Биогеографияны картографиялық тұрғысынан қарастыру: Памбиография және оның негізгі ұғымдары
Panbiogeography
Панабиогеография: түрлердің таралуын картаға түсіру арқылы зерттеу. Викариантты маңызды механизм ретінде қарастырады. Теория, тарихы, негізгі ұғымдары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Биогеографияға картографиялық тәсіл. Панбиогеография, алғаш рет 1958 жылы француз-итальян ғалымы Леон Круазат (1894–1982) ұсынған, биогеографияға картографиялық тәсіл болып табылады. Ол белгілі бір таксонның немесе таксондар тобының таралуын карталарға түсіріп, ажыратылған таралу аймақтарын немесе жиналатын жерлерін "іздер" деп аталатын сызықтармен байланыстырады, организмдердің таралуының негізгі механизмі ретінде таралуға емес, викариантқа басымдық береді. Панбиогеография қазіргі биогеографияның дамуына әсер еткенімен, оның бастапқы түріндегі идеялар негізгі биогеографиялық теория саналмайды және 2007 жылы теория "дерексізденіп бара жатқан" деп сипатталды.
Cartographical approach to biogeography
Panbiogeography, originally proposed by the French Italian scholar Léon Croizat (1894–1982) in 1958, is a cartographical approach to biogeography that plots distributions of a particular taxon or group of taxa on maps, and connects the disjunct distribution areas or collection localities together with lines called tracks , regarding vicariance as the primary mechanism for the distribution of organisms rather than dispersal. While Panbiogeography influenced development of modern biogeography, the ideas in their original form are not considered mainstream biogeographical theory, and the theory was described in 2007 as "almost moribund".
Жолдар
Жол – түрлердің таралуының кеңістіктік бейнесі және осы таралуды тудырған кеңістіктік процестер туралы түсінік беруге мүмкіндік береді. Жеке жолдың мұхит немесе теңіз алабы, немесе кез келген ірі тектоникалық құрылым (мысалы, жарық аймағы) арқылы өтуі – базалық сызық болып табылады. Жеке жолдар біріне-бірі нақты келген жағдайда, егер олар белгілі бір критерийге сәйкес келсе (мысалы, ортақ базалық сызықтар немесе үйлесімді жол геометриясы), нәтижедегі жиынтық сызықтар жалпыланған (немесе стандартты) жолдар деп есептеледі. Жалпыланған жолдар ататектер биотасының алдын ала бар екенін көрсетеді, олар кейіннен тектоникалық және/немесе климаттық өзгерістерден фрагменттелуге ұшырайды. Екі немесе одан көп жалпыланған жолдар қиылысатын аймақ – түйін деп аталады. Бұл әртүрлі ататектер биоталық және геологиялық фрагменттерінің кеңістікте/уақытта өзара байланысты екенін білдіреді, бұл жер бетіндегі соқтығысу, қосылу немесе тігілу салдарынан туындайды, осылайша біртұтас аймақ құрылады. Белгілі бір аймақтағы таксонның сандық, генетикалық немесе морфологиялық әртүрлілігінің шоғырлануы – негізгі жиынтық деп аталады. Панбиогеографияны алғаш рет Кройзат ұсынды. Панбиогеография түрлер мен басқа таксондардың кеңістікте және уақытта эволюциясы туралы болжамдар жасау үшін таралудың географиялық (кеңістіктік) құрылымын талдауға арналған әдіс ұсынады. Панбиогеографияның негізгі түсініктерi – жол, түйін, базалық сызық және негізгі жиынтық – күшті талдамалық құралдар болып танылды, әсіресе осы түсініктердің математикалық формализациясынан және сандық панбиогеографияның дамуынан кейін. Роберт Х. Коуи «Тұқым қуалаушылық» журналында жариялаған кітап туралы шолуында «Менің ойымша, панбиогеография ең жақсы жағдайда аз ғана жаңа түсінік береді, ал ең нашар жағдайда – түбегейлі кемшіліктерге толы» деп мәлімдеді, панбиогеографтарды филогенетикаға жеткілікті мән бермегені үшін сынға алды, Коуи бұл «кәз келген биогеографиялық талдаудың негізі» екенін айтты. Кейінгі зерттеушілер де панбиогеографияны сынға алып, бұл тәсілдің биогеография ғылымына зиян келтіретінін дәлелдеді.
A track is a representation of the spatial form of a species distribution and can give insights into the spatial processes that generated that distribution. Crossing of an ocean or sea basin or any other major tectonic structure (e. g. a fault zone) by an individual track constitutes a baseline. Individual tracks are superimposed, and if they coincide according to a specified criterion (e. g. shared baselines or compatible track geometries), the resulting summary lines are considered generalized (or standard) tracks. Generalized tracks suggest the pre existence of ancestral biotas, which subsequently become fragmented by tectonic and/or climate change. The area where two or more generalized tracks intersect is called node. It means that different ancestral biotic and geological fragments interrelate in space/time, as a consequence of terrain collision, docking, or suturing, thus constituting a composite area. A concentration of numerical, genetical or morphological diversity within a taxon in a given area constitutes a main massing. Panbiogeography was first conceived by Croizat Panbiogeography provides a method for analyzing the geographic (spatial) structure of distributions in order to generate predictions about the evolution of species and other taxa in space and time. Panbiogeographic key concepts of track, node, baseline, and main massing have shown to be powerful analytical tools, especially following the mathematical formalization of these concepts with the development of quantitative panbiogeography. Robert H. Cowie, writing in a book review in Heredity stated "Panbiogeography seems to me at best to offer little new insight, at worst to be fundamentally flawed" criticising panbiogeographers for not placing enough emphasis on phylogenetics, which Cowie states is "the underpinning of any biogeographical analysis". Subsequent researchers have also criticised panbiogeography and argued that the approach is detrimental to biogeography as a scientific discipline.