Питер Коллинсон: Англиялық ботаник және бағбаншы

Кіріспе

Ботаник

Питер Коллинсон (1694 жылдың 16 қаңтары – 1768 жылдың 11 тамызы) – ағылшын бағбаны, ботанигі және егіншілік маманы. Корольдік қоғамның мүшесі және бағбандықты ұнататын Коллинсон грузин дәуіріндегі Лондон қаласында халықаралық ғылыми идеялар алмасуына көмектесуші болды.

Өмір және жұмыс

Лондондық жүн мата сатушының ұлы болған Коллинсон әкесінің бизнесіне қатысып, ботаникаға қызығушылық танытты. Оның отбасы Діни достар қоғамының (яғни квакерлер) Грейсчерч көшесіндегі жиналысына жатты. 1728 жылдың қазан айында Коллинсон Корольдік қоғамның президенті сэр Ханс Слоанға Кенттегі ерекше оқиғалар туралы хат жазды. 7 қарашада ол қоғамға мүшелікке ұсынылды. Коллинсон Томас Корам, Уильям Хогарт және тағы басқалардың аналары тастаған сәбилерді қабылдайтын қайырымдылық мекемені құруға жасаған күш-жігерін қолдады. 1739 жылдың 17 қазанында Джордж II-нің Табылған балалар ауруханасын ашуға арналған жарлығы жарияланды. Жарлықта Коллинсон негізгі құрылтайшы-басқарушы ретінде тізілген. Коллинсон кәсібі бойынша мата сатушы болғанымен, көбінесе Солтүстік Америкамен сауда жасады, бірақ оның шын құмарлығы бағбандық өнер болды. Ол өзінің іскерлік байланыстары арқылы әлемнің түкпір-түкпірінен тұқымдар мен өсімдіктердің үлгілерін алды. Коллинсонның жеке өсімдіктер жинағы алдымен Пекхемде, кейін Милл-Хиллде кеңінен танымал болды. Ол Англияда мұндай заттарға сұраныс бар екенін түсінді және 1730 жылдардың соңында ағылшын коллекционерлері үшін Солтүстік Американың ботаникалық тұқымдарын импорттауды бастады, Джон Бартрамның саяхатын қаржыландырды. Жыл сайын ол Бартрам жинаған Жаңа әлемнің тұқымдарын британдық ақсүйектерге, гүл өсірушілерге және табиғат зерттеушілеріне, соның ішінде Диллениус, Филип Миллер, Лорд Петре, Ричмонд және Норфолк герцогтары, Джеймс Гордон, Джон Буш және т.б. таратып берді. Коллинсон сонымен қатар суретші және табиғат зерттеуші Марк Кейтсбидің де меценаты болды. Кейтсбидің "Каролина, Флорида және Багама аралдарының табиғи тарихы" атты кітабының авторына арналған нұсқасы немересі Чарльз Стрейншам Коллинсонға (1753-1834) берілді және оның қайтысынан кейін 15 фунт 10 шиллингке сатылды. Коллинсон кең көлемде хат алмасып, Лондондағы және шетелдегі көрнекті ғалымдармен, соның ішінде Слоан, Карл Линней, Гроновиус, доктор Джон Фотергилл, Кадуаллер Колден және Бенджамин Франклинмен жақын қарым-қатынаста болды. Коллинсон 1743 жылы Бартрам мен Франклин құрған жаңадан құрылған Америка философиялық қоғамына көмектесу арқылы Филадельфия ғылыми қауымдастығының белсенді қолдаушысы болды. Ол сонымен қатар көп жыл бойы Филадельфия кітапхана компаниясының сатып алу агенті ретінде қызмет етті. Коллинсон арқылы Франклин алғаш рет Корольдік қоғамға 1751 жылы жарық көрген электрмен қатысты тәжірибелер мен байқауларын жеткізді. 1747 жылы Швед Корольдік Ғылым академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды. Милл-Хиллде тұрғанда, ол қазіргі Милл-Хилл мектебінің Риджвей Хаус пансионатында тұрды. Сонымен қатар, мектепте Коллинсон үйі және жақында Коллинсон отырғызған қарағайлардың құрметіне аталған Седрлер үйі де бар.

Born the son of a London woollen draper, Collinson entered his father's business and developed an interest in botany. His family belonged to the Gracechurch Street Meeting of the Religious Society of Friends (i. e. Quakers). In October 1728, Collinson wrote to Sir Hans Sloane, President of the Royal Society, about strange events in Kent and on 7 November 1728, he was proposed for Fellowship of the Society. Collinson supported the struggle of Thomas Coram, William Hogarth, and others to establish a charitable institution that would welcome babies abandoned by their mothers. A royal charter to start the Foundling Hospital was granted by George II on 17 October 1739. The charter lists Collinson as a founding governor. Although Collinson was a cloth merchant by vocation, largely trading with North America, his real love was gardening. Through his business contacts, he obtained samples of seeds and plants from around the world. Collinson's personal plant collections, first at Peckham and later at Mill Hill became famous. He came to realise that there was a market for such things in England and, in the late 1730s, began to import North American botanical seeds for English collectors to grow through financing the travels of John Bartram. Yearly, he distributed the New World seeds collected by Bartram to British gentry, nurserymen, and natural scientists including Dillenius, Philip Miller, Lord Petre, the Dukes of Richmond and Norfolk, James Gordon, John Busch, etc. Collinson was also the patron of the artist and natural historian Mark Catesby. His presentation copy of Catesby's Natural History of Carolina, Florida and the Bahama Islands was passed down to his grandson Charles Streynsham Collinson (1753 1834) and was sold for £15 10s after his death

Collinson maintained an extensive correspondence and was friendly with notable scientists in London and abroad including Sloane, Carl Linnaeus, Gronovius, Dr. John Fothergill, Cadwallader Colden, and Benjamin Franklin. Collinson was a particular patron of the Philadelphia scientific community assisting the fledgling American Philosophical Society founded by Bartram and Franklin in 1743. He also served for many years as the purchasing agent for the Library Company of Philadelphia. It was through Collinson that Franklin first communicated to the Royal Society what would in 1751 be published as Experiments and Observations on Electricity. He was elected a foreign member of the Royal Swedish Academy of Sciences in 1747. Whilst living in Mill Hill, he lived in what is now the Ridgeway House boarding house of Mill Hill School. Furthermore, the school also has a Collinson House and more recently a Cedars House, named after the trees Collinson planted.