа ие болады. Бұл корпоративтік басқарушылар билікте қалу үшін әртүрлі корпоративтік басқару тактикаларын қолданады, соның ішінде: директорлар кеңесінің құрамын кезең-кезеңмен жаңару (яғни, әртүрлі директорлар үшін әртүрлі сайлау жылдарын белгілеу), корпорацияның қаржысына қол жеткізуді бақылау және жарғыда шектеуші талаптар енгізу. Осының салдарынан, көптеген прокси-шайқастар сәтсіз аяқталады; бірақ соңғы кездегі хедж-фондтар жүргізген шайқастардың 60%-дан астамы табысқа жетеді. Дегенмен, бұрынғы зерттеулер прокси-шайқастардың акционерлердің байлығының өсуімен байланысты екенін көрсеткен.

Мысалдар

Сатып алушы компания, басқарудың сатып алуға қарсы шараларына наразы болса, мақсатты компанияға өз бағынышты басқаруды орнату үшін прокси-күресті бастауы мүмкін. Алдағы сатып алуға қарсы тұратын ішкі опоненттер (ол құнды төмендетеді немесе көп тәуекел тудырады деп есептейтін) прокси-күреске қатысуы мүмкін. Мұндай жағдай Hewlett Packard компаниясында болды, 2002 жылы Карли Фиорина басқаруы Compaq компаниясын басып алғанға дейін. Егер сатып алу қаупі болмаса, акционерлер басқаруға наразы болған жағдайда прокси-күрес туындайды, бұл заңдық және әділеттік туынды сот процесіне негізделген болуы мүмкін, мысалы, 2005-06 жылдары Карл Айканның Time Warner басқармасының көп бөлігін қызметтен шеттетуге жасаған әрекеттері сияқты. Прокси-күрес тарихы, 1950 жылдардағы Bank of America және New York Central Railroad сияқты ең ірі АҚШ корпорацияларының бақылауы үшін болған шайқастарды Дэвид Каррдың 1956 жылғы "Бақылау үшін күрес" атты кітабынан табуға болады.

Негізгі ойыншылар

Көптеген институционалдық инвесторларға зор ықпалы бар болғандықтан, прокси кеңесшілері көптеген прокси күресінде маңызды рөл атқарады. Көп жағдайда дауыс беру құқығын іздеу шайқасының нәтижесін прокси-фирмалар шешеді. 1934 жылғы Бағалы қағаздар биржасы туралы заң Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясына (SEC) дауыс беру құқығын іздеуді реттеу құқығын берді. SEC кейін ұсынған кейбір ережелер, мысалы, әмбебап прокси, қарсыластарының пікірінше, прокси күресінің көбеюіне әкелуі мүмкін болғандықтан, даулы болды.