Кіріспе
Саентология шіркеуінің қылмыстық сөз байласы "Ақ қар" операциясы – 1970 жылдары Саентология шіркеуінің Саентология және оның негізін қалаушы Л. Рон Хаббард туралы қолайсыз мәліметтерді жою мақсатымен жасаған қылмыстық сөз байласы. Бұл жобаға 30-дан астам елде шіркеу мүшелері жасаған 136 мемлекеттік мекемеге, шетелдік елшіліктерге және консулдықтарға, сондай-ақ Саентологияны сынаған жеке ұйымдарға ену және ұрлық жасау сериясы кірді. Бұл тарихтағы АҚШ үкіметіне жасалған ең ірі тыңшылық операцияларының бірі болды, онда 5000-ға дейін жасырын агенттер қатысты. Бұл операция "Фрикаут" операциясы деп аталатын Саентологияның құпия жоспарын да ашты, себебі "Ақ қар" операциясы АҚШ үкіметінің шіркеуді тергеуін бастаған оқиға болды.
Operation Snow White was a criminal conspiracy by the Church of Scientology during the 1970s to purge unfavorable records about Scientology and its founder, L. Ron Hubbard. This project included a series of infiltrations into and thefts from 136 government agencies, foreign embassies and consulates, as well as private organizations critical of Scientology, carried out by Church members in more than 30 countries. It was one of the largest infiltrations of the United States government in history, with up to 5,000 covert agents. This operation also exposed the Scientology plot "Operation Freakout", because Operation Snow White was the case that initiated the U. S. government's investigation of the Church.
Өмірбаян
1960 жылы Л. Рон Хаббард сайентологтардың үкіметтік мекемелерге жасырын түрде кіріп, хатшы, күзетші немесе басқа да лауазымдарды иеленуі керек екенін ұсынған еді. 1970 жылдардың басында Саентология шіркеуі АҚШ-тың федералдық агенттіктері тарапынан күшейтілген тексерулерге түсті, ал 1963 жылы Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасының (FDA) шабуылына ұшыраған болатын. Ішкі кірістер қызметі (IRS) шіркеудің миллиондаған доллар салықтан қарыз екенін мәлімдеді, ал Федералдық тергеу бюросы (FBI) ұйымға агенттерін жіберді. «Ақ қар» операциясы кезінде Guardian's Office-тің әлемдік штаб-пәтері (Guardian's Office WW) Англиядағы Сент-Хилл манорында орналасқан еді. АҚШ-тағы бас кеңсе (Guardian's Office US) Калифорния штатының Лос-Анджелесінде болды, бірақ Вашингтон қаласында (Guardian's Office DC) және АҚШ-тың басқа қалаларында кішігірім кеңселер болды. Әрбір Guardian Office бес бюродан тұрды. Олардың бірі – Үкіметке жасырын кіруді бақылайтын Ақпарат бюросы. Л. Рон Хаббард Guardian's Office-ті басқарды, бірақ оның әйелі Мэри Сью Хаббард Комодор штабының күзетшісі атағын алды. Ол бұл міндетті Хеннинг Хелдтке және оның командасына жүктеді. Осы кезеңде Л. Рон Хаббард өзі «Құқық қорғаушы» 732 бұйрығын жазды, онда «бұрыс» Саентология файлдарын жою және түзету талап етілді. Осыдан «Ақ қар» операциясы бастау алды. Бұйрықта бұл заңды жолмен іске асырылуы керек делінгенімен, жағдай тез өзгерді. Кейіннен Хаббардтың өзі федералды прокурорлар тарапынан операцияға қатысқандығы үшін «іске тартылмаған күдікті» деп танылды. Оның қатысы туралы мол деректер болғанымен, көптеген сайентологтар оның директиваларын оның ізбасарлары дұрыс түсінбегенін мәлімдеді. GO 1361 бұйрығында, басқа нәрселермен қатар, Лос-Анджелес және Лондон қалаларындағы IRS кеңселерiне және Әділет министрлігіне жасырын кіру көзделген. Бұйрық IRS-ке қатысты болғанымен, Guardian Office көп ұзамай басқа мемлекеттік органдарға, соның ішінде Есірткіге қарсы күрес басқармасына (DEA), АҚШ жағалау күзетінің барлау қызметіне және Ұлттық психикалық денсаулық институтына, сондай-ақ Америка медициналық қауымдастығына жасырын кіру үшін өздерінің жедел агенттерін тартты. Бағдарламада сайентологтардың сәтті орындаған тапсырмалары үшін сыйлықтар беру қарастырылған. Сот отырысында айтылған мәлімдемелердің бірінде, айыпталушылардың сөздеріне қайшы, Guardian Office жоспарлаған бағдарламалар тек «жалған хабарламаларды» жоюмен ғана шектелмей, жалған ақпаратты орналастыруды да қамтығаны көрсетілді. Мысалы, АҚШ қауіпсіздік органдарының компьютерлеріне «атақты тегі бар мысық туралы» жалған деректерді енгізу, содан кейін «жануар баспасөз мәслихатын өткізіп, фотосуреттер жариялануы» мүмкін болды. «Мысық» операциясының мақсаты – «LRH-ның GO-да көрсеткенідей, американдық қауіпсіздікті күлкіге айналдыру». 1974 жылдың басында Майкл Мейснер Колумбия округіндегі Ақпарат жөніндегі көмекші күзетші болып тағайындалды (AG I DC). Мейснердің міндеттеріне DC аймағындағы барлық Ақпарат бюросының бұйрықтарын, бағдарламаларын және жобаларын іске асыру кірді. Осы кезде Мейснердің бастығы Дюк Снайдер, DC-нің көмекші күзетшісі немесе AG DC болды. Бұл Вашингтондағы GO кеңсесіндегі ең жоғары лауазым еді. 1974 жылдың шілдесінде Дюк Снайдер Мейснерге бұрын жазылған Интерполдың құжаттарын алу жоспарын іске асыруды тапсырды, ол кезде АҚШ Қаржы министрлігінде сақталған. Мейснердің міндеттері осымен шектелмеді, өйткені тамыз айына қарай ол АҚШ-тағы GO-ның жинақтау офицері Синди Реймондтан да нұсқаулар алды, ол Мейснерге Вашингтондағы IRS штаб-пәтерінде жұмысқа орналасқан адал сайентолог агентін табуға көмектесуді бұйырды. Бұл қызметкер Саентологияға қатысты барлық құжаттарды, әсіресе Саентологияның үкіметке қарсы сот процесіне қатысты құжаттарды ұрлап алуы керек еді. Мейснер бұл мәселені Реймондпен бір ай бойы талқылады, содан кейін сәттіліксіз әртүрлі сайентологтармен сұхбаттасты. Бұйрық берілгеннен кейін бір ай өткен соң Реймонд Мейснерге Джеральд Беннетт Вулфты таңдағанын хабарлады.
Іске асыру
GO-ның үкіметке жасырын кіруі Джеральд Вулф пен Майкл Мейснердің IRS-те кеңсе қызметкері ретінде жұмысқа орналасуымен басталған болуы мүмкін. Guardian Office басшылығымен Вулф салықтан босатылған ұйымдардың іс қағаздарын бақылап, қажет болғанда Саентология үшін заңсыз көшірмелер жасады. 1974 жылдың қараша айында «Қар ақ» операциясы GO үшін күтпеген жаңа серпіліс алды, себебі олар IRS-тің Саентологияның салықтан босатылу мәртебесі туралы отырыс өткізетінін естіді. Жауабында, шіркеу бөлмені тыңдау үшін тыңшы жіберді. 1 қараша күні таңертең, отырыс күнінен бір күн бұрын, GO агенты Герман конференц-залға кіріп, құрылғыны электр розеткасына қосты. Бұл құрылғы FM жиілігінде сигнал жіберіп, Смитсонов институтының тұрақ орнындағы машинасынан оны қабылдап, жазған сайентологтарға жеткізді. Отырыстан кейін Герман құрылғыны алып кетті, ал отырыстың жазылған үні Лос-Анджелеске жіберілді. Желтоқсан айында Вулф, Герман және Мейснер 20 дюймдік қалыңдықпен ұрланған құжаттарды Дюк Снайдерге жіберді. Снайдер өз кезегінде Лос-Анджелестегі Мо Будлонға хабарлады. Желтоқсанның соңында Вулф IRS-тің Бас кеңесшісінің кеңсесінен құжаттар ұрлады. Рождестводан кейін бірнеше күн өткен соң, Вулф IRS-тегі Барбара Бёрдтің кеңсесіне кірді. Бёрд 1 қарашадағы отырыста болған. Файлдарды ұрлаудың орнына, Вулф оларды көшіру машинасына алып, мемлекеттік қағазға фотокөшірме жасады. Кейін Вулф Мейснермен мейрамханада кездесіп, соңғы ұрлығы туралы баяндады. Мейснер құжаттарды алып, өзінің жоғары лауазымдыларына қызықты немесе маңызды деп ойлаған бөлімдерін сызып, маңызды мәселелердің тұжырымдамасын жазды. Бұл хат DC үшін Көмекші күзетші арқылы, АҚШ үшін Күзетшінің орынбасары, АҚШ-тағы Ақпарат жөніндегі Күзетшінің орынбасары, Ақпарат бюросының I бөлімінің директоры және Лос-Анджелестегі жинақтау офицеріне жіберілді. Сондай-ақ, Мэри Сью Хаббардқа да бір данасы жіберілді. Бұл Мейснер үшін әдеттегі стандартты процедура болды. Көктемде IRS ісіне қайта назар аударылды, себебі Мэри Сью Хаббард Кембер мен Хелдтке «жеңіске жетіп, коммерциялық емес (салық) мәртебесін алу үшін біздің қолымыздағы барлық әдісті пайдалануды» бұйырды. Хелдт өтініші Ақпарат бюросына жіберілгенін, оларға үш ай ішінде IRS және Әділет министрлігінің салықтық іс қағаздарын жинауды тапсырғандарын айтты. Сәуір айында Мейснер Әділет министрлігінің анықтамалығын сатып алып, Саентологияға қатысты сот процестеріне қатысты іс қағаздары бар кеңселерді анықтады. Ол қалағанын тапқаннан кейін, Вулфты жіберді, ол үш демалыс күні екі адвокаттың кеңсесіне кірді. Вулф он екі іс қағазын көшіріп, бұрынғыдай Мейснермен мейрамханада кездесті. Бұл іс қағаздары Саентология үшін өте пайдалы болды, себебі оларда әртүрлі сот істеріндегі үкіметтің стратегиясы егжей-тегжейлі сипатталған. Мамыр айында Уиллардсон Мейснерге «Хорн жобасын» іске асыруға нұсқау берді, ол Мейснерге «IRS құжаттарын алу жолы үшін PR және заңдық қорғаныс беруді» талап етті. Мақсаты - мемлекеттік органдардың жариялық байланыс бюросы ұрлықпен байланысты деп ойламастан, құжаттарды қарауға мүмкіндік беру. Уиллардсонның идеясы Мейснерге Саентологиядан басқа ұйымдармен байланысы бар құжаттарды ұрлауға мүмкіндік берді. Уиллардсон сондай-ақ (жасалған) наразы IRS қызметкерінен хаттар жасау үшін IRS кеңсе жабдықтарын ұрлауға шақырды. Әртүрлі ұйымдар туралы іс қағаздары (әрине, Саентологияны қоса алғанда) жалған хатпен бірге жіберілді. Осылайша, наразы IRS агенті көптеген ұйымдарға іс қағаздарын жібергендей көрінеді. Бұл Саентологиямен байланысты болмайды. Вулф кеңсе жабдықтарын және рұқсатсыз Біріктіру шіркеуі мен Боб Джонс университеті туралы іс қағаздарын ұрлады. 1975 жылдың жазғы және күзгі айларында мемлекеттік басқару қосымша жоспарды іске қосты. Шілде айында Синди Реймонд Мейснерге Саентология шіркеуі IRS-ке қарсы Ақпараттық еркіндік туралы заң бойынша сот ісін бастағанын айтты. Мейснерге Шарль Зуравиннің кеңсесін бақылауға алу туралы нұсқау берілді. Зуравин бұл іс бойынша үкіметтің өкілі болды. Мейснер бұл міндетті дереу Вулфқа тапсырды, ол шілде мен қараша аралығында Зуравиннің кеңсесіне бірнеше рет кірді. Вулф өзінің жоғары лауазымдыларына Зуравиннің Саентологияның FOIA ісіне қатысты іс қағаздарының тізімін дайындап жатқанын айтты. Бүкіл елдегі салық органдары Зуравинге құжаттар жіберіп отырды. Бұл тізім, барлық FOIA істерінде соттар талап ететін, сұралған құжаттардың толық тізімі және олардың жария етуден босатылу себептері. Қараша айына қарай Зуравин тізімді аяқтады, әрбір құжатты анықтауды жеңілдету үшін нөмірледі және оның көшірмесін Саентология адвокаттарына берді. Бұл адвокаттар өз кезегінде тізімді Реймондқа, ол Мейснерге, ол Вулфқа жіберді. Вулф содан кейін Зуравиннің кеңсесіне кіріп, тізімдегі құжаттарды көшіре бастады. Зуравин іс жүзінде мемлекеттік басқарудың жұмысын орындап берді. Нақты агенттіклерге АҚШ прокуратурасының кеңселері (DC және LA), IRS халықаралық операциялар кеңсесі, DEA және Жағалау күзеті мен Иммиграция және натурализация қызметі кіреді. Хатты қарап шыққаннан кейін Мейснер Әділет министрлігіне АҚШ прокуратурасынан гөрі кірудің дұрыс екеніне қорытынды жасады. 1976 жылдың қаңтар айында Герман, Ақпарат бюросының Оңтүстік-Шығыс АҚШ хатшысы, Мейснерге Хелдт пен Вейгандтың Вашингтонға Дон Алверзоны жіберу жоспарын мақұлдағанын хабарлады. Алверзо 17-сі келді, ал 18-і Льюис Хаббардтың (Л. Рон Хаббардқа қатысы жоқ) кеңсесі мен Зуравиннің іс қағаздары сақталатын архивтің есіктерін ашты. Вулф Алверзо есікті ашумен айналысқанда дәліздің соңында күзетші болып тұрды. Бірнеше есік төмен Мейснер Зуравиннің есігін ашуға тырысты. Жарты сағаттан кейін сәттілік болмағандықтан, Мейснер ашуланды. Ашуланған Мейснер Зуравиннің есігінің үстіне соқты, ол бірден ашылды. Үш сайентолог кеңсеге кіріп, қалған Саентологияға қатысты құжаттарды алды. Содан кейін олар басқа қабатқа барып, фотокөшірмелер жасады. Вулф көшіруді жалғастырды, ал Алверзо мен Мейснер Хаббардтың кеңсесін қайта ашуға тырысты. Үштік түні бойы Хаббардтың кеңсесінен іс қағаздарды көшірумен айналысты. Олар шамамен сағат 2-де кеткенде, бір фут биіктігіндегі құжаттар жинағымен кетті. Бір айдан кейін Ричард Вейганд Джейн Кемберге жазды, екі жыл бұрын 1361-ші күзеттік бұйрық бойынша өндірілуі керек болған IRS құжаттары алынғанын хабарлады. Джеральд Вулф, Мейснермен бірге, содан кейін бөлмеге кіріп, федералды сотқа кіруге мүмкіндік беретін жалған IRS куәліктерін жасады. Вулф пен Мейснер содан кейін осы куәліктерді пайдаланып, шектеулі аймақтарға кіріп, көбірек құжаттар ұрлады. 14 сәуір күні түні Мейснер мен Вулф IRS ғимаратының он бірінші қабатында, Халықаралық операциялар кеңсесінде болды. Бір кеңсеге кіруге тырысқанда, олар оның құлыпталғанын байқады. Өтіп бара жатқан тазалаушы қыз Мейснер мен Вулфтың күдікті мінез-құлқына назар салып, күзетшіге хабарлады. Күзетші жұпты тоқтатып, Вулфтың нақты IRS куәлігін және Мейснердің жасалған куәлігін көрсетуді сұрады. Қанағаттанған күзетші тазалаушы қызға есікті ашуға бұйырды. Ішінде жұп көптеген іс қағаздарды ұстады. Көшіру машинасы таба алмағандықтан, олар құжаттарды басқа IRS ғимаратына апарды, онда олар тағы да өз куәліктерін пайдаланып кірді. Іс қағаздарды көшіргеннен кейін, оларды Крейт кеңсесіне қайтарды. Бүкіл процеске шамамен төрт сағат кетті. Мамыр айында Вулф АҚШ сотындағы кеңсеге кіріп, АҚШ прокурорының көмекшісі Натан Доделлдің кеңсесінің кілттерін ұрлады. Вулф содан кейін…
I am unable to accept that organising burglaries either for the purpose of identifying persons in Government offices hostile to the Scientologists, or for the purpose of gaining an advantage in litigation, or even for the wider purpose of refuting false allegations thus enabling a better image of the Church of Scientology to be projected to the public, comes anywhere near being an offence of a political character within the meaning of the Extradition Act. The Applicants did not order these burglaries to take place in order to challenge the political control or Government of the United States; they did so to further the interests of the Church of Scientology and its members, and in particular the interest of Ron L. Hubbard, the founder of Scientology. In my view, it would be ridiculous to regard the Applicants as political refugees seeking asylum in this country, and I reject the submission that these were offences of a political character.
Қатысушы тараптар
Мэри Сью Хаббард, Синди Реймонд, Джеральд Беннетт Вулф, Хеннинг Хелдт, Дюк Снайдер, Грегори Виллардсон, Ричард Вейганд, Митчелл Герман, Шарон Томас, Джейн Кембер және Мо Будлонг, барлығы жоғары дәрежелі сайентологтар, сотталды; түрме жазалары алты жылға дейін созылды, бірақ ешбір сотталған осы мерзімге дейін жазасын өтеген жоқ. Л. Рон Хаббардты федералды прокурорлар "қылмыстық әрекетке қатыспаған күдікті" деп атады және ол өмірінің соңына дейін жасырын өмір сүрді.
Ашу-ызаның әсері
Шіркеу операцияның мән-жайларын талқылауға құлшынбайды; мүшелері мен оперативтік қызметкерлерінің әдеттегі мәлімдемелерінде көбінесе Guardian's Office (GO) "іштен жеңіліп", "сәтсіздікке ұшырауы үшін құрылған" деген сөздер айтылады, олардың миссиясы шіркеуді қорғау еді. Оқиғаға қатысы барлар шіркеуден "тазартылған", бірақ нақты не болғаны туралы ешқандай мәлімет берілмейді (дегенмен, олардың көптегені және "тазартылғандары" шіркеу ішіндегі маңызды лауазымдарда қалған деген болжам бар). Шіркеу өкілдері интернетте және басқа жерлерде оперативтік қызметкерлердің "тек фотокөшірме қағазын ұрлаған" деп мәлімдегені белгілі. "Ақ қар" операциясы Канадаға дейін тарады және шіркеуге қарсы сот процесіне әкеп соқты. 1990 жылға қарай "Ақ қар" операциясы бойынша барлық он бір айыпталушы босатылды.