Кіріспе

Молендо – Перудің оңтүстігіндегі Тынық мұхитында орналасқан қала. Арекипа облысында орналасқан және Исла провинциясы мен Молендо ауданының орталығы болып табылады. Молендо 20-ғасырдың ортасында Матарани дамығанға дейін Перудің оңтүстік жағалауындағы маңызды порты болды; Молендо порты жергілікті экономика үшін балықшыларға қызмет етеді, ал барлық коммерциялық жүк тасымалы солтүстікке қарай 12 шақырымдағы Матарани порты арқылы жүзеге асырылады, себебі ескі порт қираған. 1830-1880 жылдар аралығында бұл порт гуано саудасының маңызды порты болды. Бұрын күнделікті жолаушылар пойыздары қатынайтын теміржол болған, бірақ қазір дамыған тас жол Молендоны Панамерика тас жолымен байланыстырады, ал пойыз қазір тек Arequipa қаласынан жазғы экспресс ретінде сенбі күні жүріп, жексенбі күні қайта оралады. Аймақтың басты тартымдылығы – жергілікті жағажайлар, тіпті Антарктидадан суық су әкелетін Гумбольдт ағыны осы жерге жетеді. Желтоқсаннан сәуірге дейінгі жаз айларында халық саны екі еседен астамға өседі, себебі аймақтың ең ірі қаласы Арекипадан адамдар Молендо мен оның жағажайларын демалыс орны ретінде пайдаланады, әсіресе демалыс күндері. Молендо жүн экспорттайды және цемент, тоқыма, консервіленген балық және ірімшік өндіретін өнеркәсіптері бар. Перу теңіз күштерінің көмекші кемесі BAP Mollendo (ATC 131) осы қаланың атымен аталады.

Инка дәуірі

1300 жылы легендарлы инка Майта Капак Арекипа және Мокегуа аймақтарын инка империясының бақылауына қосты. Алпыс үш жыл өткен соң, Гарсиласо де ла Веганың сөзіне сүйенсек, инка Капак Юпанки инка империясының дәстүрлі салтына сай, өзінің штабынан төрт генерал таңдап, оларға шамамен жиырма мың сарбаздың (немесе Туки Титостың) құрамындағы жағалау аймақтарын бағындыру жобасын тапсырды. Капак Юпанкидің ұлы Синчи Рокка Арекипа мен Мокегуаның барлық жағалауын жаулап алды. Осы оқиғадан бастап Тамбо географиялық орнының арқасында және қару-жарақ пен азық-түлік қоймасы ретінде қызмет атқарғандықтан, аймақ тарихында маңызды рөл атқарады. Инка Капак Юпанкидің ізбасары Инка Яхуар Уакак осы аңғарда өз жабдықтау қоймаларын және штаб-пәтерін орнатып, Инка империясының аумағын кеңейту мақсатымен Атакама (Солтүстік Чили аймағы) бағытына қарай жорыққа шықты.

Тынық мұхит соғысы

Тынық мұхиты соғысы кезінде Молендоға полковник Орозимбо Барбоза басқаратын Чили әскерлері шабуыл жасады. Бұл күштердің (Чили теңіз флоты тасымалдаған) басты мақсаты – Перу мен Чили арасындағы бейбіт келіссөздер процесін жеделдету үшін Перудің оңтүстігін қиратқан. Шабуыл жасаушы күштерге 3-ші Чили желілік жаяу әскер полкі, Чили теңіз жаяу әскерлері, Чили саперлерінің бір бригадасы және 30 атты әскер кірді. Молендоның қорғанысы 100 сарбаз қорғаған, қару-жарағы жоқ екі кішкентай бекіністен тұрды (олар бірнеше күн бұрын Арекипаға көшірілген). Бірінші болып Чili теңіз жаяу әскерлері түсіріліп, қалаға қарсылықсыз ие болды. Экспедицияның қалған бөлігі (басты күш) қарсылық көрмей Ислейге немесе оның жанына қонды. 1880 жылдың 9 наурызында экспедицияның басты күші Молендоға кірді. Полковник Барбоса 500 сарбазымен Молендодан Мехияға қарай қорғаныс күштерін іздеуге кетті, ал 3-ші Чили желілік жаяу әскер полкі қаланың күзетіне жауапты болды, үйлерді тонау дереу басталды. Полковник Барбоса Мехияға жетіп, Арекипадан теміржолмен келген күшейткіштерді тоқтату үшін локомотивтер мен теміржол жолдарын қиратты. Полковник Барбоса Энсенадада қорғаушыларды күтпеген жерден шабуылдап, 20 әскерді тұтқынға алды. Молендоға оралғаннан кейін, ол қала тоналып, өзінің командирлерінің бірнешеуі жазаланғанын білді. Бұл кейбір әскерлердің дезертирлеуіне әкелді.

Теміржол

Қала Перудің стандартты кеңдіктегі Оңтүстік темір жолы арқылы қызмет көрсетеді, ол Куско және Пуно қалаларымен байланысқан.