Кіріспе
Бостондағы саябақтар тізбегі, Массачусетс штатындағы саябақтар жүйесі. "Зөңрөң бұғазы" Бостон және Бруклин, Массачусетс қалаларындағы саябақтар мен су жолдарымен байланыстырылған саябақтар тізбегінен тұрады. Ол ландшафт сәулетшісі Фредерик Лоу Олмстедтің жобасы бойынша салынған, ал аты жоспарланған тізбектің Бостон түбегінің "мойнынан" ілінгендей көрінуінен шыққан. 1989 жылы Бостон қалалық ескерткіштер комиссиясы "Зөңрөң бұғазын" Бостонның тарихи ескерткіші деп жариялады.
the park system in Massachusetts
The Emerald Necklace consists of a chain of parks linked by parkways and waterways in Boston and Brookline, Massachusetts. It was designed by landscape architect Frederick Law Olmsted, and gets its name from the way the planned chain appears to hang from the "neck" of the Boston peninsula. In 1989, the Emerald Necklace was designated as a Boston Landmark by the Boston Landmarks Commission.
Тарих
Бұл сызықты саябақ жүйесін Фредерик Лоу Олмстед колониялық кезеңнен бері сақталған Бостон орталығын және (1837) Қоғамдық бақты "үлкен елдік саябақ" деп аталатын Франклин саябағымен байланыстыру мақсатында жобалаған. Жоба 1878 жыл шамасында арғы шығанақ және Фенс аймақтарындағы батпақты жерді тазарту және реттеу жұмыстарымен басталды. 1880 жылы Олмстед Ямайка тоғанынан Фенс арқылы өтетін Мадди өзенін парктің жоспарына енгізуді ұсынды. Өзен арнасы бұрқыраған ағысқа айналдырылып, Чарльз өзеніне бағытталды. Өзенді қоршаған дәліз қазіргі күнге дейін сақталған сызықты саябаққа айналды. Олмстедтің көптеген кішкентай көлдерді жалғайтын, тыныш ағыс бойындағы жаяу жолдары бар сызықты саябақ туралы көзқарасы ғасырдың басында жүзеге асты. Storrow Drive-дан оңтүстікке қарай Франклин саябағына дейінгі Олмстед жасаған парктер Ұлттық тарихи орындар тізіліміне Olmsted Park жүйесі ретінде енгізілді. Соңғы он жылда Бостон қаласы және Бруклин қаласы Эмеральдты алқапта саябақтар мен су жолдарының жағдайын жақсартуға 60 миллион долларға жуық капиталдық шығыс жасады. Бұл жұмыстарға жаяу жолдарды жақсарту, көшеттер отырғызу, бағдаршамдар орнату, көпірлерді жөндеу, жағажайлар мен ғимараттарды қайта жаңарту кірді. Кейбір аймақтарда (әсіресе Франклин паркі мен Олмстед паркінің ормандық бөліктерінде) бұл күш-жігер Эмеральдты алқаптың 50 жылдан астам уақыт бойы басталған тоқырауын жоюға ғана мүмкіндік берді.
Пішіні
Смарагдты алқа Бостонның Downtown Crossing-тен басталып, Бостон мен Бруклин шекарасы бойымен жүреді, содан кейін Жамайка жазығына бұрылады. Арнольд Арборетумының оңтүстік шекарасында, бастапқы нүктесінен ең алыс жерде, Изумрудты алқа Рослиндейлде. Одан кейін ол Роксбери және Дорчестерге қайта оралады. Олмстедтің бастапқы жоспарында Бостон портында аяқталатын U пішіндес алқа көзделген. Бірақ Дорчестер жолы деп аталатын соңғы бөлігі іске асырылмады.
Құзыреті
Арнольд Арборетумы Гарвард университетіне жалға беріліп, басқарылады. Олмстед паркі мен Ривервейдің батыс жағалаулары Бруклин парктері мен ашық кеңістіктер басқармасының қарауында. Изумрудты алқаның көп бөлігі Бостон парктері мен демалыс департаментімен күтіледі, ал қалған шағын бөлігі Консервация және демалыс департаментіне тиесілі.
Смарагдты алқаны қорғау
"Зөміргүл" алқасының сақтаушы қоры – 1998 жылы құрылған жеке, коммерциялық емес ұйым. Оның мақсаты – "Зөміргүл" алқасын барлығы үшін қалпына келтіру және жақсарту. Бостон қаласының Бэк-Бей ауданынан Бруклин және Ямайка жазығы арқылы Дорчестердегі Франклин саябағына дейін созылған 1100 акрлық саябақтарды басқару үшін, қор өз серіктестерімен бірлесіп, қолдау көрсету, күтім мен қалпына келтіру, білім беру және қолжетімділік, сондай-ақ еріктілер мен жастар бағдарламалары арқылы саябақтарды сақтауды ілгерілетеді. Директорлар кеңесі басқаратын қор, осы мақсаттарды іске асыру үшін жеке және мемлекеттік сектор өкілдерін біріктіреді. Оның қызметі Бостон қалалық парктері мен демалыс басқармасы, Бруклин қалалық парктері мен ашық кеңістіктері және Массачусетс штатының табиғатты қорғау және демалыс департаменті сияқты ұзақ жылдардан бері жұмыс істеп келе жатқан мемлекеттік серіктестерінің бастамаларын толықтырады. Қор "Зөміргүл" алқасына келушілерге түрлі қызметтер ұсынады, оның ішінде іс-шаралар, экскурсиялар, мобильді экскурсиялық нұсқаулық, еріктілерге мүмкіндіктер мен жастар бағдарламалары бар.
Жоспарлар
"Зөңрөлі алқа" парктерінің бас жоспары 1989 жылы аяқталды және 2001 жылы жаңартылды. Парктер ұзақ жылдар бойы Мадди өзенінің су тасқынына ұшырап келеді. Мадди өзенін қалпына келтіру жобасы ластанған шөгінділерді қазып шығарып, өзенді ашып, оның тұтастығын, сыртқы келбетін және су тасқынын бақылау қабілетін жақсарту сияқты маңызды құрылымдық өзгерістерді жүзеге асырады. І кезең – Лендмарк орталығында өзенді күнге шығару – 2009 жылдың көктемінде басталды. Парктерде фрагмиттердің (жаугершік түр) таралуын шектеу жұмыстары да жүргізілуде. Олмстедтің бастапқы көзқарасы бойынша, парк желілік құрамға ие болуы керек, бірақ жалпы қамыс бұл көрініске нұқсан келтіруде. Өкінішке орай, осы өсімдіктің таралуын шектеу үшін көптеген сақтау шаралары қабылданды, бұл Олмстедтің жоспарын іске асыруды қиындатуда.