1847 жылғы Мексика-Америка соғысы шайқасы: Контрерас және Чурубуско шайқастары

Кіріспе

1847 жылғы Мексика-Америка соғысы кезінде болған шайқас. [[File:Contreras. jpg|thumb|350px|Күштердің орналасуы. Армиялар келесі күні Черубуско шайқасында қайтадан қақтығысты.

Өмірбаян

Генерал Габриэль Валенсияның солтүстік армиясы 1847 жылдың ақпан айында Буэна-Виста шайқасында күш көрсеткен әскерлердің бір бөлігі болды, онда Санта-Анна Закари Тейлордың әскеріне күшті соққы бермес бұрын шегінді. Мексика әскерлері екіге бөлінді, бірі Серро-Гордоға, екіншісі Сан-Луис-Потосиге жіберілді. Генерал Валенсияға Сан-Луис маңындағы күштерге басшылық ету тапсырылды, ол генерал Мора-и-Вилламильдің орнына келді. 1847 жылдың сәуірінде Серро-Гордо шайқасында генерал Винфилд Скотттың жеңіске жеткен әскерлері елордаға тікелей қауіп төндірді, сондай-ақ Валенсияның әскерлеріне Мексика қаласына жорық жасау бұйырылды. Валенсияның көптеген әскерлері Мексиканың орталық бөлігінен келгендіктен, оңтүстіске қарай жылжу оларды туған жерлеріне жеткізді. Скотттың әскерлері Пуэбладан астанаға қарай жорып бара жатқаны туралы жаңалық Валенсияның әскерлерін қуантты, олар жеңіске жететініне сенді. Валенсияның әскерлері астананың солтүстік-шығысындағы Тескокодан Гвадалупе Идальгоға дейін тез оңтүстікке жылжыды, содан кейін Сан-Анхельге қарай Мексика қаласынан өтті. Олар 17 тамызда Сан-Анхельге келді. Валенсия АҚШ әскерлерінің Сан-Антониоға шабуылдайтынын күтті және оның әскерлері жеңіске жетуге көмектесу үшін олардың артынан жүреді деп болжады. 18 тамызда генерал Мехия бақылауында артиллериялық батарея орналастырылды. Санта-Анна Валенсияның әскерлерін орналастыруымен келіспеді және Жоғарғы Бас қолбасшы ретінде оны Койоакан мен Чурубускоға шегінуге бұйырды. Валенсия Санта-Аннаның бұйрығына бағынбады, ал оның бағынбауы "кейіннен оның айыптамасының негізі болды". Санта-Аннаның астананы қорғау жоспары Валенсияның бұйрықтарға бағынбауынан, Санта-Аннаны Мексика әскерлерінің басшысы деп мойындамауынан құлдырады. Санта-Анна мен Валенсияның жеке бастық бәсекелестігі болды, бұл әскери шенділер арасындағы көптеген жанжалдардың бірі және жылдар бойы созылған төңкерістер мен саяси тартыстардың нәтижесі. Бұл шайқас генерал Винфилд Скотттың Мексиканың ішкі аймағына басып кіруінің және астанаға жасаған жорығының бір бөлігі ретінде астана маңында болды. 7 тамызда Пуэбладан Мексика қаласына жорыққа шыққан Скотттың әскері 11 тамызда Дэвид Э. Твиггс, Уильям Дж. Уорт, Джон А. Квитман және Гидеон Джонсон Пиллоу басқаратын бөлімдермен Айола мен Чалькоға жетті. 15 тамызда Скотт Чалько көлінің оңтүстік жағынан Сан-Агустинге қарай жылжыды. Содан кейін Гидеон Пиллоу капитан Джон Б. Магрудер, лейтенант Франклин Д. Каллендер және лейтенант Джесси Л. Рено басқаратын артиллериясын әкелді. Шабуыл басталғанда мексикалықтар қарсылық көрсетті, бірақ он жеті минут ішінде Валенсия және оның әскері Сан-Анхельге қашты. АҚШ әскерлері 22 артиллериялық құрал мен төрт генерал тұтқынға алды. "Валенсияның бұйрықтарды орындаудан бас тартуы Мексиканың ең тәжірибелі және тәртіпті полктерінің тарауына және армияның қалған бөлігінің де осындай қауіпке ұшырауына әкелді". Ол Сан-Антониодағы генерал-майор Николас Браво мен Мексикальсингодағы бригадир генерал Антонио Гаонаға Чурубускоға шегінуге бұйрық берді, онда жақын арада Чурубуско шайқасы басталды. 843 мексикалық тұтқынға алынды.

General Gabriel Valencia's army of the north was part of the forces that fought at the Battle of Buena Vista in February 1847, in which Santa Anna retreated before giving a crushing blow to the forces of Zachary Taylor. The Mexican forces were then divided in two, with one sent to Cerro Gordo and the other to San Luis Potosí. General Valencia was given the command of the forces in San Luis, replacing General Mora y Villamil. In April 1847 Battle of Cerro Gordo, General Winfield Scott's victorious forces clearly threatened the capital, and Valencia's forces were ordered to Mexico City. Most of Valencia's men were from Central Mexico, so the march southward brought them to their home territory. News that Scott's forces were marching from Puebla toward the capital was said to cheer Valencia's forces, who expected to be victorious. Valencia's troops marched rapidly south, from Texcoco northeast of the capital to Guadalupe Hidalgo, and traversed Mexico City on the way to their position south of the city in San Angel. They arrived in San Angel on August 17. Valencia expected the U. S. forces to attack San Antonio and anticipated his troops would move behind them to help bring about the victory. On 18 August, he placed a battery of artillery, overseen by General Mejía. Santa Anna did not concur with Valencia's positioning of his forces, and as Supreme Commander orders him to withdraw to Coyoacan and Churubusco. Valencia disobeyed Santa Anna's order and his disobedience "formed afterward his indictment" [in the defeat]. Santa Anna's plan for a coordinated defense of the capital fell apart when Valencia disobeyed his orders, essentially not recognizing Santa Anna as the commander of Mexican forces. Santa Anna and Valencia had a personal rivalry, one of many in the officer corps of the military and a product of years of coups and political rivalries. The battle was the first one in the immediate environs of the capital, as part of General Winfield Scott's invasion of Mexico's heartland and drive to the capital. Leaving Puebla on 7 August for his march on Mexico City, the U. S. army under Scott, reached Ayotla and Chalco on 11 August with the divisions of David E. Twiggs, William J. Worth, John A. Quitman, and Gideon Johnson Pillow. Scott moved on the south side of Lake Chalco on 15 August, advancing to San Agustín. Gideon Pillow then brought in his artillery, under the command of Capt. John B. Magruder, Lt. Franklin D. Callender, and Lt. Jesse L. Reno. When the attack came, Mexican forces resisted fiercely, but within seventeen minutes, Valencia and his force fled to San Ángel. The U. S. forces captured 22 pieces of artillery and four generals. "Valencia's repeated refusal to follow orders had led to the dissolution of Mexico's most experienced and disciplined regiments and exposed the rest of the army to the same possibility." He ordered Major General Nicolás Bravo at San Antonio and Brigadier General Antonio Gaona at Mexicalzingo both to fall back to Churubusco, where soon the Battle of Churubusco would commence. 843 Mexicans were taken prisoner.