Джон Люжак: Американ футболшысының өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Америкалық футболшы (1925–2023)

Джон Кристофер Лужак-күніор (John Christopher Lujack Jr., 4 қаңтар 1925 – 25 шілде 2023) – Америка футбол лигасының (NFL) «Чикаго Беарс» командасында ойыншы болған американдық футболдың шабуылшысы және қақпашы. Ол «Нотр-Дам Файтинг Ирланд» командасы үшін колледж футболында ойнады, онда 1947 жылы «Хейсман» жүлдесін жеңіп алды.

Ерте өмір және колледж мансабы

Лужак 1925 жылы Пенсильвания штатының Коннеллсвилл қаласында Алиса мен Джон Луцзак отбасында төрт ұлының ең кішісі және алты баланың бесіншісі болып дүниеге келді. Оның әкесі Питтсбург және Эри көлінің темір жолында отыз жыл қазандық жасаушы болып жұмыс істеді. Оқушы кезінде төрт спорт түрінен – бейсбол, футбол, баскетбол және жеңіл атлетикадан – көзге түсті. Луджақтың 1941 жылғы орта мектеп командасы, көмір өңдеушілерге арналған «Кокерс» деп аталды, 8–0–1 нәтиже көрсетті, бірақ WPIAL лигасының чемпионатына қатысу мүмкіндігі болмады, себебі олардың Браунсвиллмен өткен соңғы ойыны 13–13 тең түсті. Коннеллсвилл тұрғындары Лужақтың Вест-Пойнттағы АҚШ Әскери академиясына (Армия) баруын қалап, тіпті жергілікті конгрессменнен оған оқуға қабылдау туралы өтініш жасауды сұрады. Бірақ Лужак, радиодан Нотр-Дам футбол командасының ойындарын тыңдап, олардың жанкүйері болғандықтан, Саут-Бендте ойнау арманында болды. Ол Коннеллсвилл орта мектебінен Армияға қабылдаған алғашқы студент болды. 1947 жылы «Файтинг Ирланд» командасымен жоғары сыныпта 9–0 есебімен жеңіске жетті, осы кезеңде 109 әрекеттен 777 ярдқа 61 пас берді, 12 рет допты алып жүріп 139 ярдқа жетті және Хейсман жүлдесін жеңіп алды. Ол екі рет (1946 және 1947) бірауыздан «All American» атанды және Нотр-Дам командасын үш рет (1943, 1946 және 1947) ұлттық чемпионатқа жеткізді. Хейсман жүлдесін жеңіп алумен қатар, Лужак «Associated Press» агенттігінің «Жылдың спортшысы» атағына ие болды. 1949 жылдың жазында Лужак ABC радиосында «Джонни Лужақтың оқиғалары» атты бағдарламада ойнады, ол «Жек Армстронг, All American Boy» шоуының жазғы орнын алмастырды. Бұл бағдарлама 30 минуттан тұратын және дүйсенбі, сәрсенбі және жұма күндері эфирге шығарылатын. Шоу Чикагодағы WGN студиясынан «Mutual Broadcasting System» (MBS) арқылы таратылып, 13 апта бойы көрсетілді. 1949 жылғы маусымның соңғы ойынында 9–3 есебімен жеңіс однған «Айғырлар» 11 желтоқсанда 52–21 есебімен туған жердегі қарсыластары «Чикаго Кардиналдарынан» (6–5–1) жеңіске жетті. Осы ойында Лужак алты тачдаунға пас беріп, 468 ярдпен НФЛ рекордын орнатты. Бұл рекордты кейін Норм Ван Броклин бұзды. 2018 жылы Митчелл Трубиски Тампа-Бей Буканерс клубына қарсы алты тачдаунға пас бергенге дейін, Лужак бір ойында кем дегенде бес тачдаунға пас берген соңғы «Айғырлар» ойыншысы болды. 1949 және 1950 жылдардағы кезектесуде Сид Лакман мен Джордж Бланда Лужақтың артында ойнады. 1950 жылғы маусымда Лужак 11 тачдаунмен квотербек рекордын орнатты. Бұл рекордты 1956 жылы Тобин Рот Грин-Бей Пэкерс клубымен теңестірді, ал 1976 жылы Стив Гроган Нью-Ингланд Патриотс клубымен бұзды. 1950 жылы «All Pro First» командасына енген Лужак сондай-ақ, 11 тачдаун, үш (бестен) далалық гол және 34 (35-тен) қосымша ұпаймен бір маусымда 109 ұпай жинап, «Айғырлар» клубының рекордын орнатты. Бұл рекордты 1965 жылы Гейл Сейерс 132 ұпаймен бұзды.

Lujack was born to Alice and John Luczak, in 1925 in Connellsville, Pennsylvania, the youngest of four sons and fifth child in a family of six children. His father worked for the Pittsburgh and Lake Erie Railroad for thirty years as a boilermaker. In high school, he lettered in four sports; baseball, football, basketball, and track. Lujack's 1941 high school team, named the Cokers for workers in the coal milling industry who feed the ovens, went 8–0–1, but did not get to play for the WPIAL league championship because their last game, with Brownsville, ended in a 13–13 tie. People in Connellsville had wanted Lujack to go to the United States Military Academy (Army) at West Point, going so far as to ask their local congressman for an appointment, but Lujack, a fan of Notre Dame football from listening to their radio broadcasts, had his heart set on playing in South Bend. He was the first Connellsville High School student to receive an appointment to Army. He led the 1947 Fighting Irish to a 9–0 record for his senior year, during which he completed 61 passes on 109 attempts for 777 yards and rushed for 139 yards on 12 carries, and won the Heisman Trophy. He was a two time unanimous All American (1946 and 1947) and led Notre Dame to three national championships (1943, 1946, and 1947). In addition to winning the Heisman, Lujack was named the Associated Press Athlete of the Year. In the summer of 1949, Lujack starred in a radio program on ABC, The Adventures of Johnny Lujack, which was a summertime replacement for the Jack Armstrong, the All American Boy show. It was a 30 minute program and broadcast on Monday, Wednesday, and Friday. The show was broadcast from the studios of WGN in Chicago over the Mutual Broadcasting System (MBS) and ran for 13 weeks. In the final game of the 1949 season, the 9–3 Bears defeated their hometown rivals, the Chicago Cardinals (6–5–1), by a score of 52–21 on December 11. In that game, Lujack threw six touchdown passes and set an NFL record with 468 passing yards. The record was broken later by Norm Van Brocklin. He was the last Bears quarterback to throw at least five touchdown passes in a game until Mitchell Trubisky threw six against the Tampa Bay Buccaneers in 2018. Sid Luckman and George Blanda played behind Lujack in the rotation at quarterback for the 1949 and 1950 seasons. During the 1950 season, Lujack set an NFL record with 11 rushing touchdowns by a quarterback. This record was tied by Tobin Rote with the Green Bay Packers in 1956, and broken by the New England Patriots' Steve Grogan in 1976. Lujack, named to the 1950 All Pro First team, also set a Bears record for 109 total points in a season with 11 touchdowns, three (out of five) field goals, and 34 (out of 35) extra points. That record was surpassed by Gale Sayers in 1965 with 132 total points.

Ойын-сауық мансабынан кейін

Төрт жыл "Аюлар" командасында ойнағаннан кейін, Луджак 1952 және 1953 жылдары Нотр-Дамға көмекші жаттықтырушы ретінде оралды, бұл Франк Лихиге алғыс айту үшін жасалған, өйткені ол оған Нотр-Дамға оқуға түсуге стипендия берген еді. 1954 жылы ол Айова штатының Давенпорт қаласындағы "Лужак Шиерброк Шевролет" компаниясында қайын атасымен бірге автосауда бизнесін бастады. 1988 жылы ол қайын атасының дилерлік үлесін сатып алды. 2006 жылдың соңында дилерлік орынды оның бұрынғы күйеу баласы "Smart Automotive" компаниясына сатты. Луджак бірнеше жыл бойы телекомментатор болып жұмыс істеді, 1958 жылдан 1961 жылға дейін CBS арнасында Крис Шенкельмен бірге "Нью-Йорк Гигантс" командасының ойындарын тікелей эфирде түсіндірді. Бірақ 1962 жылы "Форд" компаниясы ірі демеуші болғаннан кейін және Лужак "Шевролет" дилері екенін білген соң, оны Пэт Саммералл алмастырды. Ол сондай-ақ Джим МакКеймен бірге CBS арнасында университет футболын және 1960-шы жылдардың соңында ABC арнасында университет футболын көрсетуге қатысты. 1978 жылдың 8 маусымында Луджак Ұлттық поляк-американдық спорттық даңқ залына енгізілді. 2005 жылы Луджак Коннеллсвилл орта мектебінің футбол стадионы үшін жаңа алаң үйіне 50 000 доллар сыйлады. Лужак пен Шиерброк 1948 жылдың 26 маусымында Айова штатының Давенпорт қаласындағы Қасиетті Жүрек соборында неке қиды. Олардың үш баласы болды: Лужак NFL ойыншысы Бен Сковронекпен және Олимпиадалық гимнастка Кортни Купецпен туыс болды. NFL квотербегі Трент Грин олардың отбасына үйленді. Луджак 2023 жылдың 25 шілдесінде Флорида штатының Неаполь қаласындағы хоспис орталығында 98 жасында дүние салды.

Колледж статистикасы

Маусым Командасы Аяқталған Тәуелсіздік Пайыздық Қатынасы Аяқталған Пастардың Ауданы Пастардың Голы Перехваттар Рейтингі Жүгіру Ауданы Жүгірудің Орташасы 1943 Нотр-Дам 34 71 47.9 525 4 8 106.1 191 4.2 1946 Нотр-Дам 49 100 49.0 778 6 8 114.9 108 4.7 1947 Нотр-Дам 61 109 56.0 777 9 8 128.4 139 11.6