Кіріспе
Акеларре – баск тілінде "сиқыршылардың жиыны" (сиқыршылардың бас қосып отыратын жер) деген мағынаны білдіреді. Акера баск тілінде еркек ешкіні білдіреді. Сиқыршылардың жиындары ешкінің төрағалық еткені ретінде көрінетін. Бұл сөз кастиль испан тіліне (Aquelarre деп жазылады) қабылданған. Ол 17 ғасырдың сиқыршыларға қарсы соттарынан бері кастиль испан тілінде қолданылып келеді. Бұл сөз Гояның Прадо мұражайындағы сиқыршылық картинасының аты ретінде ең жақсы танымал, онда сиқыршылар үлкен еркек ешкінің ілесінде бейнеленген.
Akelarre is the Basque term meaning Witches' Sabbath (the place where witches hold their meetings). Akerra means male goat in the Basque language. Witches' sabbaths were envisioned as presided over by a goat. The word has been loaned to Castilian Spanish (which uses the spelling Aquelarre). It has been used in Castilian Spanish since the witch trials of the 17th century. The word is most famous as the title of the witchcraft painting by Goya in the Museo del Prado, which depicts witches in the company of a huge male goat.
Этимология
Ең көп таралған этимология – еркек ешкінің (акер "буқа, ешкінің") шөбін (ларре) білдіреді. Испан инквизициясы адамдарды шайтанға табынумен байланысты қара ешкіге табынуда айыптады. Басқа бір түсіндірме бойынша, бұл бастапқыда алкеларре болған, ал алка – Dactylis hispanica шөбінің жергілікті атауы. Осы жағдайда, алғашқы этимология инквизицияның манипуляциясы болуы мүмкін, себебі 1609-1612 жылдардағы қуғын-сүргін кезеңінде немесе одан кейін инквизиторлардың айтқан "акеларре" сөзінің мағынасын басктар білмеген. "Акеларре" сөзі алғаш рет 1609 жылы испан тіліндегі инквизициялық хаттамада "шайтандық жиналыс" деген мағынадағы "junta diabólica" сөзінің синонимі ретінде тіркелді. Баск тіліндегі терминдер испан тіліндегі мәтіндерге көбінесе бір тілді испан тіліндегі көшірушілермен жазылған, олар көптеген қателіктерге жол берді. Дегенмен, қара теке немесе Акербелц баск мифологиясында Мари қасиеттісінің белгісі ретінде белгілі және рим дәуірінен қалған тақташада құрбандық бағыштамасы ретінде кездеседі: Aherbelts Deo ("Ахербельц құдайына") (қараңыз: Аквитан тілі).
Тарих
Антропология тұрғысынан алғанда, akelarres – сол кездегі діни билік тарапынан тыйым салынғандықтан жасырын түрде өткізілген, ескі діни ғұрыптардың қалдықтары. Кейбіреулер алғашқы Акеларрелер классикалық Грецияда әйелдердің жалаңаш және мас күйінде тауға көтеріліп, ер адамдарсыз тойлар өткізген кезде болғанын айтса да, бұл сәйкестендіру дұрыс емес, себебі олар Дионис құдайына табынып, сиқыршы емес еді. Орта ғасырларда сиқыршылардың жиылыстары туралы әңгімелер тарады. Дегенмен, бұл, әдетте, шипалы шөптердің қасиеттерін білетін қарапайым әйелдер туралы болған. Атропа белладонна шөбі Акеларре аңызы мен символикасында маңызды рөл атқарады. Экстазға жету үшін ғұрып кезінде галлюциногендер жиі қолданылған. Қолданылатын мөлшер өлімге жақын болғандықтан, дұрыс дозаны есептеу қауіпті болды, сондықтан кейбір заттарды вагинаға немесе анусқа май түрінде жағу бастады. Бұл сиқыршылық тәжірибелерде жыныстық элементтердің пайда болуына және/немесе сиқырлы эликсирлер мен майларды дайындау үшін қазан қолдануға себеп болуы мүмкін. Мүмкін, майды таяқшамен вагинаға жаққан, және осы себепті сиқыршыларды аяқтары арасында сыпырғымен ұшып бара жатқандай бейнелеген. Кейбір бақа түрлерінің терісі адам терісімен жанасқанда уытты болады. Бақаның терісі де галлюциногенді, және олар да халық сенімдерінде кездеседі. Аманнита мускария сияқты улы саңырауқұлақтармен де осылай болуы мүмкін.
Зугаррамурди - сиқыршылар аулау
1610 жылы Логронодағы испан инквизициясы Зугарамурдиде және Наварра маңындағы ауылдарда кең ауқымды сиқыршылықты іздеуді бастады, нәтижесінде 300 адам сиқыршылықпен айналысқан деп айыпталды. Олардың 40-ын Логроноға алып барды және Зугарамурдиде 12 адамды (олардың 5-і бұрын азаптаудан қайтыс болғандықтан, символдық түрде) бағанада өртеді. Хулио Каро Бароханың «Солқындар әлемі» атты кітабында баск сиқыршылығы осы сиқыршылықты іздеу арқасында танымал болғаны, ол еуропалық сиқыршылықты іздеулердің ең әйгілілерінің бірі екені түсіндіріледі. Осы ірі сот процестерінің нәтижесінде «akelarre» термині «сиқыршылардың жиыны» деген сөзбен синоним болып, баск және испан тілдерінде кеңінен тарады. Зугарамурди соттарына қатысты бұрынғы зерттеулер қуғын-сүргін механизміне бағытталған болса, Эмма Уилбидің соңғы талдауы күдіктілердің өзінің акеларре туралы айтқандарында халықтық сиқыр тәжірибелерінен, қауымдық ем жасаудан және бауырластық жиналыстардан бастап, католик діни рәсімдері мен театр өнерінің литургиялық тәртіпсіздік пен қарғыс айту сияқты кең таралған түрлеріне дейін әртүрлі сенімдер мен тәжірибелерді қалай салғанын зерттейді.
Ұқсас мерекелер
Осыған ұқсас мерекелер Пиреней таулары арқылы Баск еліне, Арагонға, Каталонияға және Окситанияға тарады. Қойшылар осы сенімдерді жылдық мал көшіру жолында (трансгуманция) таулардан жазыққа көшіп бара жатқанда алып келді. Каталониядағы "Ajunt de Bruixes" ең танымал мерекесі Канигу тауында тойланады, ол сиқыршылардың жазыққа жіберген дауылдарының бастауы саналады. Турбон тауы, Уэскада. Жиронадағы Палс ауылының үстіндегі таулар. Канар аралдарындағы Тенерифедегі Анага массиві. Саламанкадағы Саламанка үңгірі.